Γράφει η Πολυξένη Χατζηπαρασκευά, Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος
Η διακοπή της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου, που διαρκεί πάνω από 10 δευτερόλεπτα, ονομάζεται υπνική άπνοια. Αυτή η μη φυσιολογική αναπνοή κατά τον ύπνο μειώνει το οξυγόνο στο αίμα, με αποτέλεσμα να διεγείρεται ο εγκέφαλος και να διακόπτεται ο ύπνος προκειμένου να επιτραπεί εκ νέου η αναπνοή.
Τα αίτια της άπνοιας
- Ανατομικά (σκολίωση του ρινικού διαφράγματος, υπερμεγέθεις αμυγδαλές υπερτροφικές αδενοειδείς εκβλαστήσεις, υπερτροφική σταφυλή).
- Παχυσαρκία.
- Αλκοόλ.
- Κάπνισμα.
- Χρήση ηρεμιστικών – υπνωτικών φαρμάκων.
- Βαριά γεύματα πριν από τον ύπνο.
- Κοντός, παχύς λαιμός.
Οι άπνοιες διακρίνονται σε
- Κεντρικού τύπου (βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος).
- Αποφρακτικού τύπου (απόφραξη της ανώτερης αναπνευστικής οδού).
- Μεικτού τύπου (συνδυασμός των δυο παραπάνω).
Συχνότερα επηρεάζονται οι άντρες. Η συνήθης ηλικία είναι μεταξύ 40 και 60 ετών.
Συμπτώματα – Πιθανές επιπλοκές
- Ροχαλητό.
- Αφύσικη υπνηλία.
- Αίσθημα πνιγμονής κατά τη διάρκεια του ύπνου με συνοδό αφύπνιση.
- Απότομες κινήσεις του κορμού και των ακρών στον ύπνο.
- Εφιδρώσεις.
- Ξηροστομία.
- Πρωινή κεφαλαλγία.
- Αίσθημα κούρασης κατά την έγερση, ακόμη και αν κάποιος έχει κοιμηθεί 7-8 ώρες.
- Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
- Συχνοουρία.
- Αδυναμία συγκέντρωσης, διαταραχές μνήμης.
- Μειωμένη libido.
- Άγχος, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα.
- Υπέρταση και μάλιστα πολλές φορές ανθεκτική σε διάφορους συνδυασμούς φαρμάκων.
- Αρρυθμίες (με πιο συχνή την κολπική μαρμαρυγή).
- Αυξημένη συχνότητα εμφραγμάτων.
- Αυξημένη συχνότητα αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.
- Αναπνευστική ανεπάρκεια, με συνοδό υπερκαπνία.
- Μεταβολικές διαταραχές (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης).
Η διάγνωση
Αρχικά, γίνεται μέσω ειδικών ερωτηματολογίων από ειδικούς στον ύπνο πνευμονολόγους και συμπληρώνεται με πολυυπνογραφία (μελέτη ύπνου), είτε κατ’ οίκον είτε σε νοσοκομείο. Κατά τη μελέτη ύπνου καταγράφεται ο αριθμός των απνοϊκών φαινομένων κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ένας αριθμός μεγαλύτερος από 5 άπνοιες την ώρα, με συνοδό συμπτωματολογία, δείχνει την ύπαρξη του συνδρόμου άπνοιας στον ύπνο.
Η αντιμετώπιση
Σε κάποιες περιπτώσεις γίνεται χειρουργικά, με διόρθωση των ανατομικών ανωμαλιών. Συνήθως, όμως, αντιμετωπίζεται συντηρητικά, δηλαδή: με απώλεια βάρους, διακοπή καπνίσματος, αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ ή και περιορισμό του, αποφυγή κατανάλωσης ηρεμιστικών, αποφυγή κατάκλισης σε θέση ανάσκελα (υπάρχουν ειδικές σφήνες ή και μπαλάκι που ράβεται στο πίσω μέρος της μπλούζας προκειμένου να μην ξαπλώνουμε ανάσκελα), ενδοστοματικές συσκευές, χρήση μάσκας CPAP, μια μάσκα που δίνει συνεχή θετική πίεση αέρα για να διατηρεί ανοιχτούς τους ανώτερους αεραγωγούς κατά τον ύπνο. Το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας είναι αρκετά συχνό. Αν δεν αντιμετωπιστεί, προκαλεί σοβαρά προβλήματα στον πάσχοντα και στο περιβάλλον του. Η αντιμετώπισή του φέρνει σχεδόν πάντα τα επιθυμητά αποτελέσματα.
