ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΛΟΥΙΖΟ
Το Πυροσβεστικό Σώμα Εθελοντών Νέου Βουτζά ιδρύθηκε το 2007 και αποτελείται από εθελοντές, πιστοποιημένους για δασοπυρόσβεση και δασοπροστασία. Ο Σταθμός του εγκαινιάστηκε το 2009 και βρίσκεται στην περιοχή του Προβάλινθου, στην Αγία Μαρίνα. Πρόκειται για ένα πάνοπλο Σώμα αφού αριθμεί στον στόλο του επτά οχήματα κατάσβεσης, ένα τζιπ, ένα λεωφορείο, καθώς και τρεις διασωστικές λέμβους των 25 ατόμων έκαστη. Οι δε λέμβοι μπορούσαν να έχουν αξιοποιηθεί τη «Μαύρη Δευτέρα», μια και η παρουσία τους ήταν γνωστή στην Περιφέρεια Αττικής και την Πυροσβεστική Υπηρεσία, αφού είχαν ενημερωθεί εγγράφως από τη Διοίκηση του Σώματος.
Ο κ. Γιάννης Δαμιανόγλου, Διοικητής του Πυροσβεστικού Σώματος Εθελοντών Νέου Βουτζά και από τους ανθρώπους που έζησαν από κοντά και ενεργά τα όσα συνέβησαν το απόγευμα της 23ης Ιουλίου, μίλησε στη MP και προέβη σε σοβαρές καταγγελίες για τη διαχείριση της πυρκαγιάς από τα εμπλεκόμενα μέρη. Υποστήριξε πως εξαρχής έγινε λάθος εκτίμηση της κατάστασης ενώ υπήρξε και εμφανής έλλειψη συντονισμού των φορέων που επιχειρούσαν, με τα γνωστά, άκρως δυσάρεστα αποτελέσματα…
Κύριε Δαμιανόγλου, γιατί θεωρείτε ότι ξέφυγε η κατάσταση;
Είναι εγκληματική η αμέλεια που έχει προκύψει. Δήλωσα από την αρχή ότι, κατά τη δική μου εκτίμηση, έπρεπε να έλθουν πυροσβεστικά αεροπλάνα Canadair από την πρώτη στιγμή.
Δεδομένου ότι Canadair δεν ήλθαν ποτέ και η Πυροσβεστική καθυστέρησε, είναι εύκολα αντιληπτό γιατί η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο…
Προσωπική μου άποψη είναι ότι μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρει ο αξιωματικός της Πυροσβεστικής που βρέθηκε εκεί κατά το ξέσπασμα της πυρκαγιάς. Δεν γίνεται, από τη στιγμή που πετούσαν τα Canadair στην Κινέττα, να μην έρθουν να κάνουν ρίψεις στην αρχή της φωτιάς, στην περιοχή του Νταού Πεντέλης όπου έκαιγε σε περιορισμένο χώρο χορτολιβαδική έκταση.
Αυτό τουλάχιστον λέει η δική μου πείρα… Η φωτιά σβήνεται στα πρώτα λεπτά. Όταν στα πρώτα λεπτά δεν προλάβεις να κάνεις κάτι, μετά παίρνει έκταση και ξεφεύγει… Από τη στιγμή που ξέφυγε, δεν υπήρχε δυνατότητα να περιοριστεί… Η έκταση φάνηκε και τα αποτελέσματα τα είδαμε.
Επιπλέον, προκύπτει ότι δεν υπήρχαν πυροσβεστικά οχήματα στην περιοχή μας. Όλα αυτά κάτι λένε… Το τι πρέπει να το βρουν οι αρμόδιοι. Να το βρουν όμως!
Εσείς κ. Δαμιανόγλου πότε ειδοποιηθήκατε για να συνδράμετε με τα δικά σας μέσα και πώς δράσατε;
Εμείς στείλαμε τρία αυτοκίνητα, αμέσως μόλις ενημερωθήκαμε για τη φωτιά από το 199. Η αρχική εντολή ήταν να φύγουν τα οχήματά μας προς Πικέρμι, αλλά στη συνέχεια μάς άλλαξαν πορεία προς Νέο Βουτζά, στο Λύρειο, όπου και εγκλωβιστήκαμε από τις φλόγες, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να αντεπεξέλθουμε. Ήταν τόσο δυνατή η φωτιά σε εκείνο το σημείο που δεν περιοριζόταν με τίποτα. Θα έφτανε στη θάλασσα και θα έσβηνε εκεί…
Υπήρξε, όμως, λάθος χειρισμός σε όλη τη διαδικασία. Λάθος συντονισμός. Δεν γίνεται να λέμε ότι φτάνουν δύο πλοία στο Λιμάνι της Ραφήνας και να τα βγάζουν προς τα έξω. Μπλόκαραν οι δρόμοι… Δεν γίνεται το Λιμεναρχείο να αφήνει τα πλοία να ξεφορτώνουν κόσμο και αυτοκίνητα, και να μην τα στέλνουν στο Λαύριο για παράδειγμα…
Επιπλέον, δε νοείται να διαφημίζει η Πυροσβεστική ότι έχει στη διάθεσή της drone με τα οποία μπορεί να επιβλέπει και να παρακολουθεί αντίστοιχες καταστάσεις και να μην έχουν εικόνα του τι έχει συμβεί εκείνη την ώρα για να μπορέσουν να συντονίσουν. Δε νοείται να βγαίνει δικός τους αξιωματικός και να λέει «τους είπα ότι η φωτιά κατεβαίνει προς το Μάτι» και να μην συνεργάζονται με τον συγκεκριμένο αξιωματικό… Αυτοί οι άνθρωποι πληρώνονται από τον Έλληνα φορολογούμενο και θα πρέπει να προσφέρουν σοβαρές υπηρεσίες.
Έγιναν λάθη απανωτά, το ένα πίσω από τ’ άλλο… Δεν είναι δυνατόν να μας λένε ότι υπάρχει μηχάνημα το οποίο προβλέπει την κατεύθυνση του ανέμου, δηλαδή το που θα κατευθυνθεί η φωτιά, και να μην είναι σε λειτουργία! Μηχάνημα που το έχει πληρώσει ο ελληνικός λαός… Θα πρέπει κάποιοι να λογοδοτήσουν και να εξηγήσουν γιατί έγιναν όσα έγιναν. Αυτή είναι η προσωπική μου άποψη.
Δηλαδή, αμέσως μόλις κάηκε το Λύρειο έπρεπε αυτομάτως να δοθεί εντολή εκκένωσης για όλες τις περιοχές…
Εκατό τοις εκατό. Πώς γίνεται μετά τη φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου οπουδήποτε εκδηλώνεται φωτιά να δίνουν πλέον εντολές εκκένωσης; Τότε δεν το γνώριζαν; Τώρα το έμαθαν;
Θεωρείτε ότι υπήρχε χρόνος για να εκκενωθεί η περιοχή με ασφάλεια;
Εγώ θα σας πω ένα πράγμα το οποίο έχει μια αλήθεια. Ήμουν εκείνη την ώρα σε επικοινωνία με τους Διοικητές των κατασκηνώσεων του Στρατού και της Αστυνομίας, οι οποίοι με παρακάλεσαν όταν κρίνω εγώ ότι υπάρχει θέμα να τους ενημερώσω για να προχωρήσουν στην εκκένωση των κατασκηνώσεων.
Εγώ μόλις είδα τη φωτιά στην κορυφή του Προβάλινθου, πήρα τηλέφωνο τους Διοικητές και ζήτησα να κάνουν εκκένωση. Η φωτιά κατέβαινε και το είδα εγώ, ο απλός εθελοντής…
Αυτοί που όφειλαν να το δουν, δεν το είδαν; Στις κατασκηνώσεις έγινε με επιτυχία η εκκένωση και δεν είχαν ούτε έναν τραυματία. Θεωρώ, λοιπόν, ότι ναι, υπήρχε χρόνος! Και εν πάση περιπτώσει θα είχαμε σίγουρα λιγότερους νεκρούς… Ακόμη και έτσι, χωρίς οργανωμένο σχέδιο εκκένωσης, μπορούσε να δοθεί εντολή να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους πεζοί, χωρίς οχήματα, οδηγούμενοι προς τη θάλασσα, με ταυτόχρονη ειδοποίηση να ξεκινήσουν οι σωστικές λέμβοι για να τους περισυλλέξουν.
Μιλάω για την ίδια ώρα που μίλησα με τους Διοικητές των κατασκηνώσεων. Το δικό μας Σώμα είχε γνωστοποιήσει στην Περιφέρεια Αττικής ότι διαθέτει σωστικές λέμβους των 25 ατόμων, οι οποίες όμως ουδέποτε μάς ζητήθηκαν… Σίγουρα ο αριθμός των θυμάτων θα ήταν μικρότερος… Όλα αυτά τα λέω, βέβαια, με τη δική μου λογική.
Δυστυχώς, τα πράγματα δεν λειτούργησαν όπως έπρεπε. Δεν λειτούργησαν οι ασύρματοι της αστυνομίας μέσα στο Μάτι. Τα θέματα που προκύπτουν είναι πολύ σοβαρά και το αποτέλεσμα φάνηκε. Το ποιοι έκαναν τα λάθη, θα το κρίνουν οι αρμόδιοι.
Η εκκένωση που έπρεπε να είχε γίνει οπωσδήποτε ήταν να διώχνουν τα οχήματα που κινούνται από Αθήνα προς Μάτι πίσω προς Αθήνα στο ύψος της Α’ εισόδου του Νέου Βουτζά και από Μαραθώνα προς Μάτι, πίσω προς Μαραθώνα στο ύψος της Λεωφόρου Διονύσου.
Δεν υπήρχε σχέδιο εκκένωσης;
Όχι, δεν υπήρχε και ακόμα δεν υπάρχει… Στις 9 Μαρτίου του 2016 έκανα εισήγηση προς τον Δήμο Μαραθώνα, προς τον τότε Αντιδήμαρχο, υπεύθυνο Πολιτικής Προστασίας, κ. Αδάμ Μεγαγιάννη. Ενημερώσαμε με πληθώρα εγγράφων τον Δήμο αλλά ουδέποτε πήραμε απάντηση. Όλα είναι κατατεθειμένα με αριθμό πρωτοκόλλου…
Ο νέος Αντιδήμαρχος κ. Βάιος Θανασιάς από την πρώτη στιγμή ζήτησε τη συνδρομή μας και μπορέσαμε και οργανώσαμε την Πολιτική Προστασία του Δήμου σε κάποιο επίπεδο.
Το σχέδιο «Ξενοκράτης» προβλέπει τη σύγκληση του Συντονιστικού Δημοτικού Τοπικού Οργάνου της Πολιτικής Προστασίας μία φορά πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, μία με τη λήξη της και μία φορά για περίπτωση σεισμού. Εξ όσων γνωρίζω, επί θητείας Αδάμ Μεγαγιάννη ουδέποτε έγινε σύγκληση του Οργάνου αυτού για σεισμό, ενώ μόνο μία φορά συνεδρίασε για περίπτωση πυρκαγιάς…
Βάσει του Ν.3013 άρθρο 13 παρ. 2 έπρεπε να υπάρχει οργανωμένο Κέντρο Επιχειρήσεων στον Δήμο, το οποίο ξεκίνησε πριν έξι μήνες, όταν ανέλαβε ο κ. Θανασιάς. Το Κέντρο αυτό δεν μπορούσε, όμως, στις 23 Ιουλίου να ενεργήσει αφού η φωτιά έκαιγε δύο Δήμους, οπότε η ευθύνη «μετατέθηκε» στην Περιφέρεια.
Σχέδιο εκκένωσης ποιος οφείλει να εκπονήσει;
Η δική μου άποψη είναι ότι πρέπει το σχέδιο εκκένωσης να συντάσσεται για μια ευρύτερη περιοχή κι όχι μεμονωμένα, για παράδειγμα, για το Μάτι ή τον Νέο Βουτζά. Πρέπει να εκπονείται συνολικά από τον Δήμο για χρήση από όλες τις αρμόδιες Υπηρεσίες, δηλαδή την Περιφέρεια, την Πυροσβεστική, την Αστυνομία κλπ.
Το σχέδιο πρέπει να είναι γενικό, να ορίζονται οι δρόμοι μέσω των οποίων θα γίνει η εκκένωση, τα σημεία συγκέντρωσης και σαφώς να γίνει και εξάσκηση. Αυτό, όμως, πρέπει να το δουν με καλό μάτι και οι κάτοικοι.
Τι άλλαξε από πέρυσι, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που κατέκαψε Καπανδρίτι και Βαρνάβα;
Οργανώθηκε το Συντονιστικό Τοπικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας και, σε αντίθεση με πέρυσι, ο Δήμος Μαραθώνα παρείχε στον Σταθμό μας καύσιμα για τον στόλο μας.
Μάχη στη Λεωφόρο Μαραθώνος μπορούσε να δοθεί;
Όχι, με τίποτα. Αν είχαμε Πάνθηρες (σ.σ. ειδικά πυροσβεστικά οχήματα με χρήση επιβραδυντικού υγρού) θα μπορούσαμε να το είχαμε αντιμετωπίσει. Με τη διαθέσιμη δύναμη πυροσβεστών εκείνης της ημέρας και με την ένταση που είχε η φωτιά δεν υπήρχε καμία δυνατότητα να την «κόψεις».
Σκεφτείτε ότι η Πυροσβεστική Υπηρεσία Νέας Μάκρης, σύμφωνα με δήλωση του Διοικητή της, είχε στείλει τα 10 από τα 20 διαθέσιμα οχήματα του στόλου της στην Κινέττα…
Τόσο η έλλειψη ανθρωπίνου δυναμικού και στόλου όσο και η παρουσία ισχυρών ανέμων, θεωρώ ότι δεν επέτρεπαν τη μάχη στη Λεωφόρο Μαραθώνος. Ακόμη και Canadair να είχαμε, δεν θα μπορούσαν να κάνουν ρίψεις εντός κατοικημένης περιοχής. Τα Canadair όφειλαν να επιχειρήσουν, όπως προείπα, στην αρχή.
Τί θεωρείτε ότι πρέπει να γίνει για να μην ξαναζήσουμε στο μέλλον αντίστοιχες καταστροφές;
Πρέπει οπωσδήποτε ο Δήμος να γεμίσει με μεταλλικές δεξαμενές χωρητικότητας 16.000 λίτρων διάφορα κομβικά σημεία βουνού, ώστε να τροφοδοτούνται τα οχήματα σε κοντινές αποστάσεις και να έχουμε τη δυναμική να αντιδράσουμε έγκαιρα.
Οι κρουνοί στην περιοχή δεν εξυπηρετούν, διότι λειτουργούν με αντλιοστάσια. Κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς, το ρεύμα πέφτει οπότε οι κρουνοί καθίστανται ανενεργοί… Και γεννήτριες δεν μπήκαν ποτέ…
Η λύση, που έχει ήδη δρομολογηθεί, είναι να μπουν κρουνοί που θα λειτουργούν με την πίεση από το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ. Θα μπουν κρουνοί επί της Λεωφόρου Μαραθώνος, ανά 500 μέτρα. Με αυτή τη διάταξη οι κρουνοί έχουν τη μέγιστη δυνατή παροχή και έχουν τη δυνατότητα να γεμίζουν τα πυροσβεστικά άμεσα.
Το δεύτερο που πρέπει να γίνει είναι να φτιαχτεί σταθερό Κέντρο Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας στον Δήμο, το οποίο θα δίνει άμεσα συντονισμό στα δικά του οχήματα. Επίσης, πρέπει να εφοδιαστεί ο Δήμος με υδροφόρες και επιπλέον πυροσβεστικά οχήματα και να προσληφθούν εποχιακοί οδηγοί. Ο Δήμος επιχορηγείται με 92.800€ ετησίως για την Πολιτική Προστασία…
Τρίτον, πρέπει να αποτυπωθεί σε χάρτη όλη η περιοχή με γεωγραφική ταυτότητα. Αυτούς τους χάρτες, αφού εκπονηθεί το σχέδιο εκκένωσης, να τους παραχωρήσουμε σε Αστυνομία και Πυροσβεστική για να συντονίζουν σωστά κατά περίπτωση.
Τέταρτον, χρειάζονται αναμεταδότες σήματος σε όλες τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας, ώστε να διασφαλιστεί η επικοινωνία με τους ασυρμάτους και να γίνεται σωστά.
Απαιτείται σύνδεση με δορυφόρο για την παρακολούθηση καπνού, ένα σύστημα που το είχε παλαιότερα στη διάθεσή της η Περιφέρεια. Αυτό πρέπει να περάσει στα χέρια του Δήμου και αυτός να παρακολουθεί με καταρτισμένο προσωπικό το τι συμβαίνει.
Επιπλέον, να καθαριστούν από τα χόρτα οι εγκαταλελειμμένες κατασκηνώσεις για την αποφυγή έρπουσας πυρκαγιάς.
Τέλος, να δημιουργηθούν αντιπυρικές ζώνες με τη φύτευση δέντρων, όπως τα Παουλόβνια, τα οποία ανακόπτουν και δεν μεταφέρουν τη φωτιά σαν τα πεύκα.
Βέβαια, πρέπει να δεχθούμε κάτι, ότι η Ελλάδα είναι πολύ πίσω σε όλα αυτά γενικότερα…
Στο εξωτερικό τι συμβαίνει;
Θα σας δώσω το παράδειγμα της Αυστρίας. Με 7.000.000 πληθυσμό έχει 187.000 εθελοντές πυροσβέστες, καταρτισμένους και εφοδιασμένους με τον κατάλληλο εξοπλισμό, ενώ έμμισθους μόλις 1.100.
Η Γερμανία με 70.000.000 πληθυσμό έχει 1.250.000 εθελοντές πυροσβέστες και 11.000 έμμισθους.
Στην Ελλάδα έχουμε 17 ή 19.000 έμμισθους και εθελοντισμό 0,02% του συνολικού πληθυσμού. Και είναι λογικό, γιατί ο εθελοντής στην Ελλάδα πρέπει να πληρώσει τον εξοπλισμό του, τις στολές, τα τέλη κυκλοφορίας των πυροσβεστικών που ανήκουν στον στόλο Εθελοντών, τα σέρβις, τα ασφάλιστρα, κλπ. Λέτε να υπάρχουν πολλοί που μπορούν να επωμισθούν όλα αυτά τα έξοδα; Για χαζούς ψάχνουν..; Τι παρέχει το κράτος; Τίποτα. Παρόλα αυτά το κράτος ζητάει από τους εθελοντές να βοηθούν…
Πάντως, το Σώμα Εθελοντών εδώ είναι στελεχωμένο και οργανωμένο.
Ναι, βασιζόμαστε στις αρχές του προσκοπισμού και ευτυχώς δεχόμαστε και χορηγίες σε είδος για να αντέχουμε. Από το εξωτερικό, για παράδειγμα, μάς στέλνουν δωρεάν εξοπλισμό. Έχουμε δεχθεί στα 11 χρόνια λειτουργίας μας 133 χορηγίες σε είδος.
Αυτό που μας κρατά και μας ενώνει είναι ότι κάνουμε παρέα. Αυτή είναι η ιδέα του εθελοντισμού και αυτό πρέπει να βγει προς τα έξω. Δυστυχώς, όμως, δεν υπάρχει παιδεία. Χρειάζεται να περάσουμε στα σχολεία και σε όλο τον κόσμο το κομμάτι που έχει να κάνει με τον εθελοντισμό, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής.
Ο εθελοντισμός είναι μεγάλη υπόθεση, γιατί με χρήματα όλοι μπορούν να κάνουν κάτι καλό. Το θέμα είναι τι κάνουμε χωρίς…
Κλείνοντας, θα ήθελα να συλλυπηθώ τις οικογένειες των συνανθρώπων μας που χάθηκαν τόσο άδικα. Κουράγιο σε όλους.
