Γράφει η Μαρία Ρούση
Ένα θεατρικό ταξίδι στη μνήμη, στην ευθύνη και σε όσα δεν πρέπει να ξεχαστούν
Υπάρχουν ιστορίες που δεν τελειώνουν όταν σβήνουν τα φώτα της επικαιρότητας.
Μένουν μέσα μας σαν μια ανοιχτή ερώτηση. Επιστρέφουν σε μια σχολική αυλή, σε ένα βλέμμα που χαμήλωσε, σε μια φωνή που δεν ακούστηκε. Μία τέτοια ιστορία στάθηκε η αφορμή για να γεννηθεί η «Τρικλοποδιά».
Τον Φεβρουάριο του 2006, ο εντεκάχρονος Άλεξ Μεσχισβίλι εξαφανίστηκε στη Βέροια. Η υπόθεσή του συγκλόνισε τη χώρα και άνοιξε επώδυνα ερωτήματα για τη βία μεταξύ παιδιών, τη στάση των ενηλίκων και τη δύναμη της σιωπής. Ο Άλεξ δεν είναι ένας θεατρικός χαρακτήρας. Είναι ένα πραγματικό παιδί, του οποίου η μνήμη απαιτεί σεβασμό, προσοχή και ευαισθησία.
Όταν η «πλάκα» πληγώνει
Η λέξη bullying, που αποδίδεται ως σχολικός εκφοβισμός, δεν γεννήθηκε με αυτή την υπόθεση· είχε ήδη καθιερωθεί στη διεθνή επιστημονική συζήτηση. Στην Ελλάδα, όμως, η ιστορία του Άλεξ συνέβαλε στο να ακουστεί πιο δυνατά μια αλήθεια που συχνά κρυβόταν πίσω από τη φράση «παιδιά είναι».
Ο εκφοβισμός δεν είναι μια απλή διαφωνία. Συνδέεται με επαναλαμβανόμενη επιθετική συμπεριφορά και ανισορροπία δύναμης. Μπορεί να είναι ένα χτύπημα, μια προσβολή, ένας αποκλεισμός, μια απειλή ή μια ταπείνωση πίσω από μια οθόνη. Και πολλές φορές το πιο οδυνηρό δεν είναι μόνο αυτό που συμβαίνει, αλλά ότι κανείς δεν παρεμβαίνει.
Ως εκπαιδευτικοί και γονείς χρειάζεται να ακούμε πριν βιαστούμε να εξηγήσουμε, να αναγνωρίζουμε τα σημάδια και να διδάσκουμε στα παιδιά ότι η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι αδυναμία. Ούτε ο θεατής μιας πράξης βίας είναι καταδικασμένος να παραμείνει σιωπηλός: μπορεί να σταθεί δίπλα στο παιδί που υποφέρει και να απευθυνθεί σε έναν έμπιστο ενήλικα.
Το θέατρο ως ζωντανό ντοκουμέντο
Το θέατρο-ντοκουμέντο αντλεί την πρώτη του ύλη από την πραγματικότητα: γεγονότα, μαρτυρίες, αρχεία, ερωτήματα που άφησε πίσω της η Ιστορία. Δεν είναι απαραίτητα μια κατά λέξη αναπαράσταση. Η σκηνή μπορεί να συνομιλήσει με τη μυθοπλασία, αρκεί να μην παρουσιάζει το επινοημένο ως ιστορικό τεκμήριο. Σκοπός δεν είναι να υποκαταστήσει τη δικαιοσύνη ή τη δημοσιογραφία, αλλά να μας φέρει πιο κοντά στην ανθρώπινη εμπειρία.
Η «Τρικλοποδιά», πρωτότυπο έργο της Μαρίας Ρούση, εμπνέεται από την αληθινή ιστορία του Άλεξ και ακολουθεί μια δική της δραματουργική διαδρομή. Μια μητέρα αναζητά απαντήσεις. Πρόσωπα κουβαλούν μυστικά, ενοχές, φόβους και μνήμες. Μια σκάλα, ένα ποτάμι, ένα ζευγάρι παιδικά γυαλιά γίνονται σιωπηλά σύμβολα της απουσίας.
Δεν πρόκειται για αναπαράσταση της συγκεκριμένης υπόθεσης ούτε για μια εύκολη καταγγελία. Είναι μια πρόσκληση να κοιτάξουμε εκεί όπου συνηθίσαμε να αποστρέφουμε το βλέμμα. Να αναρωτηθούμε τι σημαίνει ευθύνη, τι αφήνει πίσω της η αδιαφορία και πόσο διαφορετικός θα ήταν ο κόσμος αν κάποιος, την κρίσιμη στιγμή, άπλωνε το χέρι.
Μια παράσταση, μια αφορμή για διάλογο
Τον Δεκέμβριο, η θεατρική ομάδα Art-ώ παρουσιάζει την «Τρικλοποδιά» στις Πολιτιστικές Απόπειρες. Θα θέλαμε οι θεατές να φύγουν όχι μόνο με τη συγκίνηση μιας ιστορίας, αλλά και με μια σκέψη που θα τους συνοδεύει: κάθε παιδί χρειάζεται κάποιον να το δει, να το ακούσει, να το πιστέψει.
Παίζουν, με αλφαβητική σειρά: Αγγελική Αρίκα, Βίρνα Κομνινακίδου, Μαρία Καπετανάκη, Πόπη Μαυράκη, Σουλτάνα Βιβικίδου και Χρήστος Ιωαννίδης.
Βοηθοί σκηνής: Διαλεκτή Πίστη, Βίκυ Κοντέλλη και Γιώργος Σαλέμης.
Βίντεο και ήχος: Φάνης Κούμπης.
Συντελεστές: Γιώργος Σαλεμής.
Φωτογράφιση: Μανώλης Κυπριωτάκης.
Κείμενο και σκηνοθεσία: Μαρία Ρούση.
Παραστάσεις: 5, 6, 12, 13 και 19 Δεκεμβρίου 2026, ώρα 8:30 μ.μ., στις Πολιτιστικές Απόπειρες.
Γιατί μερικές ιστορίες δεν ξεχνιούνται. Και ίσως το πιο ουσιαστικό που μπορούμε να κάνουμε στη μνήμη τους είναι να μη μείνουμε, ξανά, σιωπηλοί.
