Λίγα λεπτά χρειάστηκαν για να μετατραπεί το Athens Flying Week 2026 από αεροπορική γιορτή σε τραγωδία.
Στις 14:55 του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου, ένα F-4E Phantom II της 338 Μοίρας «Άρης», που ανήκει στην 117 Πτέρυγα Μάχης της Ανδραβίδας, κατέπεσε περίπου τρία ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της 114 Πτέρυγας Μάχης στην Τανάγρα. Μέσα βρίσκονταν ο Επισμηναγός Ιωάννης Μπλέσιας, 40 ετών, και ο Σμηναγός Δημήτριος Πέτρου, 37 ετών. Και οι δύο έχασαν τη ζωή τους.
Το δυστύχημα συνέβη μπροστά σε χιλιάδες θεατές. Το Phantom βρισκόταν στον αέρα μόλις λίγα λεπτά και εκτελούσε χαμηλή δεξιά στροφή, μέρος του προγράμματος της επίδειξης, όταν άρχισε να χάνει ύψος. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα προσέκρουσε στο έδαφος και ακολούθησαν έκρηξη και μεγάλη πυρκαγιά. Το βίντεο της πτώσης είναι ήδη ένα από τα βασικά στοιχεία που εξετάζει η Πολεμική Αεροπορία.
Οι δύο άνθρωποι μέσα στο Phantom
Το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας έδωσε αργότερα στη δημοσιότητα τα πλήρη στοιχεία των δύο χειριστών.
Ο Ιωάννης Μπλέσιας ήταν 40 ετών και έφερε τον βαθμό του Επισμηναγού. Ο Δημήτριος Πέτρου ήταν 37 ετών και Σμηναγός. Και οι δύο υπηρετούσαν στην 338 Μοίρα της 117 Πτέρυγας Μάχης, την ιστορική Μοίρα των Phantom που εδρεύει στην Ανδραβίδα.
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές που επικαλείται η ΕΡΤ, επρόκειτο για πολύ έμπειρους χειριστές, με χιλιάδες ώρες πτήσης στον συγκεκριμένο τύπο αεροσκάφους. Η πτήση της ημέρας δεν ήταν μια απλή διέλευση: οι δύο ιπτάμενοι εκτελούσαν επίδειξη που προσομοίωνε προσέγγιση σε στόχο και προσβολή του, σε χαμηλό ύψος.
«Πέρασε πάνω από το σπίτι μας»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει μία από τις πρώτες μαρτυρίες από την περιοχή.
Αυτόπτης μάρτυρας που μίλησε στο DEBATER είπε ότι είδε το Phantom να περνά πάνω από το σπίτι του και, ενώ βρισκόταν σε κλειστή δεξιά καθοδική στροφή, παρατήρησε φωτιά στην περιοχή των κινητήρων.
«Πίσω, στους κινητήρες, είδα να βγάζει περίπου δέκα μέτρα φωτιά.»
Ο ίδιος είπε ότι περίπου πέντε δευτερόλεπτα αργότερα είδε τον καπνό της συντριβής. Η μαρτυρία είναι σημαντική, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της μηχανική βλάβη. Αυτό θα κριθεί μόνο από την επίσημη διερεύνηση.
Γιατί δεν εγκατέλειψαν το αεροσκάφος;
Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα.
Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν ενεργοποιήθηκε το σύστημα εκτίναξης. Παράλληλα, η ΕΡΤ μετέδωσε εκτίμηση έμπειρων αξιωματικών ότι, με βάση το διαθέσιμο βίντεο, ίσως υπήρχε χρόνος για εγκατάλειψη του αεροσκάφους.
Αυτό όμως ανοίγει ακόμη περισσότερα ερωτήματα αντί να δίνει απαντήσεις.
Μία εκδοχή που εξετάζεται είναι αν οι δύο χειριστές προσπαθούσαν μέχρι το τέλος να ελέγξουν την πορεία του Phantom και να το κρατήσουν μακριά από το πλήθος ή κατοικημένη περιοχή. Η ΕΡΤ μετέδωσε ότι στρατιωτικές πηγές θεωρούν πιθανό πως οι χειριστές κατεύθυναν το αεροσκάφος προς συγκεκριμένο σημείο μακριά από θεατές και οικισμό. Δεν υπάρχει ακόμη επίσημο πόρισμα που να το επιβεβαιώνει.
Το υλικό που μπορεί να δώσει την απάντηση
Η επιτροπή διερεύνησης διαθέτει κάτι που σε πολλά αεροπορικά δυστυχήματα δεν υπάρχει σε τέτοια έκταση: πολλές διαφορετικές καταγραφές της ίδιας πτήσης.
Κάμερες των διοργανωτών, τηλεοπτικά συνεργεία και κινητά θεατών έχουν καταγράψει την πορεία του Phantom από διαφορετικές γωνίες. Παράλληλα, εξετάζονται οι επικοινωνίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου, ώστε να διαπιστωθεί αν οι πιλότοι ανέφεραν τεχνικό πρόβλημα πριν από την πτώση.
Στο σημείο της συντριβής πραγματοποιείται επίσης αυτοψία στα συντρίμμια, ενώ εξετάζονται κινητήρες, συστήματα ελέγχου και οτιδήποτε μπορεί να εξηγήσει την αιφνίδια απώλεια ύψους.
Το Phantom που υπηρετεί την Ελλάδα για περισσότερο από μισό αιώνα
Το F-4 Phantom II είναι ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα μαχητικά στην ιστορία της Πολεμικής Αεροπορίας.
Τα πρώτα ελληνικά Phantom άρχισαν να παραδίδονται το 1974, ενώ η 338 Μοίρα τα χρησιμοποιεί από τα μέσα της δεκαετίας του 1970. Μεγάλο μέρος του ελληνικού στόλου εκσυγχρονίστηκε αργότερα στο πρότυπο F-4E AUP, με νέο ραντάρ και ηλεκτρονικά συστήματα.
Πενήντα και πλέον χρόνια μετά, το αεροσκάφος παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της ελληνικής αεροπορίας.
