Όσον αφορά στο φαινόμενο του μεγάλου αριθμού καισαρικών γενικά στην Ελλάδα, παρακάτω ακολουθούν κάποιοι λόγοι που οδηγούν σε αυτό το φαινόμενο.

Αρχικά ας αναφερθούν κάποια δεδομένα από το Εθνικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης του Ηνωμένου Βασιλείου στο οποίο υπάρχει μακρά παράδοση στην μαιευτική φροντίδα και παρουσιάζει αποδεκτά ποσοστά καισαρικών τομών. Από το σύνολο των εγκύων γυναικών περίπου το 60% θα γεννήσει φυσιολογικά, το 13% θα γεννήσει με υποβοηθούμενο τοκετό (αναρροφητική ή κλασσική εμβρυουλκία – “βεντούζα” και “κουτάλες” αντίστοιχα όπως αποκαλούνται στην καθομιλουμένη), και οι υπόλοιπες γυναίκες (27%) θα γεννήσουν με καισαρική τομή (15% σε επείγουσα καισαρική και 12% σε καισαρική με ραντεβού). Επίσης υπάρχουν μεγάλες διαφορές από νοσοκομείο σε νοσοκομείο.

Αντίστοιχα στοιχεία από όλη την Ευρώπη έχουν δημοσιευθεί από το PERISTAT project. Στα αποτελέσματα λάμπουν δια της απουσίας τους ΜΟΝΟ τα στοιχεία -σωστά μαντέψατε- της Ελλάδας η οποία δεν τα απέστειλε στους αρμόδιους φορείς. Ο υπουργός υγείας το 2017 δημοσιοποίησε το πόρισμα του ελληνικού παραρτήματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σύμφωνα με το οποίο το ποσοστό καισαρικών τομών σην Ελλάδα είναι 56,8% με τα μεγαλύτερα ποσοστά να παρατηρούνται στον ιδιωτικό τομέα.

Οι κυριότεροι λόγοι για τους οποίους η καισαρική τομή είναι υψηλά στις προτιμήσεις των γυναικολόγων είναι οι ακόλουθοι:

1. Η καισαρική είναι γρήγορη.

Στην Ελλάδα η μαιευτική γίνεται κατά κύριο λόγο σε ιδιωτική βάση. Συνήθως την γυναίκα την παρακολουθεί ένας γυναικολογος ο οποίος θα αναλάβει και τον τοκετό. Ο τοκετός στην γυναίκα -ειδικά σε εκείνη που γεννάει το πρώτο της παιδί- είναι μια μακρά διαδικασία (μπορεί να κρατήσει 24 με 36 ώρες) η οποία δεν γνωρίζεις πότε ακριβώς θα ξεκινήσει και στην οποία υπάρχει η εύλογη απαίτηση ο γιατρός να είναι παρών στην αίθουσα τοκετού για όλο αυτό το διάστημα. Η καισαρική τομή από την άλλη είναι μια επέμβαση που μπορεί να προγραμματιστεί και διαρκεί περίπου μισή ώρα. Do the math…. Καθώς οι γυναικολόγοι, όμως εργάζονται σε ιδιωτική βάση, είναι άδικο να μιλάμε για “ποσοστά καισαρικών στην Ελλάδα”. Υπάρχουν γυναικολόγοι που ανταποκρίνονται πολύ καλά στις απαιτήσεις της μαιευτικής ως επάγγελμα και έχουν ποσοστά καισαρικών ακόμα και κάτω από 20%. Υπάρχουν όμως και γυναικολόγοι με ποσοστά καισαρικών πάνω από 90%. Ψάξε, ρώτα και μάθε πριν επιλέξεις τον ιατρό σου. Κανένας επίσημος φορέας δεν υπάρχει δυστυχώς που να το κάνει αυτό.

2. Η καισαρική είναι ασφαλής.

Ο φυσιολογικός τοκετός έχει μια μικρή πιθανότητα να γεννηθεί παιδί με συμπτώματα περιγεννητικής ασφυξίας. Χρειάζεται αρκετή εμπειρία από την μεριά του μαιευτήρα για να μειωθεί αυτός ο κίνδυνος -αλλά δεν μπορεί να μηδενιστεί. Στην εκλεκτική καισαρική τομή αυτό το ποσοστό είναι πρακτικά μηδενικό. Η καισαρική τομή 50-70 χρόνια πριν ήταν μια βαριά επέμβαση με σημαντικές επιπλοκές. Πλέον είναι μια ασφαλής, γρήγορη και πολύ εύκολη τεχνικά επέμβαση με γρήγορο χρόνο ανάρρωσης. Είναι εύκολο λοιπόν να συμπεράνει κανείς γιατί πολλοί μαιευτήρες την προτιμούν ιδιαιτέρως.

3. Η καισαρική τομή πολλές φορές είναι η μόνη εναλλακτική που υπάρχει.

Στην Ελλάδα υπάρχει ελάχιστη εμπειρία στην εκτέλεση του υποβοηθούμενου τοκετού και είναι λίγοι οι μαιευτήρες που μπορούν να τον κάνουν με ασφάλεια, οπότε και η νέα γενιά που εκπαιδεύεται λαμβάνει μηδενική εκπαίδευση. Εξαίρεση αποτελούν οι γιατροί της νέας γενιάς που εκπαιδεύτηκαν στο εξωτερικό (Αγγλία και Σουηδία κυρίως). Έτσι, ένα μεγάλο ποσοστό από το 17% των παιδιών που θα μπορούσαν να γεννηθούν με υποβοήθηση τελικά γεννιούνται με καισαρική.

4. Ανύπαρκτες κατευθυντήριες οδηγίες, νομικό πλαίσιο και ελεγκτικοί μηχανισμοί.

Αυτή η κατάσταση οδηγεί στην λεγόμενη “αμυντική ιατρική” με τους ιδιώτες γιατρούς να προβαίνουν σε καισαρική τομή όσο το δυνατόν πιο γρήγορα προκειμένου να προφυλαχθούν από δικαστικές διαμάχες, καθώς η φράση: “Και γιατί δεν κάνατε νωρίτερα καισαρική τομή;” είναι η μόνιμη επωδός σε όλα τα δικαστήρια. Η τάση αυτή της αμυντικής ιατρικής είναι διεθνής και συμβάλλει στην αύξηση των ποσοστών καισαρικών σε όλο τον κόσμο. Μαλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και στην Αγγλία που παρουσιάζονται ικανοποιητικά στατιστικά, τα ποσοστά καισαρικών τομών στους ιδιώτες γυναικολόγους είναι αρκετά υψηλότερα και μπορεί να ξεπερνούν το 50%.

Όλοι αυτοί οι λόγοι οδηγούν στα μεγάλα ποσοστά καισαρικών που παρατηρούνται στην Ελλάδα, στις χώρες των Βαλκανίων, της Λατινικής Αμερικής και οπουδήποτε υπάρχει ιδιωτική μαιευτική φροντίδα και χαλαρό νομικό πλαίσιο. Η ασφαλής μαιευτική φροντίδα και η ειλικρινής συμβουλευτική προς τη γυναίκα είναι θέμα του κάθε γυναικολόγου ξεχωριστά να την εφαρμόζει στην πρακτική του. Οπότε χρειάζεται κατάλληλη έρευνα πριν την επιλογή του ιατρού ο οποίος θα αναλάβει την παρακολούθηση της εγκυμοσύνης και του τοκετού.

Υ.Γ.: H εικόνα είναι από ένα διεθνές συνέδριο στο οποίο ο ομιλητής κατηγόρησε ευθέως την Ελλάδα για την απουσία στατιστικών στοιχείων, και δείχνει τα ποσοστά καισαρικών τομών βάσει του ΑΕΠ, και πόσο εκτός ορίων υπολογίζεται ότι βρισκόμαστε.

Υ.Γ. 2: Φυσικά και δεν αναφέρθηκαν στο κείμενο τα μειονεκτήματα των καισαρικών τομών στα οποία συμπεριλαμβάνεται ο μετεγχειρητικός πόνος, η πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών και η δυσκολίες που προκύπτουν στις επόμενες εγκυμοσύνες. Επίσης δεν αναφέρθηκαν τα πλεονεκτήματα του φυσιολογικού τοκετου -τα οποία είναι αναρίθμητα- καθώς το κείμενο θα γινόταν πολύ μεγαλύτερο και δυσανάγνωστο.

Υ.Γ. 3: Φυσικά και υπάρχουν γυναίκες που γεννούν σε δημόσια νοσοκομεία χωρίς να έχουν επιλέξει τον ιατρό τους. Υπάρχουν όμως αντίστοιχα δημόσια νοσοκομεία που τα καταφέρνουν καλύτερα από κάποια άλλα στο θέμα των καισαρικών. Και εδώ χρειάζεται αντίστοιχα ψάξιμο…