Ένα φορτίο που έμεινε στον βυθό της Μεσογείου για σχεδόν 4.700 χρόνια έρχεται να φωτίσει τις θαλάσσιες διαδρομές της Εποχής του Χαλκού. Αρχαιολόγοι στην Τουρκία ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν κοντά στο νησί Κέκοβα, στην περιοχή της Αττάλειας, τα κατάλοιπα ενός εμπορικού ναυαγίου το οποίο, σύμφωνα με τη χρονολόγησή τους, ενδέχεται να είναι το αρχαιότερο γνωστό στον κόσμο. Το εντυπωσιακό είναι ότι το πλοίο ίσως κατευθυνόταν προς την Κρήτη.
Το ναυάγιο χρονολογείται μεταξύ 4.400 και 4.700 ετών, δηλαδή στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Το ξύλινο σκαρί δεν έχει διασωθεί, όμως στον βυθό, σε βάθος περίπου 30 μέτρων, οι δύτες βρήκαν περισσότερα από 30 κεραμικά αγγεία μεταφοράς και αποθήκευσης προϊόντων, μαζί με τρεις μεγάλες πέτρινες άγκυρες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το εμπορικό σκάφος είχε μήκος περίπου δέκα μέτρα.
Οι αμφορείς που αποκάλυψαν την ηλικία του πλοίου
Επειδή δεν βρέθηκαν ξύλινα τμήματα του πλοίου, οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να στηριχθούν σε χρονολόγηση του σκαριού με ραδιοάνθρακα. Αντί γι’ αυτό, μελέτησαν την κατασκευή και τη διακόσμηση των αγγείων, συγκρίνοντάς τα με αντίστοιχα ευρήματα από την Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή.
Ο επικεφαλής της αποστολής, καθηγητής Χακάν Ονίζ του Πανεπιστημίου Ακντενίζ, δήλωσε στο BBC ότι η τεχνοτροπία των κεραμικών επιτρέπει στους αρχαιολόγους να τα τοποθετήσουν με μεγάλη βεβαιότητα στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Την ανακάλυψη παρουσίασε επίσης ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον προκαλεί το περιεχόμενο ορισμένων αγγείων. Παρότι παρέμειναν επί χιλιετίες κάτω από το νερό, σε κάποια από αυτά σώζεται μια παχύρρευστη ουσία, η οποία εξετάζεται στα εργαστήρια. Θα μπορούσε να σχετίζεται με ελαιόλαδο, κρασί ή φυσικές ρητίνες, χωρίς να έχει ακόμη προσδιοριστεί η σύστασή της. Η αρχαιολόγος Κάριν Σοάντα από το Πανεπιστήμιο Macquarie της Αυστραλίας σημείωσε ότι τα υπολείμματα ίσως συνδέονται ακόμη και με προηγούμενη χρήση των αγγείων.
Προορισμός η Κρήτη ή η Τροία;
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, το πλοίο πιθανότατα είχε αποπλεύσει από τις ανατολικές ακτές της Μεσογείου, μεταφέροντας εμπορεύματα προς την Τροία ή προς τη μινωική Κρήτη. Πρόκειται για πιθανές διαδρομές που εξετάζονται και όχι για επιβεβαιωμένο προορισμό. Οι ομοιότητες των αγγείων με ευρήματα από διαφορετικές περιοχές υποδηλώνουν πάντως πόσο εκτεταμένες μπορούσαν να είναι οι εμπορικές επαφές ήδη από την τρίτη χιλιετία π.Χ.
Η περιοχή της Κέκοβας είναι γνωστή για τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα και τους ανέμους της, συνθήκες που επί αιώνες έκαναν τη ναυσιπλοΐα επικίνδυνη. Τα ευρήματα συντηρούνται, ενώ η επιστημονική έρευνα συνεχίζεται για να αποκαλύψει περισσότερα για το φορτίο και το τελευταίο ταξίδι του πλοίου.
Το προηγούμενο ρεκόρ ανήκε στην ελληνική Δοκό
Εφόσον επιβεβαιωθεί ευρύτερα η χρονολόγηση και η ερμηνεία των ευρημάτων, το ναυάγιο της Κέκοβας ξεπερνά σε ηλικία εκείνο της Δοκού, του μικρού νησιού κοντά στην Ύδρα, που χρονολογείται περίπου πριν από 4.200 χρόνια και θεωρούνταν μέχρι σήμερα το αρχαιότερο γνωστό. Διαφορετική κατηγορία αποτελεί το αρχαιότερο ναυάγιο με σωζόμενα τμήματα ξύλινου σκαριού, ηλικίας περίπου 2.400 ετών, που έχει βρεθεί στη Μαύρη Θάλασσα.
