Φωτογραφία: Magdalena van de Pasee (1614) / Wikimedia Commons, κοινό κτήμα.
Ένα μικρό χάλκινο δαχτυλίδι, κρυμμένο για αιώνες κάτω από τη θάλασσα, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα από τα πιο διάσημα οικοδομήματα της αρχαιότητας: τον Φάρο της Αλεξάνδρειας. Το εύρημα εντοπίστηκε στη διάρκεια υποβρύχιων ανασκαφών στο βυθισμένο νησί Αντίρροδος, μέσα στο αρχαίο Μεγάλο Λιμάνι της αιγυπτιακής πόλης.
Το εντυπωσιακό δεν είναι το μέγεθος του αντικειμένου, αλλά η παράστασή του. Πάνω στο δαχτυλίδι διακρίνεται ο Φάρος, ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου, που δεν σώζεται σήμερα. Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, πρόκειται για την πρώτη γνωστή απεικόνισή του σε σφραγιστικό δαχτυλίδι.
Το κόσμημα στο βυθισμένο ανάκτορο
Η ανακάλυψη έγινε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (IEASM), σε συνεργασία με τις αιγυπτιακές αρχές, υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου Φρανκ Γκοντιό. Η Αντίρροδος ήταν κάποτε τμήμα της βασιλικής συνοικίας της Αλεξάνδρειας, πριν τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις της βρεθούν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Η εικόνα στο δαχτυλίδι παρουσιάζει ομοιότητες με παραστάσεις του Φάρου σε αρχαία νομίσματα. Αυτό δίνει στους ερευνητές ακόμη ένα στοιχείο για τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι της εποχής αναπαριστούσαν το μνημείο. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι γνωρίζουμε με ακρίβεια κάθε αρχιτεκτονική λεπτομέρειά του.
Ένα θαύμα που χάθηκε, αλλά δεν ξεχάστηκε
Ο Φάρος υψωνόταν στο νησί Φάρος, στην είσοδο του λιμανιού της Αλεξάνδρειας, και για αιώνες καθοδηγούσε τα πλοία που πλησίαζαν την πόλη. Η κατασκευή του συνδέεται με την εποχή των Πτολεμαίων, όταν η Αλεξάνδρεια αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά και πνευματικά κέντρα της Μεσογείου.
Το μνημείο υπέστη σοβαρές ζημιές από σεισμούς και τελικά εξαφανίστηκε. Σήμερα, κάθε εύρημα που αποτυπώνει τη μορφή του βοηθά τους αρχαιολόγους να συνθέσουν την εικόνα του χαμένου θαύματος.
Το νέο δαχτυλίδι δεν ξαναχτίζει τον Φάρο. Προσθέτει, όμως, μια απροσδόκητη λεπτομέρεια στην ιστορία του: κάποιος στην αρχαία Αλεξάνδρεια μπορούσε να κουβαλά την εικόνα του στο χέρι του.
