Έχει δώδεκα πενταγωνικές πλευρές. Κάθε πλευρά διαθέτει μια κυκλική τρύπα διαφορετικού μεγέθους. Στις 20 κορυφές του υπάρχουν μικρά σφαιρικά εξογκώματα.
Και το πιο παράξενο: κανείς δεν ξέρει τι είναι.
Τα λεγόμενα ρωμαϊκά δωδεκάεδρα αποτελούν ένα από τα πιο γοητευτικά μικρά μυστήρια της αρχαιολογίας.
Πάνω από 120 τέτοια αντικείμενα έχουν βρεθεί κυρίως στις βορειοδυτικές επαρχίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τη Βρετανία και τη Γαλλία μέχρι τη Γερμανία και την Ελβετία. Χρονολογούνται κυρίως μεταξύ του 2ου και του 4ου αιώνα μ.Χ.
Ούτε μία αρχαία οδηγία χρήσης
Οι Ρωμαίοι άφησαν πίσω τους τεράστιο αριθμό κειμένων και απεικονίσεων.
Κι όμως, δεν έχει βρεθεί καμία γνωστή περιγραφή ή εικόνα ενός δωδεκάεδρου σε ρωμαϊκό κείμενο ή έργο τέχνης.
Οι θεωρίες είναι δεκάδες.
Έχουν προταθεί ως όργανα μέτρησης αποστάσεων, ημερολόγια, παιχνίδια, κηροπήγια, εργαλεία πλεξίματος ακόμη και αντικείμενα μαντείας.
Υπάρχουν, όμως, προβλήματα με σχεδόν κάθε εξήγηση.
Τα αντικείμενα δεν έχουν ενιαίες διαστάσεις και δεν φέρουν αριθμητικές σημάνσεις, κάτι που δυσκολεύει την υπόθεση ότι ήταν τυποποιημένα όργανα μέτρησης. Ορισμένα επίσης εμφανίζουν ελάχιστη φθορά.
Ίσως δεν ήταν εργαλείο
Μία ενδιαφέρουσα υπόθεση είναι ότι είχαν τελετουργική ή συμβολική χρήση.
Το γεωμετρικό δωδεκάεδρο είχε φιλοσοφική σημασία στην αρχαιότητα και συνδεόταν με την κοσμική τάξη.
Δεν υπάρχει όμως απόδειξη.
Και έτσι ένα αντικείμενο που ένας Ρωμαίος του 3ου αιώνα πιθανότατα θα αναγνώριζε αμέσως εξακολουθεί, 1.700 χρόνια αργότερα, να μας κοιτάζει με τις δώδεκα πλευρές του και να μας προκαλεί.
