Συνέντευξη στον Κώστα Ζοργιό
Αν με κάτι είμαστε εξοικειωμένοι, αλλά παράλληλα μάς τρομάζει και μας ανησυχεί τα τελευταία χρόνια, αυτό είναι η έξαρση της εγκληματικότητας. Η καθημερινή μας ενημέρωση κατακλύζεται από ειδήσεις που αφορούν σε δολοφονίες, ληστείες, διαρρήξεις με βασανισμό πολιτών και άλλες παραβατικές συμπεριφορές, αλλά αυτό δεν είναι κάτι που εκπλήσσει, καθώς ο τρόμος ανέκαθεν «πουλούσε».
Υπάρχει, όμως όντως, έξαρση της εγκληματικότητας; Κινδυνεύουμε και μόνο που κυκλοφορούμε στον δρόμο και θα πρέπει το μυαλό μας να ζει συνεχώς με τον φόβο; Πόσο άρτια εκπαιδευμένοι είναι οι αστυνομικοί και πώς εμείς οι ίδιοι μπορούμε να προστατευτούμε;
Δεν υπάρχει άλλος πιο αρμόδιος για να λύσει τις όποιες απορίες από τον συντοπίτη μας, Ταξίαρχο Κωνσταντίνο Βουτσελά, Αστυνομικό Διευθυντή στη Βορειανατολική Αττική κι επί σειρά ετών πολύπειρο στέλεχος της ΕΛ.ΑΣ.
Για να «οριοθετήσουμε» τη συζήτησή μας, τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο Διεύθυνση Βορειοανατολικής Αττικής; Ποιες είναι οι περιοχές που «αγκαλιάζει»;
Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη περιοχή. Χονδρικά, για να γίνει αντιληπτό, περιλαμβάνει από Κατεχάκη μέχρι Αυλώνα κι από Νέα Φιλαδέλφεια μέχρι Παιανία. Συνολικά 24 αστυνομικά τμήματα, η μεγαλύτερη Διεύθυνση της χώρας σε Υπηρεσίες.
Γίνεται πολύς λόγος για «έξαρση της εγκληματικότητας». Υπάρχει όντως;
Κοιτάξτε, μιλώντας με βάση τα στοιχεία του 2016, η εγκληματικότητα το 2017 ήταν κατά 25% μειωμένη και το 2018 έχει επίσης μειούμενη τάση.
Στην περιοχή μας τι συμβαίνει;
Για την ευρύτερη περιοχή της Βορειοανατολικής Αττικής τον τελευταίο χρόνο καταγράφηκαν 3.568 κλοπές οχημάτων έναντι 3.185 το 2016, 9.959 κλοπές-διαρρήξεις έναντι 12.210 το 2016 και 419 ληστείες, έναντι 601 το 2016. Εξαίρεση αποτελούν οι καταγεγραμμένες κλοπές οχημάτων οι οποίες παρουσίασαν μικρή αύξηση της τάξεως του 12%. Αυτή αποδίδεται κυρίως στον τρόπο που αντιμετωπίζεται από την πολιτεία το θέμα της οριστικής διαγραφής παλαιών ακινητοποιημένων οχημάτων. Η ευρύτερη περιοχή που ζούμε εμείς, θεωρείται ασφαλής καθώς δεν είναι δύσκολες στην Αστυνόμευση ούτε η Νέα Μάκρη, ούτε ο Νέος Βουτζάς, αλλά ούτε κι ο Μαραθώνας.
Πώς εξηγείτε, λοιπόν, το γεγονός ότι στις ειδήσεις πρωταγωνιστεί ο «τρόμος»;
Δεν είναι καινούργιο φαινόμενο αυτό. Όσα χρόνια πίσω και να πάμε, αυτό συνέβαινε. «Η εγκληματικότητα είναι στα ύψη», είναι μια έκφραση που ακούγεται εδώ και δεκαετίες, αλλά τα τωρινά ποσοστά δείχνουν τάση μείωσης. Παίζει μεγάλο ρόλο ότι σήμερα η πληροφορία «τρέχει» με μεγάλη ταχύτητα, κάτι που δημιουργεί ένα επιπλέον «κλίμα». Εδώ θα πρέπει να πω ότι δεν είναι σωστό να μιλάμε συνέχεια για εγκληματικότητα ή να παρουσιάζουμε μια περιοχή σαν ξέφραγο αμπέλι. Είναι σαν να προσκαλούμε άτομα με τάση για παραβατική συμπεριφορά…
Πώς πετύχατε μείωση της εγκληματικότητας σε ένα περιβάλλον οικονομικά δυσμενές;
Πολύ σημαντική ήταν η αναδιάρθρωση των τμημάτων που έγινε πέρσι, το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Εξοικονομήθηκε πολλή δύναμη κι έβγαιναν στον δρόμο πολύ περισσότερες περιπολίες.
Στην περιοχή μας πάντως η μείωση των τμημάτων αποτέλεσε θέμα έντονης αντιπαράθεσης και σκληρής κριτικής…
Κι όμως, με τα νέα δεδομένα, εξοικονομήθηκε δύναμη και στην περιοχή έβγαιναν δύο περιπολικά, κάτι που είχε πάρα πολλά χρόνια να συμβεί. Κι αν γίνει και νέα αναδιάρθρωση -που θεωρώ ότι δε θα αργήσει- τα αποτελέσματα πιστεύω ότι θα είναι ακόμα καλύτερα. Ενδεικτικά αναφέρω ότι πριν την αναδιάρθρωση στην περιοχή του δήμου Μαραθώνα, τα δύο Αστυνομικά Τμήματα είχαν καταφέρει το δεύτερο εξάμηνο του 2016 να διαθέσουν συνολικά μόλις 116 περιπολίες.
Μετά την ενοποίηση των δύο τμημάτων διατέθηκαν το Β΄ εξάμηνο του 2017, 236 Περιπολίες εμφανούς αστυνόμευσης. Γίνεται αντιληπτό νομίζω ότι η δημιουργία ενιαίου Α.Τ. στον Δήμο Μαραθώνα είχε ευεργετικές συνέπειες στην αστυνόμευση. Το αναδιαρθρωμένο πλέον Α.Τ. Μαραθώνα είναι σε θέση να διαθέτει δύο περιπολίες επί 24ωρου βάσεως, να αστυνομεύει το ίδιο την περιοχή του ενώ παράλληλα εξακολουθούν να διατίθενται περιπολίες από την άμεση Δράση κι ομάδες Δίκυκλης Αστυνόμευσης (ΔΙ.ΑΣ).
Επαρκεί το έμψυχο δυναμικό στην περιοχή;
Καίριο και πολυσυζητημένο θέμα. Ασφαλώς και το επίπεδο ασφαλείας μιας περιοχής αποτελεί συνάρτηση, μεταξύ άλλων παραγόντων, του αστυνομικού δυναμικού που δραστηριοποιείται σε αυτή. Ο μεγάλος, όμως, αριθμός αστυνομικών από μόνος του δε λύνει τα προβλήματα, δεν αποτελεί πανάκεια. Και στην Ελληνική Αστυνομία, όπως και σε όλο τον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα τα τελευταία χρόνια με την βίαιη δημοσιονομική προσαρμογή, υπάρχει πρόβλημα προσωπικού.
Η προσπάθειά μας είναι το υπάρχον προσωπικό να αξιοποιηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε οι παρεχόμενες στον πολίτη υπηρεσίες να είναι ίδιες και ποιοτικότερες από τις υπηρεσίες προ κρίσης. Πρέπει να βρει εφαρμογή το «ουκ εν τω πολλώ το ευ, αλλά εν τω ευ το πολύ». Προσπαθούμε, λοιπόν, να κάνουμε σωστή και αποτελεσματική αστυνόμευση, δίνοντας μεγάλη έμφαση στην οργάνωση και στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.
Σε ό,τι αφορά, πάντως, στο έμψυχο δυναμικό, στους Δήμους Μαραθώνα και Ραφήνας-Πικερμίου βρίσκεται σε ικανοποιητικά επίπεδα. Θα πρέπει, ωστόσο, να πω με απόλυτη ειλικρίνεια, ότι παρότι υπάρχει έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, η ΕΛ.ΑΣ. έχει κάνει άλματα προόδου τα τελευταία χρόνια και τα ποσοστά εξιχνιάσεων είναι άξια θαυμασμού. Εχθρός του καλού, βέβαια, είναι το καλύτερο.
Η αστυνομία έχει ανέβει σκάλες, όπως μας λέτε… Εξελίσσονται, όμως κι οι κακοποιοί…
Οι κακοποιοί είναι πανέξυπνοι στην πλειοψηφία τους. Πολύ μα πολύ ευφυείς, απλώς έχουν επιλέξει να χρησιμοποιούν την ευφυΐα τους με λάθος τρόπο… Προφανώς κι εξελίσσονται και θεωρητικά βρίσκονται ένα βήμα μπροστά, εντούτοις ξαναλέω ότι είμαστε σε πάρα πολύ καλό επίπεδο, κυρίως σε ό,τι αφορά στις εξιχνιάσεις.
Σε συζητήσεις περί παραβατικών συμπεριφορών και εγκλημάτων γίνεται μονίμως διαχωρισμός μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών… Έχουν αλλάξει τόσο δραστικά τα ποσοστά εγκληματικότητας εξαιτίας των αλλοδαπών;
Κοιτάξτε, οι αλλοδαποί είναι κατηγορία η οποία λόγω πολιτιστικού, μορφωτικού, οικονομικού επιπέδου, έλλειψη γνώσης των νόμων και των κανόνων που ισχύουν κι άλλων χαρακτηριστικών που έχουν να κάνουν με τον τρόπο ζωής στις χώρες από τις οποίες προέρχονται, παρουσιάζει αυξημένα ποσοστά εγκληματικότητας. Δεν μπορώ, όμως, να πω ότι τα ποσοστά εγκλημάτων από ημεδαπούς είναι μικρά, οπότε και θεωρώ άσκοπο να κάνουμε τέτοιους διαχωρισμούς…
Ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του τομέα ευθύνης σας αποτελεί η αστυνόμευση στα γήπεδα…
Μεγάλο και πολύ δύσκολο κομμάτι… Σε Σαββατοκύριακα με πλήρη αγωνιστική δράση, η μισή δύναμη της αστυνομίας, λόγου χάριν, βρίσκεται σε παιχνίδια. Χρόνιο πρόβλημα η βία στα γήπεδα που αντιμετωπίζεται πολύ δύσκολα κι απαιτεί σωστό σχεδιασμό, οργάνωση και πολλή υπομονή.
Συμφωνείτε με την άποψη ότι η ευθύνη της αστυνόμευσης στα γήπεδα θα έπρεπε να βαραίνει αποκλειστικά τις ομάδες; Τώρα κι η αστυνομία είναι υπεύθυνη, αλλά κι όλων τα βέλη στρέφονται προς αυτή κάθε φορά που παρατηρούνται φαινόμενα βίας…
Αυτό είναι μεγάλη αλήθεια. Πάντα η αστυνομία φταίει για τα επεισόδια… Παρόλα αυτά, δε γίνεται να διοργανώνονται αθλητικά γεγονότα που συγκεντρώνουν χιλιάδες πολίτες και να μην είναι παρούσα η αστυνομία. Και στο εξωτερικό υπάρχουν αστυνομικοί σε αγώνες, με τη διαφορά ότι είναι εκτός γηπέδου. Φανταστείτε για παράδειγμα να μην υπήρχε αστυνομία στον πρόσφατο τελικό Κυπέλλου ΑΕΚ-ΠΑΟΚ. Θα θρηνούσαμε θύματα…
Τι πρέπει να αλλάξει τότε για να βελτιωθεί η κατάσταση στα γήπεδα;
Το βασικότερο είναι να τιμωρούνται αυστηρά οι ομάδες, αλλά και να είναι άμεση η επιβολή της ποινής. Να μην υπάρχει η παραμικρή καθυστέρηση. Στην αγωνιστική περίοδο που ολοκληρώθηκε, που έπεσαν κάποιες σοβαρές «καμπάνες», η κατάσταση, ειδικά στον δεύτερο γύρο του πρωταθλήματος, ήταν φανερά βελτιωμένη. Και βέβαια, βασικό είναι να τηρούνται κι οι αποφάσεις. Μιλάμε επί σειρά ετών για απαγόρευση μετακινήσεων οπαδών κι όμως αυτό είναι ουσιαστικά ένα μέτρο που δεν έχει εφαρμοστεί πλήρως ποτέ.
Είστε πολλά χρόνια… μάχιμος στην Αστυνομία και σίγουρα έχετε βιώσει δύσκολες καταστάσεις. Ποια είναι αυτή που σας έχει μείνει χαραγμένη, η πιο δύσκολη περίοδος;
Αυτό που μου έρχεται πρώτα στο μυαλό είναι το διάστημα που ακολούθησε της δολοφονίας του Γρηγορόπουλου. Σχηματίστηκε μια πολύ κακή εικόνα για την Αστυνομία, ο κόσμος έχασε την εμπιστοσύνη του κι έγινε εχθρικός, εξαιτίας μιας πολύ κακής εκτίμησης μίας μονάδας, ενός αστυνομικού. Ήταν ένα διάστημα που κριθήκαμε πολύ αυστηρά.
Αν ήσασταν Τόσκας για μια μέρα;
Όπως σας είπα, θεωρώ ότι η αστυνομία βρίσκεται σε πολύ καλό επίπεδο. Πάντα, όμως, υπάρχει περιθώριο για βελτίωση. Ένα κομμάτι που για μένα αποτελεί πρόβλημα, όχι το σημαντικότερο προφανώς, αλλά σημαντικό στα δικά μου μάτια, είναι το θέμα των «στόχων». Διαθέτουμε μεγάλη αστυνομική δύναμη για προστασία και φρούρηση «στόχων». Αυτό το πρόβλημα θα λυθεί μόνο όταν στο μυαλό μας ωριμάσει η ιδέα ότι δεν πρέπει να αστυνομεύονται πρόσωπα, αλλά περιοχές.
Το μήνυμα για τους αστυνομικούς
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο κ. Βουτσελάς μάς μίλησε για το προσωπικό της αστυνομίας, χωρίς την εργατικότητα του οποίου το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών δε θα ήταν σε αυτά τα επίπεδα που βρίσκεται.
«Θα ήταν παράλειψή μου αν δεν εξέφραζα τη βαθιά μου ευγνωμοσύνη και τις θερμές μου ευχαριστίες προς τους Αστυνομικούς (κατώτερο προσωπικό κι Αξιωματικούς) των Αστυνομικών Τμημάτων και Τμημάτων Ασφαλείας που είναι ταγμένοι στη μάχιμη αστυνόμευση, για τον ζήλο, την εργατικότητα και την αυταπάρνηση που δείχνουν στην εκτέλεση των καθηκόντων τους, κάτω από αντίξοες και πολλές φορές εχθρικές συνθήκες.
Παρά τη διαχρονική αδικία που υφίστανται στον οικονομικό τομέα από την πολιτεία, ανταποκρίνονται με επάρκεια κι υψηλό αίσθημα ευθύνης στις προκλήσεις των καιρών κι εργάζονται νυχθημερόν για την εμπέδωση του αισθήματος ασφαλείας των πολιτών. Εύχομαι η πολιτεία να σκύψει περισσότερο στα προβλήματά τους και να ανταποκριθεί στο ακέραιο στις υποχρεώσεις της».
