Μια γυναίκα 87 ετών στη Μαδρίτη βρέθηκε στο επίκεντρο μιας πολιτικής κρίσης που ξεπέρασε τα όρια της γειτονιάς της. Η υπόθεση έξωσης της Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ έγινε σύμβολο της δυσκολίας εκατομμυρίων Ισπανών να βρουν ή να διατηρήσουν ένα προσιτό σπίτι. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν σε δεκάδες πόλεις και η χώρα οδηγήθηκε σε πρόωρες εκλογές στις 29 Νοεμβρίου.
Την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε την έγκριση 21 επειγόντων μέτρων για τη στεγαστική κρίση, επιχειρώντας να απαντήσει στις διαδηλώσεις και στο πολιτικό αδιέξοδο που είχε προηγηθεί.
Μια έξωση που έγινε υπόθεση ολόκληρης της χώρας
Η 87χρονη Αμπασκάλ βρέθηκε αντιμέτωπη με την απώλεια της κατοικίας της μετά την αγορά του κτιρίου της από εταιρεία ακινήτων, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα. Η περίπτωσή της κινητοποίησε οργανώσεις ενοικιαστών και έγινε αφορμή για μαζικές διαμαρτυρίες κατά των υψηλών ενοικίων, των εξώσεων και της έλλειψης προσιτών κατοικιών.
Οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν σε περισσότερες από 50 πόλεις. Στη Βαρκελώνη, η μεγάλη πορεία της Δευτέρας σημαδεύτηκε και από επεισόδια, όταν ομάδες διαδηλωτών συγκρούστηκαν με αστυνομικούς. Το κεντρικό αίτημα των κινητοποιήσεων παραμένει η ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών και η εξασφάλιση κατοικίας σε τιμές που μπορούν να αντέξουν οι πολίτες.
Πώς η στεγαστική κρίση έφερε πρόωρες εκλογές
Η κυβέρνηση Σάντσεθ είχε επιχειρήσει να περάσει από το ισπανικό Κοινοβούλιο δύο επείγοντα διατάγματα για την κατοικία. Όμως, η απόρριψή τους την προηγούμενη εβδομάδα αποκάλυψε ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν διέθετε πλέον την αναγκαία κοινοβουλευτική στήριξη.
Τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, ο Σάντσεθ ανακοίνωσε πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου 2026. Η στέγη, που ήδη αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τους πολίτες, μετατράπηκε έτσι σε κεντρικό πεδίο της εκλογικής αντιπαράθεσης.
Τι προβλέπουν τα 21 μέτρα
Σύμφωνα με το Associated Press, τα μέτρα που ενέκρινε η κυβέρνηση περιλαμβάνουν ενίσχυση της προστασίας ευάλωτων ενοικιαστών από εξώσεις, ρυθμίσεις για τη μίσθωση δωματίων και τις εποχικές μισθώσεις, παρεμβάσεις για τις αγορές κατοικιών με κερδοσκοπικό χαρακτήρα και φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.
Παράλληλα, ανακοινώθηκε χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο να στηρίξει την πρόσβαση στην πρώτη κατοικία και την κατασκευή νέων σπιτιών. Τα κυβερνητικά διατάγματα θα πρέπει να εξεταστούν από το αρμόδιο μεταβατικό κοινοβουλευτικό σώμα. Επομένως, η ανακοίνωσή τους δεν σημαίνει ότι όλα έχουν ήδη τεθεί οριστικά σε εφαρμογή.
Γιατί δεν φτάνουν τα σπίτια
Η Ισπανία αντιμετωπίζει χρόνια ανισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση κατοικιών, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις και στις τουριστικές περιοχές. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η κεντρική τράπεζα της χώρας υπολογίζει το έλλειμμα σε περίπου 750.000 κατοικίες, ενώ αυτό ενδέχεται να προσεγγίσει το ένα εκατομμύριο μέχρι το 2028.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο για τους νέους: περισσότεροι από τους μισούς Ισπανούς ηλικίας 18 έως 34 ετών εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους ή να εξαρτώνται οικονομικά από αυτούς. Οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν πέρυσι με ρυθμό τριπλάσιο από εκείνον των μισθών, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters.
Η αντιπαράθεση για τις λύσεις είναι βαθιά. Η κυβέρνηση και οργανώσεις ενοικιαστών ζητούν ισχυρότερους περιορισμούς και προστασίες. Η κεντροδεξιά αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι χρειάζονται κυρίως περισσότερες νέες κατοικίες και ταχύτερες διαδικασίες δόμησης, προειδοποιώντας ότι ορισμένοι περιορισμοί μπορεί να αποθαρρύνουν τις επενδύσεις.
Όποια κι αν είναι η έκβαση των εκλογών, η ιστορία της 87χρονης στη Μαδρίτη αποκάλυψε κάτι που απασχολεί ολοένα περισσότερους Ευρωπαίους: η στέγη δεν θεωρείται πλέον αυτονόητη, ακόμη και για ανθρώπους που έχουν περάσει μια ολόκληρη ζωή στο ίδιο σπίτι.
Πηγές: Associated Press, Reuters, El País.
