Υπάρχουν ποδοσφαιρικές ομάδες που μετρούν την υπόστασή τους αποκλειστικά σε τίτλους, νίκες και ήττες πάνω στο χορτάρι. Η South Melbourne Hellas όμως ανήκει σε μια εντελώς διαφορετική κατηγορία. Ο ιστορικός σύλλογος μετρά τα δεκαετίες της ύπαρξής του σε ιστορίες προσφυγιάς, σε δάκρυα νοσταλγίας, σε μυρωδιές από τα πατρικά σπίτια και σε έναν αδιάκοπο ομφάλιο λώρο που ενώνει την ελληνική διασπορά με την πατρίδα.
Με αφορμή τη συγκλονιστική κατάκτηση του Australia Cup απέναντι στη Melbourne Victory, ο συμπρόεδρος της Ελλάς Μελβούρνης, Βασίλης (Bill) Παπαστεργιάδης, μίλησε στα media της χώρας μας. Ο ίδιος περιέγραψε μια ομάδα που δεν αποτελεί απλώς ένα αθλητικό σωματείο, αλλά τη ζωντανή ψυχή, τη συλλογική μνήμη και την περηφάνια του ελληνισμού στην Αυστραλία.
Οι ρίζες του 1959 και το «τραπέζι» της ξενιτιάς
Για να συλλάβει κανείς το μέγεθος και τη σημασία του συλλόγου, πρέπει να ανατρέξει αρκετές δεκαετίες πίσω. Τότε, κύματα Ελλήνων μεταναστών κατέφθαναν στο λιμάνι της Μελβούρνης κρατώντας μια ξύλινη βαλίτσα, λίγες ασπρόμαυρες φωτογραφίες και μια απέραντη νοσταλγία. Σε μια μακρινή ήπειρο, χωρίς γνώση της γλώσσας, η ανάγκη για συσπείρωση ήταν ζήτημα επιβίωσης σε κάθε επίπεδο.
Το 1959, τρεις μικροί τοπικοί σύλλογοι – η Hellenic, η Yarra Park Aias και η South Melbourne United – αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Πρωτεργάτης της ιστορικής συγχώνευσης υπήρξε ο Θησέας (Τεό) Μαρμαράς από τη Λήμνο, πρόεδρος της Hellenic και μετέπειτα ηγετικό στέλεχος της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας. Δίπλα του στάθηκαν άνθρωποι που έδωσαν την ψυχή τους, όπως οι Des και Bill Hamilton, Jim Divolis, Con Antoniadis, Vlassis Brokoulias, Jim Dimitriadis, Peter Dimitropoulos, George Lakatsas, Evangelos Lardas και Jack Mitchell.
Η συγχώνευση χάρισε στην ομάδα το ιστορικό γήπεδο Middle Park, εξαιρετικούς παίκτες και μια ισχυρή ακαδημία. Το όνομα που επιλέχθηκε συμπύκνωνε τα πάντα: South Melbourne Hellas. Για τους μετανάστες, η Κυριακή στο γήπεδο μετατράπηκε στο κυριακάτικο «τραπέζι» της ξενιτιάς.
«Άντρες της ηλικίας μου, 50 χρονών, γύρισαν πίσω στις αναμνήσεις τους σαν μικρά παιδιά δίπλα στους γονείς τους στο γήπεδο. Ήταν η μόνη στιγμή που μπορούσαν να περάσουν οικογενειακές στιγμές. Μας πλησίασαν εκατοντάδες μετά τον τελικό, όλοι με μεγάλη συγκίνηση και κλάματα», εξομολογείται ο κ. Παπαστεργιάδης, ο οποίος μεταφέρει το βαρύ τρόπαιο των 40 κιλών σε κάθε γωνιά της ομογένειας.
Η χρυσή πορεία, ο Πούσκας και το Maracanã
Η άνοδος του συλλόγου υπήρξε αστραπιαία. Ανέβηκε γρήγορα στην ανώτατη κατηγορία της Βικτώριας, κατακτώντας τα περισσότερα πρωταθλήματα και κύπελλα. Όταν το 1977 ιδρύθηκε η εθνική κατηγορία της Αυστραλίας (NSL), η Ελλάς πρωταγωνίστησε κατακτώντας 4 εθνικά πρωταθλήματα (1984, 1991, 1998, 1999), ενώ δεν υποβιβάστηκε ποτέ αγωνιστικά.
Μία από τις λαμπρότερες σελίδες γράφτηκε το 1989, όταν την τεχνική ηγεσία ανέλαβε ο θρυλικός Ούγγρος Φέρεντς Πούσκας, οδηγώντας την ομάδα στον επικό τίτλο του 1991 απέναντι στη Melbourne Knights. Το 1999 ανακηρύχθηκε Πρωταθλήτρια Ωκεανίας (OFC), κερδίζοντας το εισιτήριο για το 1ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Συλλόγων της FIFA το 2000 στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Στο ιστορικό στάδιο Maracanã, η ομάδα αγωνίστηκε απέναντι σε κολοσσούς όπως η Μάντσεστερ Γιουναϊτεντ και η Βάσκο ντα Γκάμα.
Παράλληλα, το 2012, η FIFA και η IFFHS την αναγνώρισαν ως την Κορυφαία Ομάδα της Ωκεανίας για τον 20ό αιώνα. «Είναι μια ομάδα με τεράστια παράδοση και ιστορία», τονίζει ο κ. Παπαστεργιάδης, που εκτός από συμπρόεδρος του συλλόγου είναι και πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης.
Το φυτώριο ταλέντων, ο Ποστέκογλου και ο Alan Davidson
Η Ελλάς Μελβούρνης αναδείχθηκε σε τεράστιο τροφοδότη του αυστραλιανού ποδοσφαίρου, έχοντας αναδείξει πάνω από 60 διεθνείς ποδοσφαιριστές για την Εθνική Αυστραλίας (Socceroos). Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η μορφή του Άγγελου Ποστέκογλου, ο οποίος φόρεσε τη φανέλα της από το 1984 έως το 1993, διατέλεσε αρχηγός της, την οδήγησε ως προπονητής στους τίτλους του 1998 και 1999, πριν κάνει τη μεγάλη διαδρομή μέχρι την Premier League και την Τότεναμ.
Ξεχωριστή είναι και η ιστορία του Alan Davidson, με καταγωγή από την Ιαπωνία, ο οποίος αγωνίστηκε σε περίπου 200 αγώνες με τη South Melbourne. Ο ίδιος δήλωσε πρόσφατα πως «θα πέθαινε για τους Έλληνες», καθώς ήταν η πρώτη φορά που ένιωσε ότι ανήκει πραγματικά στη χώρα. Στον πρόσφατο τελικό, ο γιος του ήταν αρχηγός της αντίπαλης Melbourne Victory και έχασε το κρίσιμο πέναλτι. Όπως αποκάλυψε ο κ. Παπαστεργιάδης, ο πατέρας του τού έστειλε μήνυμα λέγοντας πως, παρά τη συμμετοχή του γιου του, ήθελε να κερδίσει η Ελλάς.
Η δικαίωση μετά από 22 χρόνια και το Ασιατικό Champions League
Το 2004, η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας κατήργησε το NSL και δημιούργησε την A-League, αποκλείοντας άδικα την Ελλάς Μελβούρνης από τη μεγάλη κατηγορία. Για 22 ολόκληρα χρόνια, ο σύλλογος παρέμεινε στις πολιτειακές κατηγορίες (NPL Victoria), δίνοντας αγώνα επιβίωσης στο Στάδιο Λέικσαϊντ του Άλμπερτ Παρκ.
Η δικαίωση ήρθε με την κατάκτηση του Australia Cup, καθιστώντας τη South Melbourne την πρώτη ομάδα εκτός A-League που σηκώνει το τρόπαιο. «Η νίκη ήταν απέναντι σε όλες τις πιθανότητες. Είδαμε το ελληνικό πνεύμα να δίνει φτερά στους παίκτες μας», ανέφερε ο κ. Παπαστεργιάδης, εξαίροντας τη δουλειά του έτερου προέδρου, Ανδρέα Μεσουρούνη.
Πλέον, η ομάδα στρέφει το βλέμμα της στο μέλλον. Ως κυπελλούχος, εξασφάλισε τη συμμετοχή της στο AFC Champions League Two, εκπροσωπώντας την Αυστραλία στις ασιατικές διοργανώσεις, ενώ το αίτημα για οριστική επιστροφή στην επαγγελματική Α’ Εθνική παραμένει πιο ισχυρό από ποτέ.
