Υπάρχει ένα όνομα που θα μπορούσε σήμερα να βρίσκεται στις πινακίδες του Κάτω Σουλίου και να κάνει κάθε περαστικό να αναρωτιέται τι ακριβώς σημαίνει: Νέο Σεβντίκιοϊ.
Η ιστορία αρχίζει μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν οικογένειες προσφύγων έφτασαν στην περιοχή του Μαραθώνα από τη Σμύρνη και άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας. Ανάμεσά τους ήταν πολλοί κάτοικοι του Σεβντίκιοϊ, ενός μεγάλου ελληνικού οικισμού κοντά στη Σμύρνη.
Αρχικά οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στον Μαραθώνα. Αργότερα, με τις κρατικές απαλλοτριώσεις και διανομές γης, οικογένειες εγκαταστάθηκαν και στο Κάτω Σούλι.
Και εδώ η ιστορία δεν στηρίζεται μόνο στην προφορική μνήμη.
Στα Γενικά Αρχεία του Κράτους σώζεται τοπογραφικό διάγραμμα του 1932 με τον εντυπωσιακά σαφή τίτλο: διανομή του κτήματος Κάτω Σούλι – Λιμικό υπέρ της «Προσφυγικής Ομάδας Σεβδίκιοϊ».
Το όνομα που δεν επικράτησε
Σε τοπικές μαρτυρίες και ιστορικές αναφορές το Κάτω Σούλι εμφανίζεται συνδεδεμένο με την ονομασία Νέο Σεβντίκιοϊ, η οποία τελικά δεν επικράτησε.
Και κάπου εδώ έρχεται το ωραιότερο κομμάτι της ιστορίας.
Μία παλιά και ιδιαίτερα δημοφιλής ερμηνεία θέλει το «Σεβντίκιοϊ» να προέρχεται από λέξεις που παραπέμπουν στον έρωτα ή τον σεβντά και στο «köy», δηλαδή το χωριό. Έτσι το όνομα αποδόθηκε ως «χωριό του έρωτα» ή «χωριό της αγάπης».
Η ετυμολογία, πάντως, δεν είναι απολύτως λυμένη. Υπάρχει και η ιστορική εκδοχή ότι το όνομα προήλθε από τον Seydi, θρησκευτικό άνδρα της περιοχής, και αρχικά σήμαινε «το χωριό του Seydi».
Τα «Σεβδίκια» κρατούν ακόμη το όνομα ζωντανό
Το Σεβντίκιοϊ χάθηκε ως πατρίδα για τους πρόσφυγες, όχι όμως και από τη μνήμη τους.
Στο Κάτω Σούλι πραγματοποιούνται τα «Σεβδίκια», η εκδήλωση μνήμης που συνδέει τις σημερινές γενιές με τους Μικρασιάτες που εγκαταστάθηκαν στον τόπο μετά το 1922.
Έτσι, περισσότερο από έναν αιώνα μετά την Καταστροφή, ένα όνομα που δεν μπήκε τελικά στην πινακίδα του χωριού εξακολουθεί να ακούγεται κάθε χρόνο.
Και κάπως έτσι το Κάτω Σούλι μπορεί να μην έγινε ποτέ επίσημα το «χωριό του έρωτα».
Κράτησε όμως τον σεβντά.
