Ένας τύμβος στον Βρανά του Μαραθώνα κρύβει εδώ και περίπου 2.500 χρόνια ένα ερώτημα που οι αρχαιολόγοι δεν έχουν καταφέρει να απαντήσουν με βεβαιότητα: ποιο ήταν το παιδί περίπου 10 ετών που τάφηκε ανάμεσα σε ενήλικους άνδρες;
Η ανακάλυψη έγινε από τον αρχαιολόγο Σπυρίδωνα Μαρινάτο, ο οποίος το 1970 πραγματοποίησε ανασκαφές στην περιοχή του Βρανά. Σε μικρή απόσταση από τους παλαιότερους, μεσοελλαδικούς τύμβους, εντόπισε έναν τύμβο των κλασικών χρόνων, ύψους περίπου τριών μέτρων και διαμέτρου 30 μέτρων.
Στο εσωτερικό του βρέθηκαν 11 ανδρικές ταφές: οκτώ λακκοειδείς τάφοι, δύο ταφικές πυρές και μία ταφή σε πίθο.
Η τελευταία ήταν διαφορετική από όλες τις άλλες.
Μέσα στον πίθο είχε ταφεί ένα παιδί ηλικίας περίπου 10 ετών. Η ίδια η φωτογραφική τεκμηρίωση της ανασκαφής του 1970 σώζεται στο αρχείο της Αρχαιολογικής Εταιρείας Αθηνών.
Ήταν ο μικρός αγγελιοφόρος της μάχης;
Τα αντικείμενα που βρέθηκαν στον τύμβο χρονολογήθηκαν μεταξύ 500 και 490 π.Χ.. Η χρονολόγηση, μαζί με το γεγονός ότι οι ενήλικοι σκελετοί ήταν ανδρικοί, οδήγησε τον Μαρινάτο σε μια εντυπωσιακή υπόθεση.
Θεώρησε ότι είχε ανακαλύψει τον Τύμβο των Πλαταιέων, των πολεμιστών που πολέμησαν στο πλευρό των Αθηναίων εναντίον των Περσών στη Μάχη του Μαραθώνα το 490 π.Χ.
Αλλά τότε προέκυπτε ένα προφανές ερώτημα.
Τι έκανε ένα δεκάχρονο παιδί ανάμεσα στους νεκρούς πολεμιστές;
Ο Μαρινάτος διατύπωσε την άποψη ότι το παιδί ενδέχεται να είχε χρησιμοποιηθεί ως αγγελιοφόρος. Η υπόθεση πέρασε στη βιβλιογραφία, χωρίς όμως να μπορεί να αποδειχθεί η πραγματική ταυτότητα ή ο ρόλος του παιδιού. Η επίσημη παρουσίαση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής εξακολουθεί να αναφέρει την ερμηνεία αυτή ως πιθανότητα και όχι ως βεβαιότητα.
Ένα μυστήριο μέσα σε ένα μεγαλύτερο μυστήριο
Υπάρχει όμως μία ακόμη ανατροπή.
Σήμερα αμφισβητείται ακόμη και η ταύτιση του συγκεκριμένου μνημείου με τον ιστορικό Τύμβο των Πλαταιέων.
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι η θέση του. Ο τύμβος βρίσκεται περίπου τρία χιλιόμετρα μακριά από τον Τύμβο των Αθηναίων, ενώ διαφέρει και ο τρόπος ταφής των νεκρών. Στον Βρανά συναντώνται τόσο ενταφιασμοί όσο και πυρές.
Έτσι, σχεδόν έξι δεκαετίες μετά την ανασκαφή, δύο ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά.
Ποιοι ακριβώς ήταν οι άνδρες που τάφηκαν στον τύμβο;
Και κυρίως, ποιο ήταν το δεκάχρονο παιδί που βρέθηκε ανάμεσά τους;
Η απάντηση μπορεί να χάθηκε μαζί με το όνομά του πριν από περίπου δυόμισι χιλιάδες χρόνια.
