Μια ιστορία ηλικίας σχεδόν 3.000 ετών κατάφερε να γράψει ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά ρεκόρ του σύγχρονου Χόλιγουντ.
Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, η κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους με τον Ματ Ντέιμον στον ρόλο του Οδυσσέα, είναι πλέον και επίσημα η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στην ιστορία της Universal Pictures.
Στην ένατη εβδομάδα προβολής της στις κινηματογραφικές αίθουσες, η ταινία ξεπέρασε τα 1,677 δισ. δολάρια παγκοσμίως, αφήνοντας πίσω της το «Jurassic World», το οποίο από το 2015 κατείχε το ρεκόρ της Universal με περίπου 1,67 δισ. δολάρια. Με τις εισπράξεις του Σαββατοκύριακου, το συνολικό ποσό της «Οδύσσειας» αναμενόταν να φτάσει περίπου στα 1,685 δισ. δολάρια.
Και το εντυπωσιακότερο ίσως είναι ότι το ταξίδι της δεν έχει ακόμη τελειώσει.
Ένα ρεκόρ 114 χρόνων
Η σημασία του επιτεύγματος γίνεται πολύ μεγαλύτερη αν αναλογιστεί κανείς την ιστορία του στούντιο που βρίσκεται πίσω από την ταινία.
Η Universal αποτελεί έναν από τους παλαιότερους και μεγαλύτερους κινηματογραφικούς ομίλους στον κόσμο. Στις δεκαετίες της ιστορίας της έχει δημιουργήσει ή διανείμει μερικά από τα ισχυρότερα κινηματογραφικά franchises, από το «Jurassic Park» και το «Fast & Furious» μέχρι τα «Minions» και δεκάδες άλλες παγκόσμιες επιτυχίες.
Κι όμως, η ταινία που κατάφερε να ξεπεράσει όλες τις προηγούμενες παραγωγές της δεν ήταν sequel ενός καθιερωμένου franchise ούτε ακόμη ένα κεφάλαιο ενός κινηματογραφικού σύμπαντος.
Ήταν η διασκευή ενός έργου που γράφτηκε στην αρχαία Ελλάδα.
Η Universal ανακοίνωσε ότι η «Οδύσσεια» είναι πλέον η μεγαλύτερη ταινία της ιστορίας της σε 45 διεθνείς αγορές, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία, η Αυστραλία, η Ινδία και η Νότια Κορέα.
Από τα 264 εκατ. της πρεμιέρας στα 1,68 δισ.
Τα πρώτα σημάδια ότι η ταινία θα εξελισσόταν σε παγκόσμιο φαινόμενο είχαν εμφανιστεί ήδη από το πρώτο Σαββατοκύριακο.
Η «Οδύσσεια» έκανε παγκόσμιο άνοιγμα περίπου 264 εκατ. δολαρίων, σημειώνοντας τότε το μεγαλύτερο κινηματογραφικό ντεμπούτο στην καριέρα του Νόλαν. Η ζήτηση για προβολές σε premium αίθουσες ήταν τόσο μεγάλη, ώστε τα εισιτήρια για συγκεκριμένες προβολές IMAX είχαν γίνει περιζήτητα πολύ πριν από την πρεμιέρα.
Αυτό που ακολούθησε, όμως, αποδείχθηκε ακόμη πιο σημαντικό.
Η ταινία δεν κατέρρευσε εισπρακτικά μετά τις πρώτες εβδομάδες, όπως συμβαίνει συχνά με τις μεγάλες παραγωγές. Συνέχισε να προσελκύει θεατές, ενώ κατάφερε μάλιστα να επιστρέψει στην πρώτη θέση του παγκόσμιου box office κατά την όγδοη εβδομάδα προβολής της.
Στη Βόρεια Αμερική οι εισπράξεις της έφτασαν περίπου τα 601 εκατ. δολάρια, ενώ από τις διεθνείς αγορές συγκέντρωσε πάνω από 1,08 δισ. δολάρια.
Ο Νόλαν ξεπέρασε ακόμη και τον εαυτό του
Η επιτυχία της «Οδύσσειας» άλλαξε ταυτόχρονα και την προσωπική κατάταξη του Κρίστοφερ Νόλαν.
Η ταινία έγινε η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της καριέρας του, ξεπερνώντας τις προηγούμενες επιδόσεις των ταινιών του και επιβεβαιώνοντας την εξαιρετικά σπάνια θέση που κατέχει σήμερα στο Χόλιγουντ: είναι ένας σκηνοθέτης του οποίου το όνομα λειτουργεί σχεδόν σαν κινηματογραφικό franchise από μόνο του.
Η Universal είχε ανακοινώσει ήδη από τις 10 Αυγούστου ότι η «Οδύσσεια» είχε ξεπεράσει το προηγούμενο προσωπικό ρεκόρ του δημιουργού, όταν πέρασε το ένα δισεκατομμύριο δολάρια παγκοσμίως.
Το «Oppenheimer» είχε προηγουμένως αποδείξει ότι μια τρίωρη ιστορική ταινία για τον δημιουργό της ατομικής βόμβας μπορούσε να μετατραπεί σε παγκόσμιο κινηματογραφικό γεγονός. Με την «Οδύσσεια», όμως, ο Νόλαν ανέβασε ακόμη περισσότερο τον πήχη.
Το IMAX έγινε μέρος του ίδιου του γεγονότος
Κεντρικό ρόλο στην εμπορική πορεία της ταινίας έπαιξε και η εμμονή του Νόλαν με την κινηματογραφική εμπειρία της μεγάλης οθόνης.
Οι προβολές σε IMAX και ιδιαίτερα σε IMAX 70mm αντιμετωπίστηκαν όχι απλώς ως εναλλακτικός τρόπος θέασης, αλλά ως μέρος της εμπειρίας της ίδιας της ταινίας.
Ήδη πριν από την πρεμιέρα, η ζήτηση για τις συγκεκριμένες προβολές ήταν τόσο μεγάλη ώστε κινηματογράφοι πρόσθεταν ακόμη και ασυνήθιστες ώρες προβολής για να εξυπηρετήσουν το κοινό.
Η στρατηγική απέδωσε εντυπωσιακά.
Σύμφωνα με τη Universal, η «Οδύσσεια» έγινε τελικά η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στην ιστορία του IMAX, ενώ είχε καταγράψει και το μεγαλύτερο άνοιγμα IMAX 70mm στη Βόρεια Αμερική.
Έσπασε και το ρεκόρ των R-rated ταινιών
Το ρεκόρ της Universal είναι μόνο ένα από όσα συγκέντρωσε η ταινία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Η «Οδύσσεια» έγινε επίσης η μεγαλύτερη εισπρακτική R-rated ταινία όλων των εποχών, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το στούντιο.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συγκεκριμένη ηλικιακή κατάταξη περιορίζει θεωρητικά ένα μέρος του δυνητικού κοινού μιας blockbuster παραγωγής.
Στην περίπτωση της «Οδύσσειας», ο περιορισμός αυτός δεν στάθηκε αρκετός για να εμποδίσει την ταινία να πλησιάσει τα 1,7 δισ. δολάρια.
Ένα blockbuster χωρίς sequel
Ίσως όμως το πιο ασυνήθιστο στοιχείο της επιτυχίας της βρίσκεται αλλού.
Το σύγχρονο box office κυριαρχείται εδώ και χρόνια από sequels, superheroes, κινηματογραφικά σύμπαντα και brands που το κοινό γνωρίζει ήδη από προηγούμενες ταινίες.
Η «Οδύσσεια» προφανώς βασίζεται σε ένα από τα γνωστότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, αλλά κινηματογραφικά δεν αποτελεί συνέχεια μιας ήδη επιτυχημένης σειράς ταινιών.
Η Universal υπογραμμίζει ότι έγινε η πρώτη ταινία που δεν αποτελεί sequel ή remake και ξεπέρασε το 1 δισ. δολάρια μόνο από τις διεθνείς αγορές από το 2009.
Αυτό είναι και ένα από τα στοιχεία που κάνουν την εμπορική της πορεία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για ολόκληρη τη βιομηχανία.
Η ταινία που βοήθησε να αλλάξει ολόκληρο το καλοκαίρι
Η επιτυχία της «Οδύσσειας» δεν περιορίστηκε στους δικούς της αριθμούς.
Μαζί με το «Spider-Man: Brand New Day», αποτέλεσε έναν από τους βασικούς κινητήρες ενός εξαιρετικά ισχυρού καλοκαιριού για τις κινηματογραφικές αίθουσες.
Στις ΗΠΑ, οι συνολικές εισπράξεις από την 1η Μαΐου έως τις 7 Σεπτεμβρίου έφτασαν περίπου τα 4,76 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας το προηγούμενο θερινό ρεκόρ.
Και αυτό έχει σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η κινηματογραφική βιομηχανία συζητά εδώ και χρόνια αν το streaming, η αλλαγή των συνηθειών του κοινού και το αυξανόμενο κόστος ενός εισιτηρίου έχουν προκαλέσει μόνιμη ζημιά στην παραδοσιακή αίθουσα.
Η φετινή εικόνα έδωσε μια διαφορετική απάντηση: όταν εμφανίζονται ταινίες που το κοινό αντιλαμβάνεται ως γεγονότα που αξίζει να δει στη μεγάλη οθόνη, εκατομμύρια θεατές εξακολουθούν να πηγαίνουν στους κινηματογράφους.
Η αρχαία ελληνική ιστορία που νίκησε τους δεινόσαυρους
Υπάρχει, τέλος, ένας συμβολισμός που δύσκολα περνά απαρατήρητος.
Το «Jurassic World» είχε δημιουργηθεί ως το μεγάλο comeback ενός από τα ισχυρότερα franchises στην ιστορία του Χόλιγουντ. Είχε δεινόσαυρους, ένα brand γνωστό σε ολόκληρο τον πλανήτη και δεκαετίες κινηματογραφικής αναγνωρισιμότητας πίσω του.
Έντεκα χρόνια αργότερα, το ρεκόρ του έπεσε από μια ιστορία πολύ παλαιότερη από το ίδιο το σινεμά.
Έναν βασιλιά που προσπαθεί να επιστρέψει στην Ιθάκη.
Μια Πηνελόπη που τον περιμένει.
Έναν Τηλέμαχο που αναζητά τον πατέρα του.
Κύκλωπες, τέρατα, θεούς, πειρασμούς και ένα ταξίδι επιστροφής που ο Όμηρος αφηγήθηκε πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες.
Στις 12 Σεπτεμβρίου, η πρόεδρος της NBCUniversal Entertainment, Donna Langley, χαρακτήρισε το δημιούργημα του Νόλαν και της παραγωγού Έμα Τόμας ένα κινηματογραφικό γεγονός μιας γενιάς που κινητοποίησε ξανά το κοινό να πάει στις αίθουσες.
Και οι αριθμοί, τουλάχιστον, δύσκολα την διαψεύδουν.
Η «Οδύσσεια» βρίσκεται πλέον περίπου στα 1,68 δισ. δολάρια, είναι η 12η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στην παγκόσμια ιστορία του κινηματογράφου και η δεύτερη μεγαλύτερη ταινία του 2026 μέχρι στιγμής.
Και το εκπληκτικό είναι ότι εξακολουθεί να προβάλλεται.
Τρεις χιλιάδες χρόνια μετά τον Όμηρο, ο Οδυσσέας έκανε ακόμη ένα ταξίδι που έμοιαζε αδύνατο. Αυτή τη φορά, ο προορισμός ήταν τα 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια.
