Γράφει ο Δημήτρης Βαλής
Σαθρό και υδατοπερατό το φυσικό υπόβαθρο στο σημείο της λεκάνης του Χ.Υ.Τ.Α. στο Γραμματικό. Καταπέλτης το επίσημο πλέον πόρισμα των επιθεωρητών περιβάλλοντος για την κατασκευή του Χ.Υ.Τ.Α. που επιβεβαίωσε όσα φορείς και κάτοικοι υποστηρίζουν με τους αγώνες τους όλα αυτά τα χρόνια.
Επειδή αρκετά από αυτά ίσως να θεωρούνται γνωστά, ας ασχοληθούμε με τη γεωλογική-εδαφική έρευνα (διερεύνηση γεωλογικών δομών μέσω γεωφυσικών διασκοπήσεων) που πραγματοποιήθηκε περιμετρικά του Χ.Υ.Τ.Α. στη θέση «Μαύρο Bουνό»Γραμματικού.
H Marathon Press μίλησε με τον κ. Γιώργο Παπαδοκοτσώλη, Γεωλόγος που πραγματοποίησε την έρευνα σε συνεργασία με τον Καθηγητή Εφαρμοσμένης & Περιβαλλοντικής Γεωχημείας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δρ. Ακίνδυνο Κελεπερτζή.
Κύριε Παπαδοκοτσώλη, για ποιον λόγο κάνατε αυτή τη γεωφυσική έρευνα;
Η μελέτη του καθηγητή Α. Κελεπερτζή και άλλων επιστημόνων μαζί με τα ελλιπή στοιχεία για την ασφαλή χωροθέτηση του έργου, με προβλημάτισαν γιατί γνωρίζω από μικρός την περιοχή. Η αγωνία μου προστέθηκε στα ερωτηματικά ευαισθητοποιημένων πολιτών που είναι πολλοί. Έπειτα από άκυρη προσπάθεια στο παρελθόν για να πραγματοποιηθεί δειγματοληπτική γεώτρηση (απαραίτητη σε κάθε τεχνικό έργο τέτοιας διάστασης), η εναλλακτική λύση για να ερευνήσουμε το υπέδαφος και να απαντηθούν τα υδρογεωλογικά ερωτηματικά ήταν να χρησιμοποιήσουμε γεωφυσικές μεθόδους μη καταστρεπτικές.
Τι ανέδειξε η έρευνα;
Η έρευνα σε επτά σημεία περιμετρικά του Χ.Υ.Τ.Α. απέδειξε ότι: Τα στοιχεία που μακροσκοπικά μπορεί να δει ένας παρατηρητής στην περιοχή που κατασκευάζεται ο Χ.Υ.Τ.Α. είναι σαφή και μαρτυρούν πως το έδαφος της περιοχής αποτελείται από σχιστόλιθο αποσαθρωμένο επιφανειακά και μάρμαρα. Έπειτα από τη διεξαγωγή της γεωέρευνας και στο υπέδαφος αποδείχθηκε ότι ο σχιστόλιθος, που αποτελεί την επιφανειακή σύνθεση του εδάφους, είναι σαθρός, εξαλλοιωμένος και υδατοπερατός. Η φυσική κατάστασή του επιτρέπει τη διαρροή του νερού δια μέσω αυτού και συνεπώς όποιο υγρό τοποθετηθεί στη λεκάνη που κατασκευάζεται, θα μεταφερθεί υδραυλικά στον υδροφόρο ορίζοντα και μέσω του κοντινού ρέματος στη θάλασσα.
Συγκεκριμένα:
- Στις διασκοπήσεις των σημείων παρατηρούνται ενστρώσεις πετρωμάτων υψηλής ηλεκτρικής αντίστασης που αντιστοιχούν στα Κρητιδικά Μάρμαρα ήδη χαρτογραφημένα από Ι.Γ.Μ.Ε.
- Οι ορίζοντες τριαδικών μαρμάρων ορατοί και χαρτογραφημένοι περιμετρικά του ΧΥΤΑ συνεχίζουν και προς την περιοχή μέσα στο ΧΥΤΑ σε παρόμοια υψομετρική στάθμη και αποτελούν ικανό υδροφορέα ώστε να συμμετέχουν στο υδραυλικό σύμπλεγμα του ευρύτερου υδρογραφικού δικτύου. Στις διασκοπήσεις των σημείων Σ155 και Σ157 και Σ158 παρατηρούνται πάλι ενστρώσεις μαρμάρων περίπου στην ίδια υψομετρική με τους ορίζοντες των ορατών Τριαδικών μαρμάρων της γύρω περιοχής πράγμα που δηλώνει την συνέχεια του στρώματος μαρμάρων και μέσα στο ΧΥΤΑ και την ικανότητα υδροφορίας διαμέσου του στρώματος αυτού.
- Στην διασκόπηση Σ152 η οποία πραγματοποιήθηκε σημειακά πάνω σε σχηματισμό τριαδικών μαρμάρων (υψομετρικά χαμηλότερα από το επίπεδο του κέντρου του ΧΥΤΑ) αναμένεται υδροφορέας σε βάθος από 7 – 15 μ.
Επίσης, η έρευνα πιστοποίησε την ύπαρξη ασαφών στοιχείων τόσο περιμετρικά, όσο και μέσα στον Χ.Υ.Τ.Α που σημαίνει ότι η ζώνη της περιοχής είναι ασταθής και σε πιθανό μελλοντικό σεισμό έχει υψηλό ρίσκο, με όλες τις συνέπειες.Ακόμη, στις παραπάνω συνθήκες αστάθειας προστίθενται και η ύπαρξη πηγαδιών που βρίσκονται διάσπαρτα στον χώρο και εξυπηρετούσαν τους βοσκούς για το πότισμα των ζώων τους. Όπου, λοιπόν, συναντάται τέτοιος αποσαθρωμένος σχιστόλιθος, η κατάσταση από πλευράς υδροφορίας είναι χαώδης και σχηματίζει υδροφορίες κατά τόπους. Επιπλέον, ένα ακόμη πηγάδι βρίσκεται μέσα στον χώρο του Χ.Υ.Τ.Α και μάλιστα δίπλα σε αρχαιολογικά ευρήματα.
Αναδεικνύεται λοιπόν η ανομοιογένεια της φύσης του ανάγλυφου. Με απλά λόγια δεν υφίσταται πλήρης στεγανότητα του έργου και ο χώρος κατασκευής του αποδεικνύεται ανασφαλής και άστοχος. Αποτυπώθηκε, επίσης, καθίζηση (πιθανή καρστική κατάπτωση) σε σημείο κοντά στο Σ158. Αποδεικνύεται από την μορφολογία της λεκάνης κάνοντας μία λεπτομερή φωτοερμηνεία ότι το κέντρο του ΧΥΤΑ, αντιστοιχεί σε μεταμορφωμένο ασβεστόλιθο και η ύπαρξή του πιστοποιεί την διαφορετική σύστασή του από τα γύρω πετρώματα λόγω της αντοχής του πετρώματος αυτού στη διάβρωση (πάντα σε γεωλογικούς χρόνους).
Είναι έντονος ο προβληματισμός κατοίκων της περιοχής για φωτογραφίες που παρουσιάζουν λάσπη στην παραλία του Σέσι, ύστερα από έντονες βροχοπτώσεις.
Μετά από τις χωματουργικές εργασίες κατασκευής του Χ.Υ.Τ.Α. παρατηρήθηκε λάσπη στην παραλία Σέσι η οποία τα προηγούμενα χρόνια δεν είχε εμφανιστεί παρά τη σταθερή ύπαρξη και λειτουργία των ρεμάτων της γύρω περιοχής. Για εμάς τους γεωλόγους είναι προφανείς οι λόγοι ύπαρξης της λάσπης και αδρανών-φερτών υλικών που αιωρούνται στην παράκτια ζώνη κάτω από το έργο. Η άργιλος, λόγω της μεταφορικής κίνησης που κάνει, φορτίζεται ηλεκτρικά και αιωρείται. Όταν έρθει σε επαφή με το αλμυρό νερό της θάλασσας καθιζάνει σαν ίζημα.
Όπως ανέδειξε η έρευνα, τα πετρώματα της περιοχής είναι πρωταγωνιστές στην υδραυλική δράση του νερού. Δεν διασφαλίζει τίποτα τον υδροφόρο ορίζοντα μετά την έναρξη των εργασιών του Χ.ΥΤ.Α. και επίσης δε θέλουμε να σκεφτόμαστε τι θα γίνει όταν τοποθετηθούν απορρίμματα και λυματολάσπη στον χώρο του Χ.Υ.Τ.Α.
Έτσι λοιπόν για καθαρά λόγους καταγραφής της παρούσας κατάστασης, πραγματοποιήσαμε δειγματοληψία ιζημάτων από τον βυθό του κόλπου του Σέσι και εξελίσσεται εργαστηριακή ανάλυση για να διαπιστωθεί η φύση τους, η προέλευση και χημική σύσταση των φερτών υλικών που καθιζάνουν σε στρώσεις έπειτα από όλες τις διεργασίες ιζηματογένεσης μέσω των κοντινών ρεμάτων από τον χώρο του ΧΥΤΑ. Τα δείγματα έχουν σταλεί σε πιστοποιημένο εργαστήριο εδαφομηχανικής και σε λίγες ημέρες θα έχουμε και τα λεπτομερή αποτελέσματα του.
Όλα τα παραπάνω συγκλίνουν στο γενικότερο λογικό συμπέρασμα ότι απαιτείται άμεση διακοπή του έργου κατασκευής, λεπτομερής γεωφυσική έρευνα στην περιοχή και μέσα στα όρια έργου του ΧΥΤΑ, κατασκευή γεωλογικών τομών και φυσικά δειγματοληπτικές γεωτρήσεις στην χωροθετημένη περιοχή και σχολαστική επεξεργασία συνολικά των δεδομένων για την οποιαδήποτε παρέμβαση, όπως άλλωστε επισήμαναν οι επιθεωρητές για την προστασία του περιβάλλοντος. Κλείνοντας τη συνάντηση αυτή οφείλω να ευχαριστήσω θερμά όλους όσους βοήθησαν στην πραγμάτωση της έρευνας που πραγματοποιήσαμε.
