Δεν έχουν πολλά Δημοτικά Θέατρα και θίασοι τη χαρά και τη δυνατότητα να «υπηρετούνται» από ηθοποιούς πρώτης γραμμής και δη ανθρώπους που επί σειρά ετών έχουν χτίσει καριέρα, ειδικά στο θέατρο.
Υπό αυτό το πρίσμα, αλλά και υπό… οποιοδήποτε άλλο, μιας και πρόκειται για πολύ ευγενή κι ευχάριστο άνθρωπο, ο Δήμος Μαραθώνα πρέπει να νιώθει ευτυχής που ο Τάσος Χαλκιάς αποδέχθηκε την πρόσκληση του ΔΗΘΕΜΑ να ηγηθεί μιας νέας προσπάθειας, αναλαμβάνοντας την Κεντρική Σκηνή του Θεάτρου.
Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου το 1974 με άριστα, έμαθε τα πρώτα μυστικά από δασκάλους όπως ο Άγγελος Τερζάκης, ο Γιάννης Σιδέρης, η Μαρία Χορς, η Μαίρη Αρώνη, η Κατερίνα και η Ελένη Χατζηαργύρη, αφοσιώθηκε στην υποκριτική και καταγράφει σπουδαία καριέρα εδώ και 40 χρόνια.
Μας υποδέχθηκε στο Θέατρο Αλίκη, όπου πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Μάλιστα κύριε Ζαμπέτα» και μας μίλησε για το ΔΗΘΕΜΑ, τα χρόνια της κρίσης και τον αντίκτυπό της στον πολιτισμό, τη Χρυσή Αυγή, τον Κολοκοτρώνη, τον Τσε Γκεβάρα και τον Άρη Βελουχιώτη.
Πώς προέκυψε η ενασχόλησή σας με το ΔΗΘΕΜΑ; Έχετε κάποια σχέση με την περιοχή;
Καμία απολύτως σχέση… Πλην όμως δεν είχα σχέση ούτε με το Ίλιον, ούτε με τον Κορυδαλλό, ωστόσο έχω δουλέψει και εκεί στο παρελθόν αναλαμβάνοντας θεατρικά τμήματα. Όπου, όμως, επέλεξα να εργαστώ, είχα ως βασική προϋπόθεση το θεατρικό τμήμα να είναι οργανωμένο.
Κάτι που αυτομάτως αναδεικνύει την καλή οργάνωση στο ΔΗΘΕΜΑ;
Στον Δήμο του Μαραθώνα βρήκα μια πάρα πολύ οργανωμένη κατάσταση. Είχε φροντίσει ο προκάτοχός μου γι’ αυτό. Δεν τον γνωρίζω, αλλά η δουλειά του φαίνεται. Βρέθηκα στα μέρη σας, γιατί αφενός είμαι ακτιβιστής του θεάτρου, αφετέρου είχα δεχθεί μία κρούση και πρόταση να αναλάβω καιρό πριν και δέχθηκα. Άλλωστε οι περιοχές σας έχουν μεταβληθεί σε ένα αξιόλογο πολιτιστικό κέντρο που παράγει πολιτισμό.
Έκανα βέβαια εξ αρχής κάποιες συζητήσεις, όπως για παράδειγμα ότι δεν είμαι ανταγωνιστής του θεάτρου και ότι δεν ήρθα εδώ για να σαρώνουμε τα βραβεία παίρνοντας το ένα πίσω από το άλλο. Θα δουλέψουμε θεατρικά κι αν ποτέ πάρουμε κι άλλο ένα βραβείο, μπράβο μας. Αλλά δεν είναι αυτός ο αυτοσκοπός.
Ακούγεστε ενθουσιασμένος με την προοπτική!
Πραγματικά είμαι. Ο θίασος είναι εξαιρετικός, αν και ελλιπής. Τι εννοώ ελλιπής; Αποτελείται από 21 ηθοποιούς και οι 14 είναι γυναίκες, γεγονός που περιορίζει το εύρος παραστάσεων που μπορούμε να ανεβάσουμε.
Αυτό το πρόβλημα πώς μπορεί να λυθεί;
Κοιτάξτε, έχουμε κάνει εδώ και καιρό τις προτάσεις μας, καλώντας όλους όσοι θέλουν να συμμετάσχουν είτε για να ανέβουν στο σανίδι είτε απλώς για να διδαχθούν υποκριτική στα μαθήματα που κάνουμε. Άλλωστε, η υποκριτική μάς βοηθά και στην καθημερινότητά μας, οπότε μόνο να κερδίσει έχει κάποιος… Όποιος θέλει, λοιπόν, να έρθει κοντά στο θέατρο, μπορεί να μας επισκεφθεί και βέβαια να μας δηλώσει αν ήρθε για να μάθει ή αν ήρθε για να παίξει, ώστε να ξέρουμε αν τον υπολογίζουμε για κάποιο έργο.
Η πόρτα είναι ανοιχτή ακόμα και για ανθρώπους που δεν έχουν άμεση σχέση με το θέατρο;
Εννοείται πως ναι. Βγάλαμε και μια συγκεκριμένη ανακοίνωση, πολύ ζεστή και ανθρώπινη, προσκαλώντας τον κόσμο. Η πόρτα, βέβαια, είναι ανοιχτή εδώ και έναν μήνα, αλλά δεν υπάρχει προς το παρόν ανταπόκριση… Οπότε δουλεύουμε ως έχουμε, για την ώρα.
Κι ετοιμάζετε μια ξεχωριστή παράσταση…
Το σημαντικότερο έργο στην ιστορία του θεάτρου κατά τη γνώμη μου. Η «Αυλή των Θαυμάτων» του Ιάκωβου Καμπανέλλη είναι ένα έργο που ανέβηκε το 1957 στο Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν με τη συμμετοχή κορυφαίων ηθοποιών της εποχής που έγραψαν ιστορία στο χώρο. Από το 1957 έως και σήμερα, εξήντα χρόνια αργότερα, θεωρώ ότι η Ελλάδα δεν έχει μετακινηθεί ούτε ένα χιλιοστό από την «Αυλή των Θαυμάτων». Εξακολουθεί και σήμερα και υπάρχει το πρόβλημα της αστυφιλίας. Ο κόσμος έρχεται και αναζητεί ελπίδα σε μια πόλη που αντίθετα με το παρελθόν, διαθέτει πλέον πενιχρά μέσα. Πόλη η οποία ζει την κρίση στο πετσί της, ενώ η επαρχία δεν βιώνει το πρόβλημα σε τόσο μεγάλο βαθμό… Το χειρότερο είναι ότι εκατοντάδες χιλιάδες νέοι έχουν φύγει εκτός Ελλάδος, αντιλαμβανόμενοι ότι ούτε η Αθήνα έχει τη δυνατότητα να προσφέρει πλέον.
Για να επανέλθω, όμως, η «Αυλή των Θαυμάτων» είναι το αριστούργημα της ελληνικής δραματουργίας και μαζί με τα άλλα έργα εκείνης της εποχής έδωσε το στίγμα για τις επόμενες δουλειές στο θέατρο. Ακολούθησε η επονομαζόμενη «νέα εποχή» και μετά ήρθε η Χούντα.
Ο Καμπανέλλης και οι νεότεροι συγγραφείς δημιούργησαν σε αυτή την 25ετία τη νέα ελληνική δραματουργία και προσέφεραν ανεκτίμητους πολιτιστικούς θησαυρούς. Έκτοτε, δεν υπάρχει ελληνική δραματουργία, παρά μόνο ένας προβληματισμός της καθημερινότητας. Οι περισσότεροι σύγχρονοι συγγραφείς ασχολήθηκαν με την επικαιρική διάσταση των γεγονότων. Αλλά τέτοιου είδους έργα σβήνουν γρήγορα… δε μένουν ζωντανά για 60 χρόνια όπως η «Αυλή των Θαυμάτων». Και σήμερα, η φιλοσοφία παραμένει ίδια. Να στοιβαχτείς μαζί με τους υπόλοιπους σε μια πολυκατοικία, να ‘χεις ένα διαμερισματάκι και λίγο ψωμί να τρως και να ‘σαι ευχαριστημένος.
Πότε θα ανεβεί η παράσταση;
Είναι προγραμματισμένη για το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου.
Τι στόχους έχετε γενικότερα;
Κοιτάξτε, έχω έρθει με πολλή όρεξη να δώσω ό,τι μπορώ. Κι αυτό γιατί έχω αποδέκτες, αν δεν είχα, δε θα υπήρχε και όρεξη. Από εκεί και πέρα, θα πάμε βήμα βήμα. Γιατί αν οι δημότες, ο κόσμος γενικότερα, δεν αγαπήσει μια προσπάθεια, ό,τι στόχους και να βάλεις, έξω θα πέσεις. Το μεγάλο στοίχημα είναι να δουν οι πολίτες της περιοχής, ότι το στοιχείο του πολιτισμού ευδοκιμεί στον Μαραθώνα και να ανταποκριθούν.
Πολύ μακροπρόθεσμα κι αν όλα κυλήσουν… εξαιρετικά, σκέφτομαι πόσο ωραίο θα ήταν να δημιουργήσουμε κάποτε το Φεστιβάλ Μαραθώνα. Ο Μαραθώνας είναι μια περιοχή με τεράστια ιστορική σημασία. Του αρμόζει ένα μεγάλο πολιτιστικό Φεστιβάλ και μακάρι να είναι σύντομα σε θέση να το διοργανώσει.
Οι μετα-Έλληνες, ο μεγάλος Βελουχιώτης και η γεμάτη έμπνευση κουβέντα του Τσε Γκεβάρα
Μια και αναφερθήκαμε στην «Αυλή των Θαυμάτων», βασίζεται στην έλλειψη σταθερότητας και σιγουριάς, που χαρακτηρίζει τη ζωή του Έλληνα. Πιστεύετε ότι πέρα από την Ελλάδα, δεν έχει αλλάξει ούτε ο Έλληνας από το 1957;
Οι Έλληνες ήμασταν και τότε, είμαστε και τώρα περίεργος λαός. Φαίνεται αυτό ιστορικά. Δεν έχουμε εκμεταλλευθεί ούτε μια σπιθαμή από τον πολιτισμό μας, κάτι που αν το είχαμε κάνει, δεν θα φτάναμε ποτέ εδώ που βρισκόμαστε. Οι μετα-Έλληνες, όπως τους ονομάζω εγώ, αυτοί δηλαδή μετά την επανάσταση, φτάσαμε να φυλακίσουμε τον Κολοκοτρώνη που ήταν ένας εξ αυτών που μας απελευθέρωσαν, να δολοφονήσουμε τον Καποδίστρια, ο οποίος ήταν ο μόνος που προσπάθησε να βάλει τη χώρα σε τάξη και να μην είμαστε υποτελείς, φτάσαμε να δεχθούμε με πανηγυρισμούς το βαυαρικό στοιχείο και να ‘μαστε μάλιστα κι ευχαριστημένοι. Επί Όθωνα πήραμε δάνειο εκατομμυρίων στερλίνων και από τότε άρχισε η αντίστροφη μέτρηση και χρωστάμε χρήματα…
Για τη σημερινή πολιτική κατάσταση τι άποψη έχετε;
Τι άποψη να έχω…; Επιτρέπεται να βγαίνει στο βήμα της Βουλής ο βουλευτής της Χρυσής Αυγής και να εκθέτει τους υπόλοιπους… λέγοντας «δεν υποσχεθήκατε να κόψετε τους μισθούς μας, πεινάει ο κόσμος κι αυτοκτονεί κι εμείς παίρνουμε χιλιάδες… Εγώ δίνω το μισθό μου τώρα». Τι δημοκρατία είναι αυτή που επιτρέπει τέτοια πράγματα αναρωτιέμαι… Λέει ο κόσμος «αυτούς δικάζουν; Ρε αυτοί παλεύουν για μας» και να άνοδο τα ποσοστά… Θα δείτε ότι στις επόμενες εκλογές η Χρυσή Αυγή θα ‘χει 13%. Και ποιος θα μιλά για σοκ τότε; Και δεν συμβαίνουν αυτά μόνο στην Ελλάδα. Εκτός αν κάποιοι κάνουν ότι δε βλέπουν την άνοδο της Ακροδεξιάς παντού στην Ευρώπη…
Αλήθεια είναι ότι γίνονται πολιτικά εγκλήματα…
Το έγκλημα το έκανε ο Άρης Βελουχιώτης, αυτός ο μεγάλος αριστερός που του βγάζω το καπέλο. Δεν είπε τότε «ρε, τι λέτε που θα παραδώσουμε τα όπλα. Μπαίνω στην Αθήνα και σας διαλύω τώρα». Θα ήμασταν υπολογίσιμοι στην Ευρώπη. Δεν μπορούσε, ίσως, να κάνει αλλιώς τότε, γιατί δεχόταν από παντού πιέσεις. Δεν παύει, όμως, να είναι ένα ιστορικό λάθος….
Το δεύτερο έγκλημα το έκανε ο επίσης μεγάλος Ανδρέας Παπανδρέου… Ο τελευταίος των μεγάλων πολιτικών που, όμως, έκανε τα τραγικά λάθη με το «διαλύσατε τη χώρα, Τσοβόλα δώστα όλα», στο όνομα της «πράσινης» αριστεράς…
Η πιο σπουδαία πολιτική κουβέντα που έχετε να θυμάστε;
Αναμφίβολα του Τσε Γκεβάρα. «Δεν με ενδιαφέρει να ζήσω τη μεγάλη ζωή, με ενδιαφέρει η ζωή μου να είναι μεγάλη…» Υπάρχουν αλήθεια Έλληνες πολιτικοί που να διαθέτουν αντίστοιχη έμπνευση;
«Μεγάλη προσωπικότητα και μουσικός ο Ζαμπέτας»
Το «Μάλιστα κύριε Ζαμπέτα», στο οποίο συμμετέχετε αυτό το διάστημα, γνωρίζει μεγάλη επιτυχία…
Η παράσταση που κάνουμε εδώ αφορά στη ζωή του παρεξηγημένου, όπως πιστεύω ότι είναι, λαϊκού βάρδου. Έμεινε στην ιστορία και για κάποια προσωπικά του τερτίπια και κάποια κομμάτια όπως «ο Αράπης», που τα έγραψε για να γίνεται σούσουρο στα μαγαζιά. Αυτό, όμως, δε μειώνει την αξία του και τα επιτεύγματά του. Στα μάτια μου είναι ένας ακραία ρομαντικός μουσικός, με υπέροχες μελωδίες και πολύ ωραία τραγούδια, τα οποία βρίσκονται εύκολα στα χείλη των ανθρώπων.
Ξέρετε, υπήρξαν πράγματα που αγνοούσα μέχρι να βρεθώ στην παράσταση. Όπως ότι το «Όταν θα λάβεις αυτό το γράμμα» είναι σε στίχους Μητσάκη και μουσική Ζαμπέτα. Ότι ο περίφημος Θεοδωράκης στηρίχθηκε πάνω στο συρτάκι του Ζαμπέτα για την «Κόρη μου τη σοσιαλίστρια», για να γράψει το περίφημο συρτάκι του Ζορμπά. Ότι, επίσης, τόσο ο Θεοδωράκης όσο και ο Χατζηδάκις τον είχαν πάντα σολίστα… Οφείλαμε μια αποκατάσταση στον Ζαμπέτα κι αυτή γίνεται με τη συγκεκριμένη παράσταση που γνωρίζει τεράστια επιτυχία.
