Στις 27 Απριλίου 1941 τα γερμανικά στρατεύματα μπήκαν στην Αθήνα. Γύρω από εκείνη την ημέρα γεννήθηκε μια από τις πιο συγκινητικές ιστορίες της Κατοχής: η αφήγηση για έναν νεαρό φρουρό της Ακρόπολης που προτίμησε να πέσει στο κενό τυλιγμένος με την ελληνική σημαία παρά να την παραδώσει στους κατακτητές.
Το όνομα που συνδέθηκε με την ιστορία είναι Κωνσταντίνος Κουκίδης. Όμως ανάμεσα στη συλλογική μνήμη και την ιστορική τεκμηρίωση υπάρχει σημαντική απόσταση. Διαφορετικές εκδοχές τον περιγράφουν άλλοτε ως εύζωνα και άλλοτε ως μέλος της ΕΟΝ. Δεν έχει προκύψει κοινά αποδεκτό τεκμήριο που να αποδεικνύει την ιστορία με τον τρόπο που συνήθως αφηγείται.
Μια αφήγηση που έγινε σύμβολο
Η ιστορία διαδόθηκε επί δεκαετίες ως παράδειγμα αυταπάρνησης. Το 2000 τοποθετήθηκε κοντά στα Αναφιώτικα μνημείο αφιερωμένο στον Κουκίδη, γεγονός που επιβεβαιώνει τη θέση της αφήγησης στη δημόσια μνήμη, όχι κατ’ ανάγκην την ιστορική της ακρίβεια.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη διάκριση: η Κατοχή υπήρξε πραγματική και η αντίσταση επίσης. Η συγκεκριμένη ιστορία, ωστόσο, εξακολουθεί να απαιτεί προσεκτική ανάγνωση των μαρτυριών. Μπορεί ένας θρύλος να εκφράζει μια ιστορική αλήθεια για το κλίμα μιας εποχής, χωρίς όλα τα επιμέρους περιστατικά του να έχουν αποδειχθεί;
