Κείμενο: ΚΩΣΤΑΣ ΖΟΡΓΙΟΣ – Photo: ΑΘΗΝΑ ΒΟΥΤΣΙΝΑ

Μολύβια, σβηστήρες, κοπίδια, βελόνες μετρήματος, μαθητές με όρεξη. Το Σεμινάριο Ελεύθερου Σχεδίου στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Ραφήνας-Πικερμίου ξεκινά κι οι μαθητές έχουν την τιμή να διδάσκονται από τη ζωγράφο Αθηνά Λατινοπούλου. Πολλοί δεν γνωρίζουν καν τη διαδρομή της, άλλοι έχουν μια επιφανειακή γνώση.

Όσοι ξέρουν, την κοιτάζουν με δέος. Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες εν ζωή ζωγράφους που τιμούν με την παρουσία τους την περιοχή μας και μας κάνουν τη χάρη -διότι περί χάρης πρόκειται- να διδάσκει δωρεάν σε ενήλικες το ελεύθερο σχέδιο. Η ιστορία της μια περιπέτεια, η ζωή της ένα γεμάτο ταξίδι….

Ζωγραφική, αγάπη και διέξοδος

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Το σπίτι της ανάμεσα στην Ροτόντα και την Καμάρα. Το μικρόβιο της τέχνης υπήρχε μέσα της, καθώς παππούς και μητέρα ήταν ερασιτέχνες ζωγράφοι. Τα παιδικά της χρόνια δεν ήταν εύκολα. Ένα πρόβλημα στα πόδια και μια λανθασμένη ιατρική εκτίμηση την οδήγησαν σε μια δυσάρεστη καθημερινότητα. Η διέξοδός της η ζωγραφική.

Από τα δέκα της κιόλας χρόνια έπιανε μολύβια, ξυλομπογιές, ακουαρέλες, πινέλα και ζωγράφιζε. Και μάλιστα με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Έκανε την πρώτη της έκθεση στην βιβλιοθήκη του Γυμνασίου της. Από τότε ήξερε τι θα κάνει στη ζωή, αν και εμπόδιο στα σχέδιά της έμπαινε ο άνθρωπος που την αγαπούσε περισσότερο από κάθε άλλον. Η μητέρα της…

Στο Κιλκίς

Στα δέκα της χρόνια όταν πάνω κάτω ξεκίνησε κι ο μεγάλος έρωτας με την τέχνη, η οικογένειά της μετακόμισε στο Κιλκίς, όπου ο παππούς τής μικρής τότε Αθηνάς διατηρούσε ένα μεγάλο εργοστάσιο παραγωγής γκαζόζας και μια πολύ γνωστή οικογενειακή ταβέρνα. Η μητέρα, επηρεασμένη αρχικά από το πρόβλημα υγείας της κόρης της, είχε ήδη αρχίσει να επιδεικνύει μια τάση υπερπροστατευτισμού, που με τον καιρό αυξανόταν, καταπιέζοντας έτσι την κόρη της κι αυτό περνούσε και στη ζωγραφική της. Την περιόριζε στο τι θα ζωγραφίσει, πώς θα το ζωγραφίσει κι έφτασε, με τον καιρό, μέχρι και στο να της στερήσει τη δυνατότητα να ταξιδέψει στη Γαλλία, όταν κέρδισε μια σημαντική υποτροφία σε έναν διαγωνισμό εφηβικής πρωτοβουλίας.

Όταν δέκα χρόνια αργότερα η οικογένεια επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, η Αθηνά είχε πάρει την απόφασή της. Έφηβη πια, θα έφευγε για την Αθήνα να αναζητήσει την τύχη της, πάντα με γνώμονα και οδηγό τη ζωγραφική.

Οι σπουδές και η πρώτη δουλειά

«Δεν πρόκειται να σε βοηθήσουμε οικονομικά». Η μητέρα της ήταν κάθετη. Όχι γιατί δεν ήθελε η κόρη της να προοδεύσει, αλλά γιατί στην πραγματικότητα έτρεμε να τη χάσει από δίπλα της. Η Αθηνά έπρεπε να καταστρώσει ένα πλάνο για να είναι οικονομικά ανεξάρτητη πριν κάνει το μεγάλο βήμα. Συγχρόνως, λοιπόν, με τις σπουδές Ζωγραφικής στη Σχολή Δημητρέλη με δάσκαλο τον Κώστα Λούστα έπιασε δουλειά και στην «Αργώ Φιλμ», δουλεύοντας πάνω στα Film Strip και τις μακέτες.

Όταν μετά από καιρό οι γονείς της αντιλήφθηκαν ότι η Αθηνά λείπει καθημερινά πολλές και τις ίδιες ώρες από το σπίτι, ο πατέρας της τής ζήτησε να του πει την αλήθεια. Πήγε μαζί της στη δουλειά και στη σχολή, είδε ακριβώς τι έκανε και τελικά έγινε σύμμαχός της. Κρατήστε το αυτό γιατί είναι η πρώτη από τις δύο σημαντικές συμμαχίες στη ζωή της με τον πατέρα της…

Η κάθοδος…

Το 1968 η Αθηνά έκανε το μεγάλο βήμα. Πιτσιρίκα ακόμα, γέμισε μια βαλίτσα και κατέβηκε στην Αθήνα. Επέλεξε να διευρύνει τις γνώσεις της σπουδάζοντας Κεραμική-Γλυπτική στη ΧΕΝ Αθηνών, στις εστίες της οποίας βρήκε και… καταφύγιο. Επόμενος στόχος ήταν αρχικά να λύσει το βιοποριστικό και ει δυνατόν να μαζέψει ένα σεβαστό ποσό για να φτιάξει κάτι δικό της. Λόγω του νεαρού της ηλικίας της, το δεύτερο σενάριο έμοιαζε όνειρο θερινής νυκτός. Εξαιτίας του πλούσιου ταλέντου της, όμως, δεν ήταν…

Δουλεύοντας σε εργαστήριο τερακότας αρχαίων αγγείων, έμαθε τη δουλειά και αποφάσισε να φτιάξει δική της επιχείρηση. Ξεκίνησε δείχνοντας τη δουλειά της στο κατάστημα Μαρτίνου στην Αμαλίας. Εντυπωσιασμένος ο κ. Μαρτίνος τής έδωσε μια γενναία προκαταβολή και συμφώνησαν να συνεργαστούν. Η Αθηνά εξασφαλίστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα, νοίκιασε ένα σπίτι και κάπως έτσι ξεκίνησε τη θριαμβευτική της πορεία προς το μέλλον.

Η γνωριμία με τον Χενκ

Η ζωγραφική ήταν η μεγάλη αγάπη της Αθηνάς, αλλά κι η κεραμική ήταν το μεγάλο της όπλο για να προχωρήσει. Χάρη στο ταλέντο της και το χέρι… αλφάδι, έβρισκε συνεχώς δουλειές που της απέφεραν πολύ καλές αμοιβές, με αποτέλεσμα σιγά σιγά να μαζέψει αρκετά χρήματα, ώστε να κάνει το μεγάλο της όνειρο πραγματικότητα. Να ανοίξει το δικό της Ατελιέ μαγαζί ή, πιο σωστά, μια μικρή δική της γκαλερί. Πού αλλού; Στην Πλάκα.
Μικρή, πλην όμως φτιαγμένη με πολλή αγάπη και γούστο, η γκαλερί ξεχώρισε από την πρώτη στιγμή. Τουρίστες και ντόπιοι την τιμούσαν με την παρουσία τους και τα έργα της Αθηνάς, γίνονταν ανάρπαστα. Οι Αμερικανοί θαμπώνονταν από τα αντίγραφα αρχαίων αγγείων της, οι Γάλλοι λάτρευαν τους πίνακες ζωγραφικής της και ένας ξεχωριστός Ολλανδός μαγεύτηκε από την ίδια.

Ο Χενκ Βαν Μπούκελ (Henk van Boekel) εργαζόταν τότε ως σχεδιαστής μόδας σε γερμανική εταιρεία, η οποία εισήγαγε προϊόντα δερμάτινων ρούχων και παπουτσιών από ελληνικά εργοστάσια. Όντας σε ώριμη ηλικία, φιλοσοφημένος και ζυμωμένος σκληρά με τη ζωή (παιδί γνώρισε την πείνα και τις κακουχίες του 2ου Παγκόσμιου Πολέμου), διέμενε σε ξενοδοχείο της Πλάκας και τα απογεύματα έκανε βόλτες στα σοκάκια. Ένα απόγευμα του 1975 επισκέφθηκε και τη μικρή γκαλερί της Αθηνάς. Όποιος δεν πιστεύει στον κεραυνοβόλο έρωτα, ας κάνει τον κόπο να πειστεί…

Η δεύτερη συμμαχία

«Το παιδί σου είναι στην Αθήνα, άνοιξε ατελιέ – μαγαζί και έχει σχέση με έναν άντρα 20 χρόνια μεγαλύτερο». Όσο προοδευτικός μπαμπάς και να είσαι, όταν η σύζυγός σου σού λέει κάτι τέτοιο, σίγουρα θα θες να δεις με τα μάτια σου τι συμβαίνει. Δεν είναι απαραίτητο ότι θα ανησυχήσεις, αλλά τουλάχιστον θες να δεις. Έτσι κι ο πατέρας της Αθηνάς, έχοντας εμπιστοσύνη στην κόρη του, ήρθε μια βόλτα στην Αθήνα μαζί με τη γυναίκα του να… τσεκάρουν τον υποψήφιο γαμπρό.

Ο Χενκ έφτασε στο σπίτι με τα λουλούδια (αλίμονο), έβγαλε το παλτό του και με το «καλησπέρα» κέρδισε τον πεθερό. Αυτή ήταν η δεύτερη συμμαχία του μπαμπά με την Αθηνά και η πλέον καθοριστική, μια και η κα Λατινοπούλου χάρη σε αυτή έζησε τη ζωή που επιθυμούσε.

Ο ερχομός στον Νέο Βουτζά

Παντρεύτηκαν το 1977 και ήρθαν στα μέρη μας το 1981 αμέσως μετά τον μεγάλο σεισμό. Το πώς, είναι πραγματικά πολύ περίεργο. Δύο χρόνια νωρίτερα αποφάσισαν να αγοράσουν οικόπεδο 26 χλμ μακριά από την Αθήνα, ώστε ούτε πολύ απόμερα να είναι, αλλά ούτε και πολύ κοντά. Ο Χενκ άνοιξε έναν χάρτη, πήρε έναν διαβήτη, τον τοποθέτησε στην πλατεία Ομονοίας και τον γύρισε στα τυφλά. Έπεσαν πάνω στον Νέο Βουτζά. Έχτισαν ένα υπέροχο σπίτι και ένα όμορφο ατελιέ.

Ο Χενκ παράτησε τη δουλειά του ως σχεδιαστής μόδας και ξεκίνησε να καταπιάνεται με τη ζωγραφική και τη γλυπτική, και δεν άργησε καθόλου να αφήσει το δικό του «αποτύπωμα» ως ένας από τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες.

Από το 1997 έως το 1999, ο Χενκ πηγαίνει την αγαπημένη του Αθηνά στη Γερμανία για τρεις δύσκολες χειρουργικές επεμβάσεις στα πόδια. Ευτυχώς ολοκληρώνονται και οι τρεις με επιτυχία. Ζουν ευτυχισμένοι μέχρι το 2005, χρονιά που ο Χένκ χάνει τη μάχη για τη ζωή, χτυπημένος από την επάρατη νόσο, βυθίζοντας στο πένθος τη σύντροφό του, που σε μια προσπάθεια να λυτρωθεί από την κατάθλιψη άρχισε να του γράφει ένα γράμμα. Το γράμμα αυτό κατέληξε να γίνει το πρώτο της βιβλίο, η αυτοβιογραφία της, με τίτλο «Οι κορδέλες της δικής μου πραγματικότητας» και να εκδοθεί το 2010. Κατόπιν η Αθηνά εκδίδει τον Μάϊο του 2019, από τις εκδόσεις «Βακχικόν», το δεύτερό της βιβλίο-μυθιστόρημα με τίτλο «Να γίνεις εσύ Θεός».

Λαμπρή καριέρα

Η Αθηνά Λατινοπούλου έγραψε ιστορία στον χώρο της ζωγραφικής κι είχε ξεχωριστή πορεία. Στο πέρασμα των ετών εκθέτει έργα της σε αξιόλογες γκαλερί της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, των Βρυξελλών κλπ, πραγματοποιώντας 21 ατομικές και περισσότερες από 100 ομαδικές εκθέσεις.

Έργα της βρίσκονται σε πολλές ιδιωτικές συλλογές και μουσεία, όπως στο Μουσείο Φρυσίρα στην Πλάκα, στο Μουσείο Βορρέ στην Παιανία, στο Μουσείο Γ. Γουναροπούλου στου Ζωγράφου, στο Αμερικάνικο Κολλέγιο στην Αγ. Παρασκευή, στο Μουσείο της οικογένειας Κοπελούζου στην Κηφισιά, στην πινακοθήκη Βογιατζόγλου, στο Κρατικό Μουσείο Σ. Τ. Μονή Λαζαριστών στη Θεσσαλονίκη, στη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης, κ.α.

Σήμερα, κλεισμένη στο ατελιέ της που «ευτυχώς γλίτωσε από την πυρκαγιά, γιατί δεν ξέρω τι θα έκανα αν καιγόταν», όπως μας λέει, συνεχίζει να κάνει αυτό που αγάπησε από μικρό παιδί, τη ζωγραφική, αλλά και τη συγγραφή.

«Η ζωγραφική μου δίνει ζωή, είναι η ίδια μου η ζωή. Είναι η αναπνοή και το οξυγόνο μου»…