Αν κάποιος έβλεπε 1.000 ανθρώπους να θάβουν εσώρουχα στους κήπους και τα χωράφια τους, πιθανότατα θα δυσκολευόταν να πιστέψει ότι παρακολουθεί ένα απολύτως σοβαρό επιστημονικό πείραμα.
Κι όμως, αυτό ακριβώς συνέβη στην Ελβετία.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης και του Agroscope επιστράτευσαν 1.000 εθελοντές, οι οποίοι έθαψαν περισσότερα από 2.000 βαμβακερά εσώρουχα σε περίπου 1.000 διαφορετικά σημεία της χώρας.
Μαζί τους θάφτηκαν και 12.000 φακελάκια τσαγιού.
Ο σκοπός δεν ήταν να διαπιστωθεί πόσο ανθεκτικό είναι ένα εσώρουχο. Οι επιστήμονες αναζητούσαν έναν απλό τρόπο για να μετρήσουν κάτι πολύ πιο σημαντικό: πόσο «ζωντανό» είναι το χώμα κάτω από τα πόδια μας.
Όσο λιγότερο εσώρουχο έμενε, τόσο καλύτερα
Το πείραμα, με την απολύτως ταιριαστή ονομασία «Proof by Underpants», ξεκίνησε το 2021.
Οι εθελοντές έθαψαν τα βαμβακερά εσώρουχα σε κήπους, λιβάδια, καλλιεργούμενες εκτάσεις και γκαζόν. Έπειτα από δύο μήνες τα ξέθαψαν, τα φωτογράφισαν και τα έστειλαν στους επιστήμονες μαζί με δείγματα χώματος.
Η λογική ήταν πανέξυπνα απλή.
Το βαμβάκι αποτελείται κυρίως από κυτταρίνη, την οποία μπορούν να διασπάσουν μικροοργανισμοί του εδάφους. Επομένως, όσο περισσότερο είχε εξαφανιστεί το ύφασμα, τόσο μεγαλύτερη ήταν γενικά η βιολογική δραστηριότητα στο συγκεκριμένο έδαφος.
Μάλιστα, μετά τον πρώτο μήνα είχε αποσυντεθεί κατά μέσο όρο περίπου το 10% των εσωρούχων. Στους δύο μήνες, το ποσοστό είχε εκτοξευθεί περίπου στο 50%.
Και νικητής είναι… ο κήπος
Τα αποτελέσματα είχαν μία ξεκάθαρη έκπληξη.
Τα εσώρουχα εξαφανίζονταν ταχύτερα στους ιδιωτικούς κήπους, όπου καταγράφηκε η υψηλότερη βιολογική δραστηριότητα. Τα συγκεκριμένα εδάφη είχαν επίσης μεγάλες ποσότητες οργανικής ύλης, δημιουργώντας καλές συνθήκες για γαιοσκώληκες, μύκητες, βακτήρια και άλλους οργανισμούς.
Στον αντίποδα βρέθηκαν τα γκαζόν, όπου η δραστηριότητα των οργανισμών ήταν χαμηλότερη. Τα χωράφια και τα λιβάδια τοποθετήθηκαν κάπου στη μέση.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται και διαχειρίζεται μια έκταση επηρεάζει σημαντικά τη ζωή που υπάρχει μέσα στο χώμα.
Ο «δείκτης του εσωρούχου»
Η ιδέα αποδείχθηκε τόσο αποτελεσματική επικοινωνιακά ώστε οι ερευνητές προτείνουν έναν «Underwear Index», έναν απλό τρόπο για να γίνεται κατανοητή η βιολογική δραστηριότητα του εδάφους.
Βέβαια, ένα εσώρουχο που έχει σχεδόν εξαφανιστεί δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το συγκεκριμένο χώμα είναι τέλειο. Η υπερβολικά γρήγορη αποσύνθεση μπορεί σε ορισμένα οικοσυστήματα να αποτελεί ένδειξη υπερβολικής συγκέντρωσης θρεπτικών συστατικών.
Το πείραμα κατάφερε πάντως κάτι που δύσκολα πετυχαίνει μια επιστημονική δημοσίευση για την οικολογία του εδάφους:
Να κάνει χιλιάδες ανθρώπους να ενδιαφερθούν για το τι συμβαίνει κάτω από τα πόδια τους.
Ακόμη κι αν χρειάστηκε πρώτα να θάψουν εκεί τα εσώρουχά τους.
