Το 1964 ήταν απλώς παιδιά.
Δέκα αγόρια και τέσσερα κορίτσια, επτά ετών, από εντελώς διαφορετικές κοινωνικές τάξεις της Βρετανίας, κάθισαν μπροστά σε μια τηλεοπτική κάμερα.
Τα ρώτησαν για το σχολείο. Για τους γονείς τους. Τι ήθελαν να γίνουν όταν μεγαλώσουν. Τι πίστευαν για τα χρήματα, τον γάμο και το μέλλον.
Η εκπομπή λεγόταν «Seven Up!» και προοριζόταν να προβληθεί μία φορά.
Κανείς δεν μπορούσε τότε να γνωρίζει ότι οι κάμερες θα συνέχιζαν να τους ακολουθούν μέχρι τα 70 τους χρόνια.
Μπορείς να προβλέψεις τον ενήλικο κοιτάζοντας ένα επτάχρονο;
Η αρχική ιδέα ήταν σχεδόν ένα κοινωνικό πείραμα.
Οι δημιουργοί επέλεξαν παιδιά από διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα, θέλοντας να εξετάσουν πόσο καθοριστική ήταν η κοινωνική τάξη στη Βρετανία.
Η παραγωγή εμπνεύστηκε από τη γνωστή ρήση που αποδίδεται στους Ιησουίτες: δώσε μου ένα παιδί μέχρι τα επτά του χρόνια και θα σου δείξω τον άνθρωπο που θα γίνει.
Το πρώτο φιλμ προβλήθηκε από το World in Action της Granada Television.
Και μετά συνέβη κάτι που άλλαξε την ιστορία της τηλεόρασης.
Επέστρεψαν επτά χρόνια αργότερα
Το 1970 οι κάμερες ξαναβρήκαν τα παιδιά.
Ήταν πλέον 14.
Μετά επέστρεψαν όταν έγιναν 21.
Ύστερα 28, 35, 42, 49, 56 και 63.
Η τηλεόραση σταμάτησε έτσι να καταγράφει απλώς μια στιγμή της ζωής τους. Άρχισε να καταγράφει την ίδια τη ζωή τους.
Οι θεατές είδαν παιδιά να γίνονται φοιτητές, εργαζόμενοι, γονείς και παππούδες. Είδαν γάμους και διαζύγια, επιτυχίες και απογοητεύσεις, οικονομικές δυσκολίες, ασθένειες και θανάτους.
Και μαζί τους άλλαζε ολόκληρη η Βρετανία.
Το αγόρι που ήθελε να πάει στην Οξφόρδη
Ο Νιλ Χιουζ ήταν ένα πανέξυπνο παιδί από το Λίβερπουλ που μιλούσε για το μέλλον του με ενθουσιασμό.
Η ζωή του όμως δεν ακολούθησε την πορεία που ίσως περίμεναν οι θεατές.
Ως ενήλικος αντιμετώπισε σοβαρές δυσκολίες και για ένα διάστημα έμεινε άστεγος. Αργότερα κατάφερε να ξαναχτίσει τη ζωή του και εξελέγη δημοτικός σύμβουλος.
Ο Νιλ έγινε ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του λόγου για τον οποίο το «Up» ξεπέρασε την αρχική του ιδέα.
Η ζωή δεν ακολούθησε το σενάριο που έμοιαζε να έχει γραφτεί στα επτά.
Ένας από αυτούς ζήτησε να μιλήσει για τελευταία φορά
Μετά το «63 Up», υπήρχε σοβαρή πιθανότητα η σειρά να μην συνεχιστεί.
Ο σκηνοθέτης που είχε συνδέσει το όνομά του με το εγχείρημα για δεκαετίες, Μάικλ Άπτεντ, πέθανε το 2021.
Τότε όμως η παραγωγός Κλερ Λιούις δέχθηκε ένα τηλεφώνημα.
Ήταν ο Νικ Χίτσον, ένα από τα αρχικά παιδιά του 1964.
Έπασχε από καρκίνο σε τελικό στάδιο.
Και ήθελε να δώσει μία τελευταία συνέντευξη.
Η Λιούις πήγε να τον συναντήσει και κατέγραψε όσα ήθελε να πει.
Ο Χίτσον πέθανε λίγες ώρες αργότερα.
Η τελευταία του επιθυμία έδωσε ουσιαστικά στην ομάδα την ώθηση να ολοκληρώσει το ταξίδι.
1964–2026: Η τελευταία φορά
Τη σκηνοθεσία του «70 Up» ανέλαβε ο βραβευμένος με Όσκαρ Ασίφ Καπάντια, δημιουργός των «Senna» και «Amy».
Οι συμμετέχοντες είναι πλέον συνταξιούχοι ή πλησιάζουν σε αυτή τη φάση της ζωής τους. Κοιτάζουν πίσω στις απαντήσεις που έδωσαν ως παιδιά και αναρωτιούνται πόσο από εκείνο το επτάχρονο παιδί υπάρχει ακόμη μέσα τους.
Κάποιοι μιλούν για τις οικογένειές τους. Άλλοι για πράγματα που θα έκαναν διαφορετικά.
Και μια παρατήρηση του Σάιμον Μπάστερφιλντ ίσως συνοψίζει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο ολόκληρο το πείραμα: η ζωή του δεν έγινε ξεχωριστή επειδή ήταν διαφορετική από των υπολοίπων· έγινε ξεχωριστή επειδή κάποιος την κατέγραψε.
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, το ITV προβάλλει το «70 Up».
Και έπειτα από 62 χρόνια, οι κάμερες θα σταματήσουν.
Τα παιδιά που κάθισαν μπροστά τους το 1964 είναι πλέον 70 ετών.
Ίσως τελικά αυτό να ήταν το πραγματικό πείραμα: όχι αν μπορείς να προβλέψεις τη ζωή ενός ανθρώπου όταν είναι επτά, αλλά πόσο απρόβλεπτη μπορεί να γίνει μια ανθρώπινη ζωή στα 63 χρόνια που ακολουθούν.
