Πριν από περίπου 4.300 χρόνια, πολύ πριν υπάρξουν δικαστικά μέγαρα, δημόσιες υπηρεσίες και γραφεία παραπόνων, ένας άνθρωπος στην αρχαία Αίγυπτο είχε μια δουλειά που ακούγεται εντυπωσιακά σύγχρονη.
Άκουγε τα παράπονα των πολιτών.
Το όνομά του ήταν Γιουνμέν και κατείχε υψηλόβαθμη θέση στη διοίκηση του φαραωνικού κράτους. Τώρα, μια κοινή αιγυπτιακή και ισπανική αρχαιολογική αποστολή εντόπισε στη Σακκάρα, νότια του Καΐρου, τον τάφο που είχε κατασκευαστεί για εκείνον και τον πατέρα του.
Η ανακάλυψη έγινε κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο στην περιοχή του νεκροταφείου Μαριέτ, στο βόρειο τμήμα της Σακκάρα, από αποστολή του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης και του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου. Το αιγυπτιακό υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων ανακοίνωσε επίσημα το εύρημα στις 7 Σεπτεμβρίου.
Ο άνθρωπος που άκουγε τις προσφυγές
Ο Γιουνμέν δεν ήταν ένας συνηθισμένος γραφέας.
Σύμφωνα με την αρχαιολογική ομάδα, ήταν δικαστής και υψηλόβαθμος αξιωματούχος της αυλής, ενώ προΐστατο των γραφέων που χειρίζονταν αιτήματα και παράπονα τα οποία απευθύνονταν προς τη διοίκηση.
Ο Αμρ αλ-Ταγιέμπ, διευθυντής του αρχαιολογικού χώρου της Σακκάρα, εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η συγκεκριμένη λειτουργία συνδεόταν με την αρχαιοαιγυπτιακή έννοια της Μάατ – την αρχή της αλήθειας, της δικαιοσύνης και της κοινωνικής τάξης.
Με άλλα λόγια, πριν από περισσότερο από τέσσερις χιλιετίες υπήρχε ήδη ένας κρατικός μηχανισμός στον οποίο οι άνθρωποι μπορούσαν να απευθύνονται με παράπονα και αιτήματα.
Και ο Γιουνμέν βρισκόταν πολύ ψηλά σε αυτή την αλυσίδα.
Ο τάφος είχε δύο παρεκκλήσια
Το μνημείο είναι μια μασταμπά, ορθογώνιος ταφικός τύπος με επίπεδη οροφή που χρησιμοποιούνταν κυρίως για μέλη της ελίτ του Παλαιού Βασιλείου.
Στο εσωτερικό της υπάρχουν δύο ταφικά παρεκκλήσια.
Το ένα ανήκε στον Γιουνμέν και το δεύτερο στον πατέρα του, Ίτι, ο οποίος ήταν επίσης κρατικός αξιωματούχος και γραφέας με ευθύνη για γεωργικές εκτάσεις και προσφορές.
Ο τάφος χρονολογείται στα τέλη της 5ης Δυναστείας, κατά τη βασιλεία του φαραώ Τζεντκαρέ Ιζέσι, περίπου στον 24ο αιώνα π.Χ. Η συγκεκριμένη περίοδος συνδέεται με σημαντικές διοικητικές αλλαγές στο αιγυπτιακό κράτος.
Τα χρώματα έμειναν εκεί για περισσότερα από 4.000 χρόνια
Αυτό όμως που εντυπωσίασε ιδιαίτερα τους αρχαιολόγους είναι η κατάσταση διατήρησης των εσωτερικών διακοσμήσεων.
Στους τοίχους υπάρχουν ανάγλυφα με αγρότες την ώρα της εργασίας, υπηρέτες που μεταφέρουν προσφορές και σκηνές ταφικών τελετουργιών.
Σε αρκετά σημεία σώζονται ακόμη τα αρχικά χρώματα.
Η αρχαιολογική ομάδα έκανε λόγο για εξαιρετικά καλά διατηρημένες παραστάσεις, ενώ ξεχωρίζει και ένα υψηλής ποιότητας επιστύλιο με κείμενα που αναφέρονται στους τίτλους και στα καθήκοντα του Γιουνμέν.
Μια τεράστια νεκρόπολη που ακόμη αποκαλύπτει ιστορίες
Η Σακκάρα βρίσκεται περίπου 40 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Καΐρου και αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες νεκροπόλεις της αρχαίας Μέμφιδας.
Εκεί βρίσκονται τάφοι που καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη την ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου, καθώς και η περίφημη βαθμιδωτή πυραμίδα του Τζόζερ.
Η νέα ανακάλυψη, όμως, δεν μας λέει μόνο πώς έθαβαν τους ανθρώπους της εξουσίας.
Μας επιτρέπει να δούμε κάτι πολύ πιο καθημερινό.
Πριν από 4.300 χρόνια υπήρχαν πολίτες που είχαν αιτήματα, διαφωνίες και παράπονα προς το κράτος.
Και υπήρχε ένας άνθρωπος που είχε αναλάβει να τα ακούει.
