του Νικόλαου Τουρούκη
Ειδικού Παθολόγου
Η γρίπη είναι μια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τους ιούς Α, Β και C της γρίπης και εκδηλώνεται συνήθως με πυρετό, βήχα, κεφαλαλγία και μυαλγίες. Οι επιπλοκές της γρίπης είναι σοβαρές και αφορούν το καρδιοαναπνευστικό σύστημα όπως μικροβιακή πνευμονία, κυρίως από πνευμονιόκκοκο, κρίσεις άσθματος σε άτομα που πάσχουν από βρογχικό άσθμα ή επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας. Επιπλέον, τα παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν ιγμορίτιδα και ωτίτιδα.
Η γρίπη μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο όταν ο ασθενής βήχει, φταρνίζεται, ή μιλά και διασπείρει τον ιό στον αέρα με τη μορφή πολύ μικρών σταγονιδίων. Μάλιστα πρόσφατες επιστημονικές έρευνες έχουν καταδείξει ότι ορισμένα άτομα έχουν πολύ μεγαλύτερη ποσότητα του ιού στις εκκρίσεις.
Μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών έχουν οι ηλικιωμένοι και τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα. Η δραστηριότητα της γρίπης ως τον Δεκέμβριο είναι χαμηλή στην πατρίδα μας. Από τον Ιανουάριο, όμως, μέχρι και τον Μάρτιο τα κρούσματα πολλαπλασιάζονται. Με τα δεδομένα που έχουμε μέχρι στιγμής από τις βόρειες ευρωπαϊκές χώρες, φαίνεται ότι επικρατεί η γρίπη Α και φέτος και μάλιστα ο υπότυπος H3N2. Αυτός ο υπότυπος είχε δημιουργήσει επιδημία, και την περίοδο 2014–2015 που ήταν ηπιότερη σε σχέση με πέρυσι επικράτησε η γρίπη Α Η1Ν1. Ωστόσο η γρίπη πάντα είναι μία σοβαρή νόσος ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες.
Μέχρι σήμερα ο κύριος τρόπος για να προστατευθεί κανείς από τη γρίπη και τις επιπλοκές της είναι ο εμβολιασμός, ο οποίος μειώνει την πιθανότητα να νοσήσει κάποιος από γρίπη αλλά και την βαρύτητά της στα άτομα που τελικά θα νοσήσουν.
Το αντιγριπικό εμβόλιο δημιουργεί αντισώματα στον οργανισμό περίπου δύο εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό. Αυτά τα αντισώματα παρέχουν προστασία έναντι των ιών που είναι στο εμβόλιο. Το εμβόλιο της εποχικής γρίπης προστατεύει από τους ιούς γρίπης που αναμένεται να επικρατήσουν το επόμενο έτος με βάση τα στελέχη που προκάλεσαν γρίπη τον προηγούμενο χειμώνα και απομονώθηκαν από τους πάσχοντες.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΜΒΟΛΙΑΖΟΝΤΑΙ
Όλοι όσοι είναι ηλικίας τουλάχιστον 6 μηνών συστήνεται να εμβολιαστούν για τη γρίπη (εφόσον το επιθυμούν). Η σύσταση αυτή τέθηκε σε ισχύ με στόχο να επεκταθεί η προστασία κατά της γρίπης σε περισσότερους ανθρώπους.
Ενώ ο εμβολιασμός συστήνεται για όλους, υπάρχουν κάποιες ομάδες ανθρώπων που πρέπει οπωσδήποτε να εμβολιαστούν:
Άτομα που διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο επιπλοκών (πνευμονία) αν νοσήσουν:
• Ενήλικες ≥ 65 ετών
• Οι έγκυες γυναίκες
• Παιδιά μικρότερα των 5 ετών ( και ιδιαίτερα όσα είναι ηλικίας 6 – 24 μηνών )
• Όσοι πάσχουν από χρόνια καρδιοαγγειακά και αναπνευστικά προβλήματα υγείας (συμπεριλαμβανομένου του άσθματος ) . Επιπλέον όσοι πάσχουν από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και σακχαρώδη διαβήτη
• Άτομα που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή .
• Παιδιά και έφηβοι ( 6 μηνών – 18 ετών ) που λαμβάνουν χρόνια θεραπεία με ασπιρίνη
Δεύτερη μεγάλη κατηγορία ατόμων που πρέπει οπωσδήποτε να εμβολιάζονται είναι όσοι μπορεί να μεταδώσουν τον ιό σε ανθρώπους που αν νοσήσουν , έχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών:
• Ιατρονοσηλευτικό προσωπικό. Ιατροί και επαγγελματίες υγείας είναι απαραίτητο να εμβολιάζονται με στόχο την προστασία των ασθενών τους.
• Μέλη οικογενειών που συγκατοικούν ή φροντίζουν άτομα υψηλού κινδύνου για προσβολή από γρίπη.
• Όσοι μένουν μαζί ή φροντίζουν μωρό ηλικίας ως 6 μηνών.
ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ Ο ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ
Ο εμβολιασμός πρέπει να γίνεται στο διάστημα από αρχές Οκτωβρίου έως μέσα Νοεμβρίου κάθε χρόνου,κατά προτίμηση, χωρίς να σημαίνει ότι κάποιος δε μπορεί να εμβολιαστεί και αργότερα.
Ο εμβολιασμός πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο γιατί η ανοσία που αφήνει το εμβόλιο εξασθενεί μετά από 6 μήνες περίπου. Προστατευτικά αντισώματα για τη γρίπη αναπτύσσονται 2 περίπου εβδομάδες από τον εμβολιασμό.
Οι ενήλικες χρειάζονται μία μόνο δόση εμβολίου κάθε χρόνο. Μελέτες έχουν δείξει ότι επαναληπτική δόση του εμβολίου γρίπης δεν προσφέρει στην βελτίωση της ανοσίας.
ΠΟΣΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ
Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου (δηλαδή η ικανότητά του να αποτρέψει την ασθένεια της γρίπης) ποικίλει από χρονιά σε χρονιά. Από μελέτες που έχουν γίνει, έχει δειχθεί ότι προστατεύεται από τη νόσο το 70-90% των ατόμων που εμβολιάζονται. Αλλά και όσα άτομα αρρωστήσουν τελικά, παρόλο που έχουν εμβολιαστεί, θα έχουν ηπιότερη νόσο και λιγότερες επιπλοκές από όσους δεν έχουν εμβολιαστεί.
ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ – ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ
Δεν θα πρέπει να εμβολιάζονται:
- Όσοι έχουν παρουσιάσει σοβαρή αλλεργία στο αυγό (τα στελέχη του εμβολίου καλλιεργούνται σε αυγά).
- Άτομα με ιστορικό συνδρόμου Guillain-Barré (μια σοβαρή παραλυτική ασθένεια)
Επίσης ο εμβολιασμός πρέπει να αναβάλλεται κατά τη διάρκεια οξέων εμπύρετων νοσημάτων.
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι γενικά ήπιες και υποχωρούν σύντομα:
- Ερυθρότητα και οίδημα στο σημείο του εμβολιασμού.
- Χαμηλός πυρετός, πονοκέφαλος, μυαλγίες και αρθραλγίες και διαρκούν συνήθως 1-2 ημέρες.
