Στις 6 Μαρτίου 1981, λίγο πριν από τις δέκα το πρωί, η αίθουσα 157 του δικαστηρίου του Λίμπεκ στη Δυτική Γερμανία βρισκόταν στο επίκεντρο μιας υπόθεσης που είχε συγκλονίσει την πόλη. Στο εδώλιο καθόταν ο Κλάους Γκραμπόφσκι, κατηγορούμενος για τη δολοφονία της επτάχρονης Άννας Μπάχμαϊερ. Η μητέρα της, η Μαριάνε Μπάχμαϊερ, βρισκόταν επίσης εκεί. Κανείς δεν περίμενε ότι εκείνη την ημέρα θα εξελισσόταν μια δεύτερη ανθρωποκτονία.
Η Μαριάνε έβγαλε ένα πιστόλι από το παλτό της και πυροβόλησε επανειλημμένα τον άνδρα που δικαζόταν για τον θάνατο του παιδιού της. Ο Γκραμπόφσκι πέθανε επί τόπου. Εκείνη συνελήφθη χωρίς να αντισταθεί. Τα τηλεγραφήματα του UPI που γράφτηκαν την ίδια ημέρα περιγράφουν μια αίθουσα όπου, ανάμεσα στους θεατές, βρίσκονταν ακόμη και μαθητές που είχαν πάει να παρακολουθήσουν τη λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Η επτάχρονη Άννα και η τραγωδία που προηγήθηκε
Η Άννα είχε δολοφονηθεί τον Μάιο του 1980. Ο Γκραμπόφσκι, ένας άνδρας με παλαιότερες καταδίκες για σεξουαλικά αδικήματα σε βάρος παιδιών, ομολόγησε ότι τη σκότωσε. Στη συνέχεια αμφισβήτησε ότι είχε κακοποιήσει σεξουαλικά το κορίτσι και ισχυρίστηκε ότι φοβόταν πως η Άννα θα τον κατήγγελλε. Οι ισχυρισμοί του αυτοί, που αναπαρήχθησαν στην προδικασία, επιβάρυναν ακόμη περισσότερο το πένθος της οικογένειας.
Όταν άρχισε η δίκη για τη δολοφονία, η Μαριάνε βρέθηκε αντιμέτωπη όχι μόνο με την παρουσία του ανθρώπου που είχε παραδεχτεί τον φόνο αλλά και με μια δικαστική διαδικασία στην οποία θα εξετάζονταν δημόσια οι ισχυρισμοί του. Σύμφωνα με μεταγενέστερες μαρτυρίες της που παρουσιάζει το γερμανικό NDR, φοβόταν ότι θα ακουγόταν άλλη μία ψευδής, προσβλητική εκδοχή για την κόρη της.
Οι πυροβολισμοί μέσα στο δικαστήριο
Το πρωί της 6ης Μαρτίου 1981 η μητέρα πλησίασε από πίσω τον Γκραμπόφσκι και άνοιξε πυρ. Η γερμανική δημόσια ραδιοτηλεόραση NDR αναφέρει ότι πυροβόλησε οκτώ φορές και ότι έξι βολές βρήκαν τον κατηγορούμενο. Στα πρώτα δημοσιογραφικά τηλεγραφήματα της εποχής υπάρχουν διαφορές ως προς τον αριθμό των πυροβολισμών και των πληγμάτων. Το αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι πως η ίδια τον σκότωσε ενώ βρισκόταν στο δικαστήριο και συνελήφθη αμέσως.
Η πράξη προκάλεσε ένα οξύ ερώτημα στη γερμανική κοινωνία: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η κατανόηση για μια μητέρα που έχασε το παιδί της; Και πού αρχίζει η υποχρέωση του κράτους να αντιμετωπίσει μια νέα ανθρωποκτονία, ανεξάρτητα από το πένθος εκείνου που την τέλεσε;
Η μητέρα έγινε κατηγορούμενη
Τον Νοέμβριο του 1982 άρχισε η δική της δίκη. Η υπόθεση είχε ήδη πάρει τεράστια δημοσιότητα και οι εκτιμήσεις για το πρόσωπό της ήταν βαθιά διχασμένες. Άλλοι τη θεωρούσαν μια τραγική μητέρα που λύγισε, άλλοι υποστήριζαν ότι κανείς δεν δικαιούται να εκτελεί έναν κατηγορούμενο μέσα σε δικαστήριο.
Στις 2 Μαρτίου 1983, η Μαριάνε Μπάχμαϊερ καταδικάστηκε σε έξι χρόνια φυλάκισης για ανθρωποκτονία και παράνομη κατοχή όπλου. Η απόφαση δεν σήμαινε ότι αθωώθηκε για την εκδίκηση. Αντίθετα, το δικαστήριο επέβαλε ποινή, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες της πράξης. Η ίδια αφέθηκε ελεύθερη πρόωρα τον Ιούνιο του 1985.
Τα χρόνια μετά την αποφυλάκιση και το τέλος της ζωής της
Η Μπάχμαϊερ ξαναπαντρεύτηκε και έζησε για ένα διάστημα στη Νιγηρία. Αργότερα μετακόμισε στη Σικελία, όπου εργάστηκε σε χώρο φροντίδας ανθρώπων στο τέλος της ζωής τους. Όταν διαγνώστηκε με καρκίνο του παγκρέατος, επέστρεψε στη Γερμανία. Πέθανε στις 17 Σεπτεμβρίου 1996, σε ηλικία 46 ετών, και τάφηκε δίπλα στην κόρη της.
Η συζήτηση για το αν οι πυροβολισμοί ήταν μια αυθόρμητη έκρηξη ή μια πράξη σχεδιασμένη εκ των προτέρων δεν έληξε με τη δικαστική απόφαση. Το NDR κατέγραψε μεταγενέστερες δηλώσεις και μαρτυρίες που έθεταν υπό αμφισβήτηση την εκδοχή του αυθορμητισμού. Αυτό δεν αλλάζει την τελεσίδικη καταδίκη ούτε επιτρέπει να αποδώσουμε με βεβαιότητα κίνητρα που μόνο η ίδια γνώριζε.
Το τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ και το ηθικό δίλημμα
Η γερμανική δημόσια παραγωγή Der Fall, σε συνεργασία με το ARD/funk, επανεξετάζει την υπόθεση, το πώς ο Τύπος διαμόρφωσε την εικόνα της Μαριάνε και γιατί μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης δικαιολόγησε την αυτοδικία. Το βίντεο είναι γερμανόφωνο και δεν παρουσιάζεται ως αποκλειστικά αμοντάριστο αρχειακό υλικό.
Το δράμα της Μπάχμαϊερ δεν αφήνει μια εύκολη απάντηση. Η απώλεια της Άννας ήταν μια ανεπανόρθωτη τραγωδία. Η ανθρωποκτονία του κατηγορουμένου δεν έφερε την Άννα πίσω. Και το δικαστήριο που θα έκρινε τον θάνατό της μετατράπηκε εκείνο το πρωί σε σκηνή νέας βίας.
