«Το μέλλον ήρθε και τρομάζει! Σουπερμάρκετ χωρίς υπαλλήλους. Μπαίνεις, παίρνεις, φεύγεις». Με αυτόν τον δυσοίωνο αλλά πιασάρικο τίτλο καλωσόριζε πριν από ενάμιση χρόνο Ελληνας αρθρογράφος (Σωτήρης Μπέσκος, dikaiologitika.gr) την έλευση των πρώτων σουπερμάρκετ χωρίς ταμίες στην Ευρώπη.

Πρόκειται για το μοντέλο που λάνσαρε η Amazon, αρχικά στις ΗΠΑ και κατόπιν στη Μ. Βρετανία, ενώ παραλλαγές του έχουν υιοθετήσει πιλοτικά μεγάλες ευρωπαϊκές αλυσίδες, όπως η Τesco και η Αldi. Μέσα στο 2022 είναι η σειρά της Ελλάδας να γνωρίσει τα πρώτα αποκλειστικά «ανέπαφα» σουπερμάρκετ, χωρίς ταμεία, στο πλαίσιο της επιστροφής της γαλλικής πολυεθνικής Carrefour, εφτά χρόνια μετά το ηχηρό κανόνι της Carrefour-Μαρινόπουλος.

Oπως ανακοινώθηκε, το νέο δίκτυο καταστημάτων θα περιλαμβάνει «5 διαφορετικούς τύπους, ανάλογα με τα δεδομένα και τις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε τοπικής αγοράς, συμπεριλαμβανομένου και του Carrefour Flash 10/10, του πλέον καινοτόμου τύπου καταστήματος που θα εγκαινιαστεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα».

Η αλυσίδα λειτουργεί τα πρώτα συμβατικά καταστήματα σε Ζάκυνθο και Χαλκιδική και έχει δρομολογηθεί η λειτουργία άλλων 7, σε τουριστικές κυρίως περιοχές, με τη μέθοδο του franchise. Ακολουθεί η διεύρυνση του δικτύου στα αστικά κέντρα, με το πρώτο εταιρικό κατάστημα της Αθήνας να αναμένεται τον Σεπτέμβριο. Τα Flash 10/10 είναι μια πλήρως αυτοματοποιημένη παραλλαγή των convenience stores, μετεξέλιξη των μίνι μάρκετ που ανήκουν σε αλυσίδες και λειτουργούν σε συνοικίες ή στο κέντρο της πόλης.

Με σλόγκαν «10 δευτερόλεπτα για να ψωνίσετε, 10 δευτερόλεπτα για να πληρώσετε» στοχεύουν στους βιαστικούς διερχόμενους που δεν έχουν χρόνο για αναμονή σε ουρές και δεν τους πειράζει να καταγράφονται ως εικονικό ολόγραμμα για να έχουν «ένα αγοραστικό ταξίδι που δεν περιλαμβάνει σκανάρισμα προϊόντων και η πληρωμή είναι σχεδόν στιγμιαία», σύμφωνα με την ανακοίνωση της εταιρείας για το πρώτο ευρωπαϊκό Flash 10/10 στο Παρίσι.

Σε αντίθεση με τα καταστήματα της Αmazon δεν χρειάζεται καν να κατεβάσουν εφαρμογή στο κινητό, καθώς κάθε τους κίνηση ανιχνεύεται από διασυνδεδεμένο σύστημα που περιλαμβάνει δεκάδες κάμερες υψηλής ευκρίνειας και χιλιάδες ψηφιακούς αισθητήρες ενσωματωμένους στα ράφια με τα προϊόντα, έναν αλγόριθμο που μεταφράζει τα δεδομένα σε άθροισμα τιμών και μηχανισμό πληρωμών με σταθερά τάμπλετ.

Τα Flash 10/10 δεν θα έχουν ταμίες, αλλά θα έχουν ελάχιστους υπαλλήλους «για να ανοίγουν το κατάστημα και να επιβλέπουν τη λειτουργία του». Αντίστοιχο κατάστημα η Carrefour έχει λανσάρει στο Ντουμπάι στα Αραβικά Εμιράτα, ενώ το λογισμικό και η υποδομή αναπτύχθηκαν από την καλιφορνέζικη νεοφυή εταιρεία ΑiFi, που χρησιμοποιεί εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για «να βοηθήσει τις επιχειρήσεις λιανικών πωλήσεων, κάθε μεγέθους, να αποκτήσουν πλήρη αυτονομία».

Eκτός από την Carrefour η ΑiFi συνεργάζεται και με άλλες αλυσίδες σουπερμάρκετ, όπως η Aldi και η πολωνέζικη Zabka. Στην Ελλάδα το δίκτυο Carrefour αναπτύσσεται από τη Retail and More, θυγατρική των εταιρειών τεχνολογίας και ηλεκτρικών-ηλεκτρονικών συσκευών Teleunicom-Globalsat, συμφερόντων του ομίλου Βαρδινογιάννη. «Τα αυτόματα ταμεία δεν είναι καινούργια υπόθεση. Είναι περίπου 7 χρόνια που έχουν τοποθετηθεί σε κάποια γωνιά κάποιων αλυσίδων», λέει στην «Εφ.Συν» ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας, Θέμης Γρηγοριάδης.

Αποτυχία στην πράξη

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η λογική του ταμείου χωρίς υπαλλήλους έχει δοκιμαστεί και αποτύχει στην πράξη, αφού «ακόμα και τα αυτόματα ταμεία χρειάζονται προσωπικό για να δίνει οδηγίες, ενώ επιπλέον οι καταναλωτές συνειδητά δεν τα επιλέγουν για δύο λόγους. Ο ένας είναι από ένστικτο, ότι οι θέσεις εργασίας είναι κάτι σημαντικό και δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Το δεύτερο είναι το τεχνικό κομμάτι. Δημιουργούνται συνέχεια καθυστερήσεις και εμπλοκές, γι’ αυτό και όταν χρησιμοποιούνται είναι μόνο για πολύ μικρά καλάθια».

Οσο για το επόμενο βήμα μετά τα αυτόματα ταμεία, τα πλήρως αυτοματοποιημένα σουπερμάρκετ, ο ίδιος θεωρεί ότι πρόκειται «για ένα επικοινωνιακό τρικ, που διαφημίζεται ως κάτι καινούργιο, αλλά στην Ευρώπη έχει αποτύχει και στην Ελλάδα θα αποδειχθεί αποκρουστικό, γιατί συλλέγονται βιομετρικά στοιχεία του πελάτη με σένσορες που καταγράφουν το «ολόγραμμα» σου.

»Το καταναλωτικό κοινό στην Ελλάδα δεν θα το προτιμήσει, αφού έχει αποδείξει ότι αφουγκράζεται τον εργαζόμενο και η σχέση μαζί του παίζει καθοριστικό ρόλο. Η τεχνολογία προσφέρει ευκολίες, αλλά η μηχανή δεν θα αντικαταστήσει ποτέ εντελώς τον ανθρώπινο εγκέφαλο και την ανθρώπινη εργασία».