Φωτογραφία: Alex Moliski / UnsplashΣε νερό τόσο καυτό ώστε μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πέρα από το όριο για σύνθετα κύτταρα, ένας μικροσκοπικός οργανισμός όχι μόνο επιβιώνει: συνεχίζει να διαιρείται. Η Incendiamoeba cascadensis, η νέα «αμοιβάδα της φωτιάς», έθεσε νέο ρεκόρ θερμοκρασίας για γνωστό ευκαρυωτικό οργανισμό.
Η ανακάλυψη έγινε σε γεωθερμικά νερά του Lassen Volcanic National Park στην Καλιφόρνια και η peer-reviewed μελέτη δημοσιεύθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 στο Cell. Η έρευνα υποστηρίχθηκε από τη NASA.
Διαιρείται στους 63°C
Στα πειράματα η αμοιβάδα μπορούσε να αναπαράγεται με κυτταρική διαίρεση στους 63°C. Στους 64°C σταματούσε να αναπτύσσεται, αλλά παρέμενε ενεργή και κινούνταν αναζητώντας τροφή. Η NASA αναφέρει ότι παρέμενε εν μέρει ενεργή ακόμη και στους 66°C.
Ακόμη πιο εντυπωσιακά, ύστερα από έκθεση στους 70°C για πέντε λεπτά, μπορούσε να επανέλθει όταν η θερμοκρασία έπεφτε ξανά. Στους 80°C, όμως, δεν κατάφερε να ανακάμψει.
Το προηγούμενο γνωστό ανώτατο όριο ανάπτυξης για ευκαρυωτικούς οργανισμούς ήταν περίπου 60°C και αφορούσε ορισμένους μύκητες και ερυθρά φύκη.
Γιατί είναι τόσο παράξενο
Οι ευκαρυώτες έχουν κύτταρα με πυρήνα και σύνθετα εσωτερικά οργανίδια. Στην ίδια τεράστια βιολογική κατηγορία ανήκουν από μονοκύτταρους οργανισμούς μέχρι φυτά, μύκητες και άνθρωποι. Η μεγάλη θερμότητα μπορεί να καταστρέψει πρωτεΐνες, μεμβράνες και γενετικό υλικό.
Η I. cascadensis πέρασε ένα όριο που μέχρι σήμερα θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολο για τόσο σύνθετα κύτταρα.
Το «οπλοστάσιο» απέναντι στη ζέστη
Η ανάλυση του γονιδιώματός της έδειξε μηχανισμούς που σχετίζονται με προστασία και επιδιόρθωση του DNA, διατήρηση της σωστής αναδίπλωσης των πρωτεϊνών και αντίληψη του εξωτερικού περιβάλλοντος. Όσο ανέβαινε η θερμοκρασία, ορισμένοι από αυτούς τους μηχανισμούς ενεργοποιούνταν εντονότερα.
Πάνω από τους 64°C η αμοιβάδα άλλαζε μορφή, παίρνοντας μια πιο στρογγυλή, «κυστοειδή» κατάσταση — μια πιθανή στρατηγική άμυνας όταν οι συνθήκες γίνονται ακραίες.
Τι σημαίνει για την αναζήτηση ζωής
Για τη NASA η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αστροβιολογία. Όσο περισσότερο διευρύνονται τα όρια στα οποία μπορεί να λειτουργεί ένα σύνθετο κύτταρο στη Γη, τόσο περισσότερο αναθεωρούνται οι συνθήκες που θεωρούμε δυνητικά συμβατές με ζωή αλλού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη αμοιβάδα θα μπορούσε απλώς να ζήσει στον Άρη. Χρειάζεται κατάλληλη οξύτητα, πίεση, οξυγόνο, νερό, τροφή και ένα ολόκληρο οικοσύστημα. Σημαίνει όμως ότι ένα από τα όρια που θεωρούσαμε σχεδόν δεδομένα μόλις μετακινήθηκε.
Και κάπου μέσα σε μια καυτή πηγή της Καλιφόρνιας, ένας μονοκύτταρος οργανισμός συνεχίζει να κάνει αυτό που μέχρι πρόσφατα πιστεύαμε ότι δεν θα έπρεπε να μπορεί να κάνει.
