Η πλασμαφαίρεση βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, καθώς ο τραγουδιστής είχε μεταβεί σε μονάδα στο Κολωνάκι για προγραμματισμένη θεραπεία. Το περιστατικό ερευνάται από τις αρμόδιες Αρχές, ενώ ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει πλέον και το τι ακριβώς είναι η συγκεκριμένη ιατρική πράξη.
Δεν πρόκειται για μια απλή ενδοφλέβια αγωγή. Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση είναι διαδικασία κατά την οποία το αίμα απομακρύνεται προσωρινά από τον οργανισμό, περνά από ειδικό μηχάνημα και διαχωρίζεται στα συστατικά του.
Το πλάσμα, δηλαδή το υγρό τμήμα του αίματος, απομακρύνεται σε ελεγχόμενη ποσότητα, ενώ τα κύτταρα του αίματος επιστρέφουν στον ασθενή μαζί με υγρό αναπλήρωσης.
Τι αφαιρεί από το αίμα η πλασμαφαίρεση
Ο βασικός στόχος της θεραπείας είναι να μειωθούν ουσίες που κυκλοφορούν στο πλάσμα και οι οποίες σε ορισμένες παθήσεις συμβάλλουν στην εξέλιξη της νόσου.
Ανάμεσά τους μπορεί να βρίσκονται παθολογικά αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, πρωτεΐνες, τοξίνες ή άλλοι παράγοντες που επιβαρύνουν τον οργανισμό.
Το πλάσμα που απομακρύνεται αντικαθίσταται συνήθως με διάλυμα αλβουμίνης, φυσιολογικό ορό ή, όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη, με φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα.
Με απλά λόγια, το μηχάνημα λειτουργεί ως ένας προσωρινός «διαχωριστής» του αίματος: κρατά το μέρος που πρέπει να απομακρυνθεί και επιστρέφει τα υπόλοιπα συστατικά στον ασθενή.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η πλασμαφαίρεση αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή και εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε συγκεκριμένες παθήσεις.
Χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε ορισμένα αιματολογικά, νευρολογικά, νεφρολογικά και αυτοάνοσα νοσήματα, καθώς και σε επιλεγμένες περιπτώσεις μεταμοσχεύσεων.
Στις αναγνωρισμένες ενδείξεις περιλαμβάνονται, ανά περίπτωση, η θρομβωτική θρομβοκυτταροπενική πορφύρα, η μυασθένεια gravis, το σύνδρομο Guillain-Barré, συγκεκριμένες μορφές αγγειίτιδας και σοβαρές εξάρσεις της σκλήρυνσης κατά πλάκας που δεν ανταποκρίνονται στη συνήθη θεραπεία.
Η επιλογή της δεν γίνεται γενικά ως θεραπεία «ενίσχυσης» του οργανισμού, αλλά με βάση συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη και το ιστορικό του ασθενούς.
Πώς γίνεται μία συνεδρία πλασμαφαίρεσης
Για να πραγματοποιηθεί η διαδικασία χρειάζεται αγγειακή πρόσβαση, συνήθως μέσω φλεβικών καθετήρων.
Το αίμα οδηγείται στο μηχάνημα, όπου το πλάσμα διαχωρίζεται είτε με φυγοκέντρηση είτε μέσω ειδικής μεμβράνης. Παράλληλα χρησιμοποιούνται αντιπηκτικά ώστε να μην πήξει το αίμα μέσα στο εξωσωματικό κύκλωμα.
Σε έναν ενήλικα μπορεί να ανταλλαγούν περίπου 3 έως 4 λίτρα πλάσματος σε μία συνεδρία, ενώ η διάρκεια συνήθως κυμαίνεται από μιάμιση έως τρεις ώρες.
Ο αριθμός των συνεδριών διαφέρει ανάλογα με την πάθηση και την κατάσταση του ασθενούς.
Γιατί χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση
Παρότι θεωρείται γενικά ασφαλής θεραπευτική πράξη όταν πραγματοποιείται στις σωστές συνθήκες, η πλασμαφαίρεση δεν είναι διαδικασία χωρίς κινδύνους.
Κατά τη διάρκειά της μπορεί να εμφανιστεί πτώση της αρτηριακής πίεσης, μείωση του ασβεστίου στο αίμα, μυρμηγκιάσματα ή κράμπες, κόπωση και προβλήματα στο σημείο όπου έχει τοποθετηθεί ο καθετήρας.
Σπανιότερα μπορεί να παρουσιαστούν σοβαρότερες επιπλοκές, όπως αλλεργική ή αναφυλακτική αντίδραση, αιμορραγία, λοίμωξη ή καρδιακή αρρυθμία.
Για τον λόγο αυτό ο ασθενής παρακολουθείται κατά τη συνεδρία ως προς την αρτηριακή πίεση, τους καρδιακούς παλμούς, τον κορεσμό οξυγόνου και την ισορροπία των υγρών.
Πριν από τη θεραπεία απαιτείται επίσης αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος, καθώς και αξιολόγηση της καρδιοαναπνευστικής κατάστασης και της δυνατότητας ασφαλούς αγγειακής πρόσβασης.
Τι ερευνάται στην υπόθεση Μαζωνάκη
Στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η πλασμαφαίρεση αποτελεί αναγνωρισμένη ιατρική θεραπεία.
Η έρευνα επικεντρώνεται στις συνθήκες υπό τις οποίες είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί, στον εξοπλισμό της μονάδας και στο εάν ο συγκεκριμένος χώρος διέθετε τις απαραίτητες προϋποθέσεις και άδειες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, ο τραγουδιστής είχε μεταβεί στη μονάδα στις 9 Σεπτεμβρίου για προγραμματισμένη συνεδρία και, αφού είχε τοποθετηθεί φλεβοκαθετήρας στο πλαίσιο της προετοιμασίας, αισθάνθηκε έντονο πόνο στο στήθος και υπέστη ανακοπή.
Οι Αρχές εξετάζουν παράλληλα τις καταθέσεις των εμπλεκόμενων προσώπων, το καθεστώς λειτουργίας του χώρου και τα στοιχεία που θα προκύψουν από την ιατροδικαστική διερεύνηση.
Το εάν υπάρχει οποιαδήποτε αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στον θάνατο του τραγουδιστή και την ιατρική διαδικασία δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο πριν ολοκληρωθεί η έρευνα.
