Το ένα είναι μπλε.
Το άλλο πράσινο.
Και τα δύο έχουν κηλίδες στο σώμα και μεγάλα φτερά στους ώμους, σαν να τρέχουν έτοιμα να απογειωθούν.
Οι παραστάσεις δημιουργήθηκαν πριν από περίπου 1.300 χρόνια και βρέθηκαν στη βάση ενός ξύλινου φέρετρου σε τάφο της δυναστείας Tang κοντά στο σημερινό Τουρπάν, στη βορειοδυτική Κίνα. Η ιστορία επανήλθε στην επικαιρότητα την 1η Σεπτεμβρίου, με νέα παρουσίαση των ευρημάτων από το νεκροταφείο Badam East. Οι ανασκαφές είχαν πραγματοποιηθεί μεταξύ 2022 και 2025 και η σημαντική ταφή είχε ανακοινωθεί επίσημα νωρίτερα μέσα στο 2026.
Δώδεκα πλάσματα γύρω από τον νεκρό
Ο τάφος M20 έκρυβε ένα εξαιρετικά καλά διατηρημένο σύνολο ξύλινων αντικειμένων.
Οι αρχαιολόγοι βρήκαν κρεβάτι ή ανάκλιντρο, ξύλινο φέρετρο, παραβάν, τραπεζάκι, δίσκο, βάση για πινέλα και κεραμικό μελανοδοχείο — αντικείμενα που σπάνια επιβιώνουν μαζί για τόσο μεγάλο διάστημα.
Στο κάτω τμήμα του φέρετρου υπήρχαν 12 τοξωτά πλαίσια.
Μέσα τους είχαν ζωγραφιστεί φτερωτά μυθικά ζώα: άλογα, λιοντάρια, τίγρεις και άλλες μορφές, με ανοιχτά στόματα και σώματα που αποδίδονται σε κίνηση.
Δύο από αυτά ξεχωρίζουν.
Το πρώτο άλογο είναι κυρίως μπλε με κηλίδες.
Το δεύτερο πράσινο, επίσης με κηλίδες και λευκά φτερά.
Τα πράσινα και μπλε χρώματα συνδέονται με ορυκτές χρωστικές όπως εκείνες που παράγονται από μαλαχίτη και αζουρίτη, οι οποίες μπορούν να διατηρήσουν έντονο χρώμα επί αιώνες.
Το παράξενο είναι οι κηλίδες
Φτερωτά ή «ουράνια» άλογα δεν ήταν άγνωστα στην κινεζική τέχνη.
Υπάρχουν παραστάσεις τους και σε άλλα μνημεία της ευρύτερης εποχής.
Οι αρχαιολόγοι όμως θεωρούν ότι η συγκεκριμένη απόδοση με κηλιδωτό σώμα είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη και πιθανώς η πρώτη τέτοια που έχει βρεθεί στην Κίνα. Ο επικεφαλής αρχαιολόγος Σανγκ Γιουπίνγκ σημείωσε επίσης την ιδιαίτερη δεξιοτεχνία των γραμμών, οι οποίες φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί με εντυπωσιακή αυτοπεποίθηση και συνέχεια.
Τα άλογα πιθανότατα δεν ήταν απλή διακόσμηση.
Στην ταφική τέχνη τέτοια πλάσματα μπορούσαν να συνδέονται με την προστασία του νεκρού, την ευημερία ή το πέρασμα προς έναν άλλο κόσμο.
Αλλά ολόκληρο το νεκροταφείο λέει μια ακόμη μεγαλύτερη ιστορία.
Βυζαντινός χρυσός στην άκρη της Κίνας
Το Badam East βρίσκεται περίπου πέντε χιλιόμετρα από την αρχαία πόλη Gaochang, έναν από τους σημαντικούς κόμβους των διαδρομών που σήμερα ονομάζουμε Δρόμο του Μεταξιού.
Στις ταφές έχουν βρεθεί κινεζικά νομίσματα, νομίσματα των Türgesh, περσικά ασημένια νομίσματα και βυζαντινό χρυσό νόμισμα, ακόμη και ένα εξαιρετικά σπάνιο Kaiyuan Tongbao κατασκευασμένο από νεφρίτη.
Το νόημα δεν είναι απλώς ότι ένας άνθρωπος στην Κίνα είχε ένα ξένο νόμισμα.
Η περιοχή βρισκόταν μέσα σε ένα δίκτυο όπου άνθρωποι, εμπορεύματα, θρησκείες και εικόνες ταξίδευαν χιλιάδες χιλιόμετρα.
Οι ειδικοί βλέπουν και στα ίδια τα μυθικά ζώα στοιχεία που συνδυάζουν κινεζικές παραδόσεις με επιρροές από την Κεντρική Ασία και ακόμη μακρύτερα προς τη Δύση.
Πριν από 1.300 χρόνια, κάποιος έκλεισε ένα φέρετρο και οι ζωγραφιές εξαφανίστηκαν μέσα στο σκοτάδι.
Όταν άνοιξε ξανά, τα δύο άλογα ήταν ακόμη εκεί.
