13 Σεπτεμβρίου 1848.
Ο Phineas Gage επέβλεπε εργασίες κατασκευής σιδηροδρομικής γραμμής στο Vermont των ΗΠΑ.
Ήταν 25 ετών.
Μερικά δευτερόλεπτα αργότερα, μια σιδερένια ράβδος μήκους περίπου 1,1 μέτρου και βάρους πάνω από έξι κιλά θα περνούσε μέσα από το κεφάλι του.
Και ο Gage δεν θα πέθαινε.
Η έκρηξη
Για να ανοίξουν δρόμο μέσα στο βραχώδες έδαφος, οι εργάτες δημιουργούσαν τρύπες, τοποθετούσαν εκρηκτική ύλη και χρησιμοποιούσαν μια βαριά μεταλλική ράβδο για να συμπιέσουν το υλικό.
Ο Gage κρατούσε τη συγκεκριμένη ράβδο όταν σημειώθηκε πρόωρη έκρηξη.
Η μεταλλική ράβδος εκτοξεύθηκε με τεράστια δύναμη.
Μπήκε από την περιοχή του προσώπου του, πέρασε μέσα από το κρανίο και βγήκε από την κορυφή του κεφαλιού του.
Η ράβδος προσγειώθηκε αρκετά μέτρα μακριά.
Ο Gage όμως παρέμεινε ζωντανός.
Μάλιστα, οι ιστορικές περιγραφές της περίπτωσής του καταγράφουν ότι ήταν σε θέση να μιλήσει λίγο μετά το ατύχημα.
Έχασε το ένα μάτι – όχι τη ζωή του
Η ζημιά ήταν τεράστια.
Ο τραυματισμός επηρέασε το αριστερό μάτι και σημαντικές περιοχές του πρόσθιου εγκεφάλου.
Παρά τη σοβαρότητα του τραύματος και τις μολύνσεις που ακολούθησαν, ο Gage επέζησε.
Και τελικά ανέκαμψε αρκετά ώστε να συνεχίσει τη ζωή του για περισσότερα από 11 χρόνια.
Η περίπτωσή του απέκτησε τεράστια επιστημονική σημασία επειδή οι γιατροί της εποχής άρχισαν να συνδέουν τον τραυματισμό συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου με μεταβολές στη συμπεριφορά και την προσωπικότητα.
Ο μύθος έγινε μεγαλύτερος από τον άνθρωπο
Με τα χρόνια, η ιστορία του Gage απλοποιήθηκε δραματικά.
Σε πολλά βιβλία παρουσιάστηκε σαν ένας απολύτως φυσιολογικός άνθρωπος που μετά το ατύχημα μεταμορφώθηκε σε έναν εντελώς διαφορετικό και ανεξέλεγκτο χαρακτήρα.
Η πραγματική ιστορία είναι πιο περίπλοκη.
Υπάρχουν στοιχεία για αλλαγές στη συμπεριφορά του μετά τον τραυματισμό, αλλά οι επιστήμονες σήμερα αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη προσοχή τις υπερβολές που προστέθηκαν αργότερα στην αφήγηση. Το Harvard εξακολουθεί να παρουσιάζει την περίπτωση ως ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά παραδείγματα για τη σχέση μεταξύ μετωπιαίου λοβού, συμπεριφοράς και κοινωνικής λειτουργίας.
Ο Gage εργάστηκε αργότερα και εκτός ΗΠΑ, μεταξύ άλλων ως οδηγός άμαξας στη Χιλή.
Πέθανε το 1860, σε ηλικία 36 ετών, έπειτα από επιληπτικές κρίσεις.
Το κρανίο και η ράβδος υπάρχουν ακόμη
Και εδώ η ιστορία αποκτά το τέλειο τελευταίο κεφάλαιο.
Το κρανίο του Phineas Gage και η ίδια μεταλλική ράβδος που πέρασε μέσα από αυτό έχουν διατηρηθεί.
Βρίσκονται σήμερα στη συλλογή του Warren Anatomical Museum του Harvard Medical School.
Υπάρχει μάλιστα και φωτογραφία του ίδιου του Gage χρόνια μετά το ατύχημα.
Στέκεται όρθιος.
Κοιτάζει την κάμερα.
Και κρατά στο χέρι του τη σιδερόβεργα που θα έπρεπε να τον είχε σκοτώσει.
