Είναι χιλιοειπωμένο, κλισέ, αλλά συγχρόνως και μεγάλη αλήθεια. Οι Ελληνες γιατροί συγκαταλέγονται στους κορυφαίους του κόσμου! Όταν έχουν τα κατάλληλα εφόδια και δεν είναι αναγκασμένοι να μετατρέψουν πλαστικά ποτήρια σε ουροσυλλέκτες ή να φτιάξουν αυτοσχέδιες γάζες, μπορούν να κάνουν θαύματα…
Μόνο τα τελευταία χρόνια, δύο συμπατριώτες μας έγιναν πρώτη ιατρική είδηση χάρη σε ιστορικές ανακαλύψεις. Την αρχή έκανε η Έλλη Παπαεμμανουήλ, γενετίστρια – βιολόγος και επίκουρη καθηγήτρια στο κέντρο καρκίνου Memorial Sloan Kettering Cancer Center της Νέας Υόρκης.
Η ίδια, ως επικεφαλής, αλλά και τα υπόλοιπα μέλη της ερευνητικής της ομάδας, ανακάλυψαν το γονίδιο που προκαλεί την παιδική λευχαιμία.
Η γεννημένη στην Αθήνα και πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, Έλλη Παπαεμμανούλ, έκανε δοκιμές σε 1.450 ασθενείς με οξεία μυελογενή λευχαιμία και διαπίστωσε πως ενώ φαινομενικά πάσχουν από την ίδια αρρώστια, χωρίζονται στη πραγματικότητα σε τουλάχιστον 11 ξεχωριστές ομάδες, οι οποίες είχαν κοινά χαρακτηριστικά, όπως ηλικία αλλά και ανταπόκριση στη χημειοθεραπεία. Κατέληξαν ότι το 70% των διαφορών στην εξέλιξη της λευχαιμίας οφειλόταν στις γονιδιακές μεταλλάξεις.
Η έρευνά της δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «New England Journal of Medicine» και παρουσιάστηκε από την ίδια στο 21ο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Αιματολογίας τον Ιούνιο του 2016, στην Κοπεγχάγη της Δανίας.
Αιματολογική εξέταση ανιχνεύει οκτώ μορφές καρκίνου!
Αν στο εγγύς μέλλον οι γιατροί μπορούν να ανιχνεύσουν οποιαδήποτε μορφή καρκίνου με μια απλή εξέταση αίματος, θα το οφείλουν σε μεγάλο βαθμό στον Νικόλα Παπαδόπουλο, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins της Βαλτιμόρης και την ομάδα του.
Ο Έλληνας ογκολόγος και παθολόγος ανέπτυξε με τους συνεργάτες του μια αιματολογική, μη επεμβατική εξέταση με την ονομασία CancerSEEK, η οποία μπορεί να διαγνώσει οκτώ διαφορετικές μορφές καρκίνου.
Το CancerSEEK αναλύει το DNA που κυκλοφορεί στο αίμα και ελέγχει την παρουσία μεταλλάξεων σε 16 γονίδια και οκτώ πρωτεΐνες, που συνδέονται με τον καρκίνο.
Η εξέταση δοκιμάστηκε σε 1.005 ασθενείς με διαγνωσμένους, μη μεταστατικούς καρκίνους, σταδίου από 1 έως 3, των ωοθηκών, του ήπατος, του στομάχου, του παγκρέατος, του οισοφάγου, του παχέος εντέρου, των πνευμόνων και του μαστού.
Οι επιστήμονες ανίχνευσαν περίπου το 70% αυτών των καρκίνων (κατά μέσο όρο) και τα ποσοστά επιτυχίας κυμαίνονταν ανάλογα με το είδος καρκίνου:
Ξεκινούσαν από 33% για τον καρκίνο του μαστού και έφταναν ως το εντυπωσιακό 98%, για τον καρκίνο στις ωοθήκες.
Όπως εξήγησαν οι επιστήμονες, κατά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της έρευνας που έγινε στο περιοδικό «Science», η εξέταση δεν είναι ακόμη έτοιμη για κλινική χρήση. Ωστόσο, ήδη δοκιμάζεται σε ανθρώπους που δεν πάσχουν από καρκίνο, για να διαπιστωθεί η πραγματική χρησιμότητά της.
Η πρώτη δοκιμή του τεστ σε 812 υγιή άτομα έδειξε ότι το CancerSEEK εμφανίζει ψευδώς ότι υπάρχει καρκίνος χωρίς πραγματικά να υπάρχει, σε λιγότερο από το 1% των περιπτώσεων.
Όπως, πάντως, σωστά παρατήρησε ο κύριος Παπαδόπουλος, σχολιάζοντας τη μέθοδό του και τα αποτελέσματά της, «ένα τεστ δεν χρειάζεται να είναι τέλειο, για να είναι χρήσιμο».
Ο πωλητής χαλιών που έσωσε εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως
Αναμφίβολα, ο Έλληνας γιατρός που «σημάδεψε» τον 20ό αιώνα ήταν ο Γιώργος Παπανικολάου. Γεννημένος στις 13 Μαΐου του 1883, στην Κύμη Ευβοίας, ακολούθησε τα χνάρια του πατέρα του και σπούδασε ιατρική στη Γερμανία. Το 1910 παντρεύτηκε την Ανδρομάχη Μαυρογένη και οι δυο τους έφυγαν για την Αμερική το 1913.
Εξαιτίας των οικονομικών δυσκολιών, ο Παπανικολάου αναγκάστηκε να εργαστεί σε κατάστημα χαλιών για να τα βγάλει πέρα με πέντε δολάρια αμοιβή την ημέρα, ωστόσο όταν του δόθηκε η ευκαιρία, την άρπαξε, αφού πρώτα δοκίμασε τις δυνατότητές του στη δημοσιογραφία, γράφοντας σε ελληνική εφημερίδα της Νέας Υόρκης.
Κατάφερε να μπει στο Εργαστήριο Ανατομικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια και ακολούθως στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ της αμερικανικής μεγαλούπολης κι έφτασε να γίνει τακτικός καθηγητής ανατομίας και ιστολογίας στην ιατρική σχολή του Κορνέλ.
Το 1923 εφάρμοσε δική του μέθοδο για τη μελέτη των φυσιολογικών γεννητικών λειτουργιών και στη συνέχεια για τη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ωστόσο η αρχική του ανακοίνωση για τα αποτελέσματά της, το 1928, δεν έτυχε θερμής υποδοχής.
Χρειάστηκε να περάσουν 15 χρόνια και να δημοσιεύσει το 1943 το πόρισμά του, από κοινού με τον καθηγητή γυναικολογίας, Έρμπερτ Τράουστ, σε ειδική μονογραφία υπό τον τίτλο «Διάγνωσις του καρκίνου της μήτρας μέσω των κολπικών επιχρισμάτων», για να κεντρίσει το ενδιαφέρον της ιατρικής κοινότητας.
Ο Παπανικολάου υπήρξε ο θεμελιωτής του επιστημονικού κλάδου της «αποφολιδωτικής κυτταρολογίας» και με τη μέθοδό του, που έλαβε προς τιμήν του την ονομασία «Μέθοδος Παπανικολάου» ή «Τεστ Παπανικολάου», άλλαξε τον ρου της Ιστορίας της Ιατρικής, έσωσε και συνεχίζει να σώζει εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο.
Το 1961 το ζεύγος Παπανικολάου εγκατάλειψε τη Νέα Υόρκη και ο πασίγνωστος, πλέον, επιστήμονας ανέλαβε την οργάνωση και διεύθυνση ενός Καρκινολογικού Ινστιτούτου στο Μαϊάμι της Φλόριντα.
Έφυγε από τη ζωή στις 19 Φεβρουαρίου του 1962 από καρδιακή προσβολή, αφήνοντας πίσω του καθοριστικό έργο, αλλά και μεγάλο κενό στην επιστήμη της Ιατρικής.
