Γράφει ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΟΥΙΖΟΣ, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ

Το καλύτερο «μνημόσυνο» στη μνήμη των συνανθρώπων μας που τόσο άδικα χάθηκαν, είναι να φροντίσουν όλοι οι αρμόδιοι όχι μόνο να αποκαταστήσουν τις καμένες περιοχές, αλλά να τις αναβαθμίσουν ώστε να αποτελέσουν πρότυπα οικισμών.

Αυτό πρέπει να γίνει όσο πιο σύντομα και τίποτα μα τίποτα πια να μη παραπέμπει στη μεγάλη συμφορά. Το Μάτι, ο Βουτζάς, το Κόκκινο Λιμανάκι, περιοχές εκπληκτικού κάλλους, μπορούν και πρέπει να αναπτυχθούν με καλύτερες προϋποθέσεις απ’ ό,τι πριν. Για να γίνουν οι ελπίδες αυτές πραγματικότητα ή έστω να πλησιάσουν, δεν χρειάζονται κι άλλες «εκθέσεις ιδεών». Δεν αρκούν. Πρέπει να ακολουθηθεί με συνέπεια ένας οδικός χάρτης με συγκεκριμένες ενέργειες, με ορισμένα χρονοδιαγράμματα και με πράγματα που έχουν δοκιμαστεί επιτυχώς στο παρελθόν, ένας μονόδρομος ταχείας κυκλοφορίας, με προορισμό την αναγέννηση της καμένης περιοχής.

1

Απομάκρυνση των καμένων

Είναι γεγονός ότι με επιτυχία και ταχύτητα, ασυνήθιστη για την ελληνική πραγματικότητα, απομακρύνθηκαν δεκάδες κατεστραμμένα αυτοκίνητα. Είναι ώρα τώρα να απομακρυνθούν από παντού τα καμένα δέντρα και τα φυτά. Μαζί με αυτά και τα κόκκινα κτίσματα, αφού ολοκληρωθούν άμεσα οι διαδικασίες επανελέγχου από μηχανικούς. Έχει ήδη δειλά ξεκινήσει η αποκοπή και η απομάκρυνση καμένων πεύκων. Πρέπει, όμως, η διαδικασία να επιταχυνθεί και τρόπος υπάρχει. Δοκιμάστηκε με επιτυχία από τον Δήμο Νέας Μάκρης στα μέσα της δεκαετίας του 2000, στις καμένες πλαγιές του Διονύσου και η περιοχή καθαρίστηκε σε χρόνο ρεκόρ από επαγγελματίες υλοτόμους και ιδιώτες κατοίκους της περιοχής μας. Αρκούσε ένα αίτημα του Δήμου στο Δασαρχείο για να επιτραπεί η υλοτομία με μηδενικό κόστος. Να γίνει το ίδιο τώρα επικουρικά με τις αναθέσεις που έχει κάνει η Περιφέρεια. Υπάρχουν δεκάδες επαγγελματίες και δεκάδες ιδιώτες που μπορούν, χωρίς να επιβαρύνουν το δημόσιο ταμείο και παίρνοντας ως μοναδική αμοιβή τα καυσόξυλα, να καθαρίσουν τα πάντα σε χρόνο ρεκόρ. Δεν χρειάζεται να τα οικονομήσουν κάποιοι ή τουλάχιστον δεν χρειάζεται να ξοδέψουμε το δημόσιο χρήμα όταν μπορούμε να κάνουμε την ίδια δουλειά χωρίς κόστος. Από αύριο κιόλας, με αυτό τον τρόπο, σε 30 ημέρες όλα τα καμένα θα έχουν απομακρυνθεί και με τις πρώτες βροχές ελάχιστα θα είναι τα ίχνη της μεγάλης φωτιάς. Θυμίζω και επιμένω: με μηδενικό κόστος!

2

Σχέδια πόλης

Μέσα σε αυτή την τραγωδία παρουσιάζεται μια μοναδική ευκαιρία να προχωρήσουν κάποια πράγματα, αρκεί να υπάρχει η πολιτική βούληση. Συγκεκριμένα, το Σχέδιο στο Μάτι είναι έτοιμο από το 2011. Μέχρι και οι Κτηματολογικοί Πίνακες του Σχεδίου είναι πλήρεις κατά 80%. Ένα Σχέδιο με το οποίο όλοι οι Σύλλογοι του Ματιού -παρά τις όποιες τότε διαφορές μεταξύ τους- και η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων ήταν απολύτως σύμφωνοι. Δεν υπήρχαν παρά ελάχιστες αντιρρήσεις σε κάθε δημόσιο διάλογο που προκαλούσε η τότε Δημοτική Αρχή.

Γιατί, όμως, δεν υλοποιήθηκε; Γιατί από τότε μέχρι σήμερα περιμένουμε τους Δασικούς Χάρτες (υποχρεωτική διαδικασία στην υλοποίηση ενός Σχεδίου), που θα όριζαν τις δασικές εκτάσεις της περιοχής. Σύμφωνα με ασφαλέστατες πληροφορίες της MP, οι δασικές εκτάσεις στο Μάτι καλύπτουν ελάχιστη έκταση, κάτω του 15%, της προς ένταξη περιοχής.
Τι μπορεί τώρα να γίνει; Με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου είναι απλό να εγκριθεί άμεσα το Σχέδιο Πόλης και να υλοποιηθεί επί εδάφους με τη διάνοιξη νέων δρόμων, τη διαπλάτυνση των υφιστάμενων και την οριοθέτηση των κοινόχρηστων χώρων. Είναι μια μοναδική ευκαιρία για την έγκριση και κυρίως για την υλοποίηση της εφαρμογής με την κινητοποίηση των ΜΟΜΑ, σύμφωνα με τις υποσχέσεις του αρμόδιου Υπουργού. Να ανοίξουν άμεσα οι δρόμοι, χωρίς κόστος, χωρίς προκηρύξεις, αναθέσεις κι ενστάσεις από εργολάβους κι ανάδοχες εταιρείες.

Παρουσιάζεται, επίσης, η ευκαιρία η οδός Κύπρου να πάψει να είναι αδιέξοδη και να συναντήσει για πρώτη φορά τη Λεωφόρο Ποσειδώνος, περνώντας μέσα από τον Οίκο του Ναύτη.

Σας θυμίζω ότι το 2004, για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου κατασκευάστηκαν ακόμη και Χωριά Δημοσιογράφων μέσα σε δασικές εκτάσεις. Και σωστά πράξανε τότε, αφού φτάσανε στο παρά πέντε…
Η μεγάλη καταστροφή δίνει και τη δυνατότητα προσαρμογής των νέων κατοικιών στο Σχέδιο Πόλης. Δηλαδή, οι κατεδαφισμένες κατοικίες μπορούν να μετατοπιστούν μέσα στις ιδιοκτησίες τους, κρατώντας το ίδιο κέλυφος και να χωροθετηθούν χωρίς να ενοχλούν και χωρίς να ενοχλούνται από τη διάνοιξη νέων δρόμων και τη διαπλάτυνση υφιστάμενων. Μόνο με τη διαδικασία αυτή των fast track μπορούμε να έχουμε έγκριση και υλοποίηση Σχεδίου. Αλλιώς θα μπλέξουμε στα γρανάζια της συνηθισμένης γραφειοκρατίας και μπορεί να έχουμε μεν έγκριση του Σχεδίου, αλλά θα περιμένουμε τουλάχιστον τρία με τέσσερα χρόνια για την εφαρμογή του.

Στο Κόκκινο Λιμανάκι η κατάσταση είναι λίγο διαφορετική. Αρκετές προσπάθειες στο παρελθόν δεν είχαν επιτυχή κατάληξη σχετικά με την ένταξη στο Σχέδιο Πόλης. Ο Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές του ώστε να βρεθεί εδώ και τώρα λύση για να μην ξαναζήσουν οι ιδιοκτήτες τις περιπέτειες που είχαν στη Διασταύρωση της Ραφήνας στις μεγάλες φωτιές του 2009.

Στον Νέο Βουτζά υπάρχει Σχέδιο Πόλης, ένα Σχέδιο που εκπονήθηκε με ευθύνη του Συνεταιρισμού που αγόρασε την περιοχή τη δεκαετία του ’70. Δυστυχώς, όμως, ο Συνεταιρισμός ποτέ δεν το υλοποίησε όπως είχε υποχρέωση απέναντι στον νόμο. Κάποιοι δρόμοι ποτέ δεν ανοίχτηκαν και ποτέ δεν ασφαλτοστρώθηκαν και κάποιοι άλλοι δεν έχουν το πλάτος που πρέπει.

Το ρυμοτομικό της περιοχής έγινε πριν από αρκετές δεκαετίες με βιάση και προχειρότητα. Χαρακτηριστικό είναι το ανάγλυφο της περιοχής, που δεν επιτρέπει την κατασκευή δρόμων που προβλέπονται από το Σχέδιο, γιατί κανένα αυτοκίνητο δεν μπορεί να ανέβει και να κατέβει δρόμους με τόσο απότομες κλίσεις. Η πλήρης υλοποίηση του ρυμοτομικού είναι προς το παρόν ανέφικτη. Αυτό, όμως, που μπορεί να ξεκινήσει αύριο κιόλας είναι η διαπλάτυνση τουλάχιστον δέκα δρόμων στην περιοχή του Νέου Βουτζά. Δοκιμάστηκε με επιτυχία το 2005 στην Αγίου Ιωάννου και κατασκευάστηκε έτσι ο πρώτος και τελευταίος δρόμος με πεζοδρόμιο στην περιοχή. Εδώ και τώρα, πεδίο δόξης λαμπρό για τις ΜΟΜΑ κι ανέξοδο…

3

Πυροσβεστικοί κρουνοί

Τη δεκαετία του 2000 τοποθετήθηκαν αρκετοί πυροσβεστικοί κρουνοί, ιδιαίτερα στις περιοχές του Νέου Βουτζά, της Αμπελούπολης και του Αγίου Ανδρέα. Είναι αμφίβολο εάν κάποιος από τους πυροσβεστικούς κρουνούς ενεργοποιήθηκε στη μάχη εναντίον της φωτιάς του Ιουλίου. Ο Δήμος σε συνεργασία με την Πυροσβεστική πρέπει να ξαναδεί όχι μόνο το θέμα της επάρκειας των πυροσβεστικών κρουνών -οι οποίοι κάθε χρόνο πρέπει να γίνονται ολοένα και περισσότεροι- αλλά κυρίως το θέμα της λειτουργίας τους. Η Πυροσβεστική έχει την υποχρέωση, κάθε χρόνο, να ελέγχει τη λειτουργία όλων των κρουνών και ο Δήμος έχει την υποχρέωση να υλοποιεί τις παρατηρήσεις της Πυροσβεστικής και να τους συντηρεί.

4

Γεννήτριες στα αντλιοστάσια

Δεν έχουν νόημα, όμως, όλα αυτά στην περιοχή του Νέου Βουτζά εάν πρώτα δε λύσουμε το θέμα των αντλιοστασίων. Δεν είναι δυνατόν εν έτει 2018 να πέφτει το ρεύμα και οι πυροσβεστικοί κρουνοί να μην μπορούν να λειτουργήσουν. Αύριο κιόλας, με τα χρήματα που υπάρχουν για την πυροπροστασία, να τοποθετηθούν γεννήτριες στα αντλιοστάσια στον Νέο Βουτζά. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι δε θα ξαναζήσουμε προβλήματα υδροδότησης ούτε στους κρουνούς, ούτε στις κατοικίες, από πρόβλημα ηλεκτροδότησης.

5

Αναγέννηση και επίλυση ακτομηχανικών προβλημάτων

Το θέμα το γνωρίζουν καλά οι αναγνώστες μας, όταν κάναμε το ρεπορτάζ με τον τέως Πρύτανη του ΕΜΠ, κ. Κωνσταντίνο Μουτζούρη και την ομάδα του. Στόχος της μελέτης που «τρέχει» η ομάδα του κ. Μουτζούρη είναι να αντιμετωπιστούν τα ακτομηχανικά προβλήματα της περιοχής και να δημιουργήσουμε αμμώδεις παραλίες. Φρονώ ότι η πολιτεία οφείλει άμεσα να επισπεύσει την εκπόνηση της μελέτης, αλλά τώρα πια να χρηματοδοτήσει και την εφαρμογή της. Η τεχνολογία σήμερα επιτρέπει, με τέτοιες μεθόδους, τη δημιουργία παραλίας που ελάχιστα έχει να ζηλέψει από την αμμώδη παραλία του Σχινιά. Πρέπει να το ζητήσουν επιτακτικά οι Δήμοι Μαραθώνα και Ραφήνας-Πικερμίου από τον Υπουργό Υποδομών, κ. Σπίρτζη. Έτσι θα αλλάξει η εικόνα όλης της περιοχής κι αυτό είναι κάτι που οφείλουμε να κάνουμε.

6

Οικονομικά μέτρα

Τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί, εάν υλοποιηθούν, θεωρώ ότι θα είναι ένα σημαντικό αντιστάθμισμα στις υλικές ζημιές που έχουν υποστεί οι συμπολίτες μας. Γιατί βέβαια, για την απώλεια της ανθρώπινης ζωής, ασφαλώς και δεν υπάρχει κανένα οικονομικό αντιστάθμισμα… Επιπρόσθετα, θεωρώ απαραίτητο να προχωρήσει άμεσα η μείωση των αντικειμενικών αξιών, ο επαναπροσδιορισμός του ΕΝΦΙΑ συνολικά για τους δύο Δήμους που έχουν πληγεί και η κατάργηση των δημοτικών τελών, με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου, τουλάχιστον για μία τριετία, για τις περιοχές που καταστράφηκαν.

7

Εξωραϊστικές παρεμβάσεις

Η αποκατάσταση του κοινόχρηστου φωτισμού καθυστερεί. Είναι ευκαιρία, με την αποκατάσταση που επιχειρείται, ο δημοτικός φωτισμός να είναι στο σύνολό του από λάμπες LED και να απλωθεί σε όλο το υπάρχον δίκτυο. Ο κατάλληλος φωτισμός μπορεί από μόνος του να δώσει μία ανάσα ζωής.

Είναι σημαντικό να δίνουμε σημασία στη λεπτομέρεια. Χρήσιμες είναι οι πινακίδες που ήδη τοποθετήθηκαν στον παραλιακό δρόμο στο Μάτι και μας οδηγούν στους δρόμους με πρόσβαση στην παραλία. Ας είναι όλες οι πινακίδες των οδοσημάνσεων όσο γίνεται αισθητικά πιο αναβαθμισμένες. Ό,τι μπαίνει -μία απλή πινακίδα, ένας κάδος σκουπιδιών, μία επιγραφή- πρέπει πια να αστράφτει, να κλέβει τις εντυπώσεις. Αυτός πρέπει να είναι ο στόχος. Πρέπει οπωσδήποτε, αντίστοιχες πινακίδες για τις προσβάσεις προς την παραλία να μπουν και στον Άγιο Ανδρέα, το Ζούμπερι και τη Νέα Μάκρη.

Να εφαρμοστεί εδώ και τώρα η νομοθεσία και να γίνουν οι διανοίξεις που θα επιτρέπουν την πρόσβαση στην παραλία. Στο Μάτι και στο Κόκκινο Λιμανάκι, όμως, δεν αρκεί η εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας γιατί πολύ απλά τα περισσότερα δρομάκια οδηγούν σε απόκρημνες περιοχές. Πρέπει, ταυτόχρονα, να εξασφαλίσουμε αδειοδότηση από την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου (ΚΥΔ) ώστε να επιτραπούν και να κατασκευαστούν άμεσα ασφαλή και καλαίσθητα σκαλοπάτια για την πρόσβαση στη θάλασσα. Μην ξεχνάμε ότι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε στις πρόσφατες φωτιές, δεν ήταν τόσο να φτάσει ο κόσμος στο παραλιακό μέτωπο, όσο το να καταφέρει να φτάσει με ασφάλεια κάτω στη θάλασσα.