Πήγαν για την πρωινή τους βάρδια και βρήκαν τα καταστήματα κλειστά ή αστυνομικούς να πραγματοποιούν ελέγχους. Κάποιοι ειδοποιήθηκαν τηλεφωνικά να μην εμφανιστούν στη δουλειά, άλλοι έμαθαν από την τηλεόραση τι είχε συμβεί. Μέσα σε λίγες ώρες, η καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων που εργάζονται στην Pizza Fan ανατράπηκε, χωρίς να ξέρουν πότε θα επιστρέψουν στο μεροκάματο.
Για τους περίπου 2.500 εργαζομένους στα 110 καταστήματα της αλυσίδας, η υπόθεση φοροδιαφυγής που ερευνούν οι αρχές έχει πλέον και μια πολύ πιο προσωπική διάσταση. Δεν είναι μόνο οι απολογίες των συλληφθέντων ή τα εκατομμύρια ευρώ της δικογραφίας. Είναι ο μισθός του Οκτωβρίου, οι λογαριασμοί που πρέπει να πληρωθούν και η αγωνία για το αν η επιχείρηση θα ξαναλειτουργήσει.
Οι μαρτυρίες εργαζομένων που δημοσιοποιήθηκαν το Σάββατο 24 Οκτωβρίου αποτυπώνουν την αβεβαιότητα. Διανομείς και εργαζόμενοι στις κουζίνες περιγράφουν πως δεν είχαν προηγούμενη ενημέρωση για τη διακοπή λειτουργίας και προσπαθούν να καταλάβουν τι θα συμβεί με τις συμβάσεις τους.
Επτά χρόνια στη δουλειά, τρία παιδιά στο σπίτι
Ένας από αυτούς είναι ο Κώστας, διανομέας στον Κεραμεικό επί επτά χρόνια και πατέρας τριών παιδιών. Όπως περιέγραψε δημόσια, πήγε κανονικά στο κατάστημα και βρέθηκε ξαφνικά χωρίς βάρδια. Ήδη αναζητά άλλη δουλειά, καθώς ακόμη και μία ημέρα χωρίς εισόδημα τον δυσκολεύει οικονομικά. Το μεγαλύτερο ερώτημά του αφορά τα χρήματα που έχει δουλέψει μέσα στον μήνα και δεν γνωρίζει πότε θα τα λάβει.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα που μεταφέρει ο Γιάννης, διανομέας με εξαετή προϋπηρεσία σε καταστήματα του Ζωγράφου και του Υμηττού. Συνάδελφοί του, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, έφτασαν για την πρωινή προετοιμασία και βρέθηκαν μπροστά σε αστυνομικό έλεγχο. Ο ίδιος εξηγεί ότι η Pizza Fan ήταν η μοναδική του εργασία: αν τα καταστήματα ανοίξουν, θέλει να επιστρέψει· διαφορετικά θα πρέπει να αναζητήσει άλλη απασχόληση.
Στους Αμπελοκήπους, ο διανομέας Μαγκντί περιγράφει ότι αρχικά του είπαν πως δεν θα εργαστεί εκείνη την ημέρα επειδή γινόταν έλεγχος. Όταν πέρασε και η επόμενη μέρα χωρίς να επανέλθει η λειτουργία, η προσωρινή ανατροπή μετατράπηκε σε αβεβαιότητα. Άλλος εργαζόμενος, ο Αζίμ, δήλωσε ότι ενημερώθηκε τηλεφωνικά να μην πάει στο κατάστημα και πλέον ψάχνει νέα δουλειά, καθώς δεν έχει άλλη πηγή εισοδήματος.
Η Τάνια, που εργαζόταν για χρόνια στην κουζίνα του καταστήματος στον Κεραμεικό, μίλησε για την έλλειψη επίσημης ενημέρωσης. Όπως υποστηρίζει, οι εργαζόμενοι μάθαιναν πολλές από τις εξελίξεις από τα μέσα ενημέρωσης. Η ίδια και άλλοι συνάδελφοί της δηλώνουν ότι δεν είχαν αντιληφθεί κάποια παράτυπη διαδικασία στις συναλλαγές των καταστημάτων όπου εργάζονταν. Οι μαρτυρίες τους αποτυπώνουν όσα οι ίδιοι γνώριζαν από τη δουλειά τους, όχι συμπέρασμα για το τι ενδέχεται να συνέβαινε στο κεντρικό λογισμικό της αλυσίδας.
Τι θα γίνει με τους μισθούς και τις συμβάσεις;
Το κλείσιμο ήρθε στις 22 Οκτωβρίου, λίγο πριν ολοκληρωθεί ο μήνας. Έτσι, για όσους πληρώνονται σε μηνιαία βάση, το ερώτημα αφορά και τις ημέρες που έχουν ήδη εργαστεί. Οι υπάλληλοι ζητούν να γνωρίζουν πότε θα λάβουν τα δεδουλευμένα, τι ισχύει για τις ασφαλιστικές εισφορές τους και ποια δικαιώματα θα έχουν αν τελικά δεν μπορέσουν να επιστρέψουν στις θέσεις τους.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό και Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ) έχει ζητήσει από το υπουργείο Εργασίας να εξεταστεί η υπαγωγή των περίπου 2.500 εργαζομένων σε καθεστώς αναστολής συμβάσεων, με οικονομική στήριξη και ασφαλιστική κάλυψη. Πρόκειται προς το παρόν για αίτημα, όχι για μέτρο που έχει εγκριθεί.
Από το υπουργείο Εργασίας επισημαίνεται ότι η προστασία σε περιπτώσεις απώλειας εργασίας συνδέεται με το επίδομα ανεργίας, ενώ για την αναστολή συμβάσεων προβλέπονται ειδικές προϋποθέσεις. Το ακριβές καθεστώς με το οποίο σταμάτησε η λειτουργία των καταστημάτων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την επόμενη ημέρα. Το υπουργείο αναφέρει ότι παρακολουθεί την κατάσταση και βρίσκεται σε επαφή με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.
Το λογισμικό «κέρασμα» και οι αριθμοί της δικογραφίας
Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., η έρευνα αφορά μηχανισμό στο σύστημα παραγγελιοληψίας, γνωστό ως «κέρασμα», μέσω του οποίου φέρεται να μπορούσαν να ολοκληρώνονται επιλεγμένες παραγγελίες χωρίς την έκδοση των προβλεπόμενων αποδείξεων. Οι παραγγελίες, κατά την αστυνομική εκδοχή, παρέμεναν καταγεγραμμένες στο κεντρικό σύστημα, ενώ μέρος των εσόδων δεν εμφανιζόταν στις φορολογικές αρχές.
Η Αστυνομία εκτιμά ότι η ζημία για το Δημόσιο από φόρο εισοδήματος και ΦΠΑ υπερβαίνει τα 35 εκατ. ευρώ, ενώ η αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη υπολογίζεται σε περισσότερα από 150 εκατ. ευρώ. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται, πέρα από τους 23 συλληφθέντες, ακόμη 109 ταυτοποιημένα πρόσωπα που δεν σημαίνει ότι έχουν συλληφθεί ή ότι αντιμετωπίζουν όλα τις ίδιες κατηγορίες.
Στην επιχείρηση της 22ας Οκτωβρίου κατασχέθηκαν, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., μετρητά ύψους 1.288.732,60 ευρώ, υπολογιστές, οχήματα και πολυτελή αντικείμενα. Η εταιρεία έχει υποστηρίξει από την πλευρά της ότι πραγματοποιούσε προωθητικές ενέργειες με δωρεάν προϊόντα και ότι ενδέχεται να έχει δημιουργηθεί σύγχυση στην αποτύπωση του τζίρου. Έχει επίσης δηλώσει ότι συνεργάζεται με τις αρχές και επιδιώκει την ταχύτερη δυνατή επαναλειτουργία των καταστημάτων.
Οι 23 συλληφθέντες αναμένεται να απολογηθούν την Τρίτη 27 Οκτωβρίου. Η εξέλιξη της ποινικής διαδικασίας και οι αποφάσεις για τη λειτουργία της αλυσίδας παραμένουν ανοιχτές. Οι κατηγορίες και οι εκτιμήσεις των αρχών δεν συνιστούν δικαστική διαπίστωση ενοχής.
Στο μεταξύ, για τους ανθρώπους που ετοίμαζαν τις πίτσες, απαντούσαν στα τηλέφωνα και έκαναν τις διανομές, η αγωνία είναι πολύ πιο άμεση: ποιος θα τους ενημερώσει, πότε θα πληρωθούν και πότε —ή αν— θα επιστρέψουν στη δουλειά τους;
