Γράφουν οι Αλέξανδρος Ανδρονόπουλος & Μαρίνα Καρύδα*

Κάτοικοι στο Μάτι και οι δύο. Η Μαρίνα με τα παιδιά και τη μητέρα της ήταν εκεί την ώρα της φωτιάς. Από τύχη δεν είναι οι ίδιοι νεκροί ή εγκαυματίες. Ο Αλέξης δεν ήταν στο Μάτι, αλλά πήγε με τη μοτοσυκλέτα όταν μπόρεσε να μπει και μετέφερε στη Ραφήνα φίλους και γείτονες.

Οι εικόνες, σαν σε πολεμικό τοπίο. Οι κάτοικοι μόνοι, σε απόγνωση, παντού εστίες, εκρήξεις, καμένα αυτοκίνητα, εγκαυματίες και απανθρακωμένα πτώματα. Δεν ξεχνιούνται αυτές οι εικόνες.

Το Μάτι είναι προάστιο της Αθήνας, δηλαδή βρίσκεται κοντά σε πολύ ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής, της Αστυνομίας και του ΕΚΑΒ. Είναι, δε, παραθαλάσσιος οικισμός σε απόσταση 2 μιλίων από το λιμάνι της Ραφήνας και το Λιμεναρχείο. Παρόλα αυτά, κανένα σκέλος του κρατικού μηχανισμού δεν ήταν εκείνο το απόγευμα δίπλα μας.

Βιώσαμε εγκληματική εγκατάλειψη με τα τραγικά αποτελέσματα απώλειας ζωής και σοβαρών τραυματισμών για εκατοντάδες πολίτες.

Το Μάτι και άλλοι τέσσερις οικισμοί γύρω από αυτό, αποτέλεσαν την εξαίρεση του βασικού κανόνα μιας ευνομούμενης Πολιτείας, που πρέπει να είναι η ειδοποίηση, η εκκένωση και η διάσωση των πολιτών, ώστε να μην κινδυνεύσει κανείς από πυρκαγιά. Το θετικό είναι πως η Πολιτεία δείχνει έκτοτε να ανταποκρίνεται καλύτερα σε αυτόν το βασικό κανόνα.

Η αυτο-οργάνωση για την υποστήριξη των εγκαυματιών

Μετά τη φωτιά, η αυτό-οργάνωση της τοπικής κοινωνίας οδήγησε στην υποστήριξη των δεκάδων εγκαυματιών.

Πάνω από 150 άτομα οδηγήθηκαν σε νοσοκομεία και ΚΥ και περίπου 60 ήταν οι βαριά εγκαυματίες που επέζησαν και νοσηλευτήκαν για μήνες. Δεκαεπτά άνθρωποι πέθαναν κατά τη νοσηλεία και συγκαταλέγονται πλέον ανάμεσα στα συνολικά θύματα.

Οι εικόνες δεκάδων ανθρώπων σε θαλάμους νοσοκομείων, με επιδέσμους σε όλο το σώμα, με ανάγκη φροντίδας ακόμα και για να πιουν νερό και με τους συγγενείς σε απόγνωση, καθώς για τους περισσότερους είχαν καταστραφεί τα πάντα από τη φωτιά, μάς συγκλόνισε.

Αυτό ήταν το έναυσμα για να εντοπίσουμε την ανάγκη υποστήριξης που έχει ένας εγκαυματίας και το περιβάλλον του, καθώς και το κενό που υπήρχε στη χώρα μας στις συνθήκες νοσηλείας και μετέπειτα στην κάλυψη της αποκατάστασης. Τους εγκαυματίες από το Μάτι, τους καλύψαμε και τους υποστηρίξαμε ως εθελοντές, ενώ την οικονομική τους στήριξη ανέλαβαν ιδιώτες δωρητές και ιδρύματα.

Και εγένετο SALVIA από τις στάχτες του Ματιού

Τρία χρόνια μετά και έχοντας κερδίσει την εμπιστοσύνη επίσημων φορέων, γιατρών, αλλά και ωφελούμενων που δεν περιορίζονταν πλέον στους εγκαυματίες από το Μάτι, καθώς επίσης έχοντας αποκτήσει σημαντική εμπειρία στον τομέα της υποστήριξης, θελήσαμε να κάνουμε κάτι για να παραμείνει μια παρακαταθήκη αισιοδοξίας από τις στάχτες του Ματιού. Έτσι, το 2021 ιδρύσαμε τη SALVIA.

Το έγκαυμα δεν είναι τραυματισμός που αφορά μόνο στο δέρμα, αλλά επηρεάζει πολλά ζωτικά όργανα και μπορεί να στοιχίσει και τη ζωή του ατόμου. Υπάρχουν περιπτώσεις που οδηγεί σε νεφρική ανεπάρκεια, επηρεάζει τα αγγεία και δημιουργούνται θρομβώσεις. Μπορεί να έχουν καεί μύες και να υπάρχουν κινητικές δυσλειτουργίες, οπότε απαιτούνται επαναλαμβανόμενα χειρουργεία σταδιακής λειτουργικής αποκατάστασης των μελών που έχουν καεί.

Η νοσηλεία και η καθημερινότητα των εγκαυματιών

Η εμπειρία μάς δείχνει πως η νοσηλεία των εγκαυματιών διαρκεί εβδομάδες, μήνες, ακόμα και έτη. Μετά τις μακροχρόνιες νοσηλείες και τα τραύματα, συνήθως χρειάζεται κέντρο αποκατάστασης.

Η καθημερινότητα είναι δύσκολη. Απαιτούνται μακροχρόνιες φυσιοθεραπείες, οι ασθενείς πρέπει να φορούν πιεστικά ενδύματα σχεδόν όλο το 24ωρο, χρειάζεται συνεχής ενυδάτωση στην περιοχή του εγκαύματος όπου προκαλείται φαγούρα. Επιπλέον, οι ασθενείς δεν μπορούν να εκτεθούν στον ήλιο και είναι απαραίτητη η αντιηλιακή προστασία τους ακόμα και στη σκιά.

Αυτή η μακρόχρονη διαδικασία απαιτεί επιπλέον και ψυχολογική υποστήριξη για να ξεπεραστεί το μετατραυματικό στρες που οδηγεί σε απομόνωση και ψυχολογικά προβλήματα.

Πέρα από τη λειτουργική αποκατάσταση ενός εγκαύματος δεν πρέπει, επίσης, να παραγνωρίζεται η ανάγκη και η δυσκολία της αισθητικής αποκατάστασης.

Από την εμπειρία μας έχουμε δει απίστευτη δύναμη διαχείρισης αυτών των καταστάσεων από τους ανθρώπους και αξιοθαύμαστη υπομονή.

Πρόληψη, ενημέρωση και εκπαίδευση

Τα περισσότερα εγκαύματα οφείλονται σε οικιακά ατυχήματα και προέρχονται από απλές καθημερινές ασχολίες. Επίσης, αφορούν ευάλωτες ομάδες, όπως είναι τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα ΑμεΑ. Η πρόληψη των εγκαυμάτων απαιτεί ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών, ώστε να γνωρίζουν τους κινδύνους πρόκλησης και το πώς αποφεύγονται.

Τα παιδιά εγκαυματίες είναι πιο δύσκολο να κατανοήσουν τους περιορισμούς στην καθημερινότητά τους, ότι δεν μπορούν να παίξουν έξω το καλοκαίρι, να βγουν στον ήλιο. Δυσανασχετούν με τα πιεστικά ενδύματα και τη μάσκα σιλικόνης που πρέπει να φορούν για τις ουλές.

Πολλές φορές, επίσης, παιδιά και έφηβοι πέφτουν θύματα bullying για τις ουλές που έχουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις εκτός από ψυχολογική υποστήριξη του ίδιου του εγκαυματία, βοηθά και η ενημέρωση των συμμαθητών του και των δασκάλων.

Οι στόχοι της SALVIA – GREEK ASSOCIATION FOR BURN SUVIVORS είναι:

• Η ανάπτυξη ενός σταθερού πλαισίου υποστήριξης του εγκαυματία και της οικογένειάς του.

• Η υλοποίηση δράσεων ενημέρωσης και εκπαίδευσης για την πρόληψη των εγκαυμάτων και τη μείωση των ατυχημάτων, τον εντοπισμό των κινδύνων φωτιάς και εγκαύματος και τη σημασία της εκκένωσης.

• Η συμβολή, σε συνεργασία με τους γιατρούς στον εκσυγχρονισμό των εγκαυματικών μονάδων και στην εκπαίδευση και εξειδίκευση του προσωπικού τους.

• Η συνηγορία, όπως όταν με αφορμή την κάλυψη των αναγκών για τους εγκαυματίες από το Μάτι προτείναμε στο Υπουργείο Υγείας και θεσπίστηκε το 2019-2020 Μητρώο Εγκαυματιών από Δασικές πυρκαγιές και το 2022, με δεύτερη παρέμβασή μας, το Εθνικό Μητρώο Εγκαυματιών, ώστε να καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ τα έξοδα της αποθεραπείας/αποκατάστασης για εγκαύματα από κάθε αιτία.

Προηγούμενο άρθροΣινέ «Φλωρίδα»: Το «παιδί» του Σπύρου Σκούρα στο Ζούμπερι
Επόμενο άρθροΠέντε λόγοι που σκοτώνουν την επιθυμία για σεξ σε άνδρες και γυναίκες