Για έναν επισκέπτη από την Ευρώπη, οι εικόνες μπορεί αρχικά να προκαλέσουν αμηχανία.
Οικογένειες ανοίγουν τάφους, βγάζουν τα μουμιοποιημένα σώματα των προγόνων τους, τα καθαρίζουν και τους φορούν καινούργια ρούχα.
Για τους Toraja της Νότιας Sulawesi στην Ινδονησία, όμως, το τελετουργικό Ma’nene έχει εντελώς διαφορετική σημασία.
Δεν αφορά τον τρόμο.
Αφορά τη μνήμη.
Η φροντίδα συνεχίζεται μετά τον θάνατο
Στο Ma’nene, οικογένειες φροντίζουν τα σώματα προγόνων που μπορεί να έχουν πεθάνει πριν από δεκαετίες.
Τα λείψανα καθαρίζονται, τα ρούχα αντικαθίστανται και πραγματοποιούνται οικογενειακές και τελετουργικές πράξεις.
Οι τοπικές πολιτιστικές αρχές της Toraja Utara περιγράφουν το έθιμο ως τρόπο σεβασμού και φροντίδας των προγόνων.
Για να το καταλάβουμε, πρέπει να αφήσουμε στην άκρη τον τρόπο με τον οποίο η δική μας κοινωνία αντιμετωπίζει τον θάνατο.
Σε πολλές δυτικές κοινωνίες, ο νεκρός απομακρύνεται γρήγορα από την καθημερινή ζωή.
Στην παραδοσιακή κοσμοαντίληψη των Toraja, η σχέση με τον πρόγονο μπορεί να παραμένει πολύ πιο ενεργή.
Δεν είναι τουριστικό «horror»
Οι εντυπωσιακές φωτογραφίες του Ma’nene έχουν κάνει τον γύρο του Διαδικτύου και συχνά παρουσιάζονται με τίτλους για «νεκρούς που περπατούν».
Αυτό αλλοιώνει την πραγματική πολιτισμική σημασία του εθίμου.
Ανθρωπολογικές μελέτες τονίζουν τον συμβολισμό της αλλαγής των ρούχων και τη σύνδεση του τελετουργικού με την οικογενειακή ταυτότητα και τον σεβασμό προς τους προγόνους.
Το Ma’nene μας φαίνεται παράξενο επειδή ξεκινά από μια εντελώς διαφορετική αντίληψη.
Για τους ανθρώπους που το διατηρούν, ο θάνατος δεν εξαφανίζει αυτομάτως έναν άνθρωπο από την οικογένεια.
Και η μνήμη δεν περιορίζεται σε μια φωτογραφία πάνω σε ένα ράφι.
