Συνέντευξη στον Κώστα Ζοργιό
Ξεκινώντας με τη διαχρονική σταθερά που θέλει την οικογένεια και το σχολείο να λειτουργούν ως βασικοί πυλώνες για την εκπαίδευση και την πρόοδο μιας γενιάς, ο γονέας στην Ελλάδα του 2026 δεν μπορεί να νιώθει ασφαλής για τα παιδιά του.
Κατά κοινή ομολογία, κληροδοτούμε μια πιο προβληματική κοινωνία από αυτή που παραλάβαμε, την ίδια στιγμή που έχουμε λιγότερο προσωπικό χρόνο και ασφάλεια να τους διαθέσουμε, με τον καθημερινό αγώνα επιβίωσης και προσωπικής ισορροπίας να φθείρει την πιο σημαντική των σχέσεων.
Σε μια τέτοια συνθήκη, ο ρόλος του σχολείου αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία. Αλλά και εδώ, οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης απέτυχαν να δώσουν λύσεις σε διαχρονικές παθογένειες, με αποτέλεσμα το χάσμα ανάμεσα στην ιδιωτική και τη δημόσια Παιδεία αντί να συρρικνώνεται, να μεγαλώνει χρόνο με τον χρόνο, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για μια χώρα που πριν μόλις μια 15ετία βρέθηκε αντιμέτωπη με τη χρεοκοπία.
Από τον Μάρτιο του 2025, επικεφαλής στο υπουργείο Παιδείας, ένα από τα τρία σημαντικότερα για κάθε κυβέρνηση μαζί με το Υγείας και το Άμυνας, είναι η Σοφία Ζαχαράκη. Με εμπειρία ετών ως εκπαιδευτικός, με πατέρα εκπαιδευτικό αλλά και με μεταπτυχιακές σπουδές στη Συγκριτική Παιδαγωγική, έχει ξεκάθαρη εικόνα για τα προβλήματα της δημόσιας Παιδείας, αλλά και πλήρη συναίσθηση της ευθύνης που έχει αναλάβει και επιθυμία να αλλάξει τα δεδομένα.
Στη μεγάλη συνέντευξη που παραχωρεί στη MP μιλά για τις κατά την κρίση της μεγαλύτερες ανάγκες της δημόσιας Παιδείας, για τους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών αλλά και το ζήτημα της στέγασής τους, για τις ανακαινίσεις σχολείων και την ανάγκη να χτιστούν νέα, για το Ολοήμερο και τα Σχολικά Δρομολόγια, ενώ εκφράζει την επιθυμία να συνεχίσει το έργο της στο υπουργείο σε περίπτωση νίκης της Νέας Δημοκρατίας στις εκλογές και υπουργοποίησής της.
Όπως, άλλωστε, λέει «η Παιδεία είναι ίσως ο πιο ουσιαστικός τρόπος με τον οποίο ένα κράτος μπορεί να διευρύνει την ελευθερία ενός ανθρώπου». Και η ίδια επιθυμεί, κλείνοντας μια μέρα την πόρτα του υπουργείου να ξέρει ότι «κάναμε έστω και λίγο μικρότερη την απόσταση ανάμεσα στο παιδί που έχει πολλές ευκαιρίες και στο παιδί που ξεκινά με λιγότερες»…
Αν έπρεπε να προτεραιοποιήσετε τις μεγαλύτερες ανάγκες της δημόσιας Παιδείας, ποιες θα ήταν οι τρεις στην κορυφή της λίστας σας και ποιο είναι το σχέδιό σας για να δώσετε λύσεις;
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω τρεις, θα έβαζα πρώτα τους ανθρώπους της εκπαίδευσης, δεύτερον την ποιότητα της γνώσης που προσφέρουμε στα παιδιά μας και τρίτον τις υποδομές και την καθημερινότητα του δημόσιου σχολείου. Στην πραγματικότητα, όμως, το ένα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς το άλλο.
Πρώτα απ’ όλα, χρειαζόμαστε ένα σχολείο με τους εκπαιδευτικούς του στη θέση τους. Γι’ αυτό συνεχίζουμε σταθερά την πολιτική των μόνιμων διορισμών, με περίπου 5.300 νέους διορισμούς για τη φετινή σχολική χρονιά, αλλά ταυτόχρονα βελτιώνουμε τον τρόπο με τον οποίο προγραμματίζουμε και αποτυπώνουμε τις πραγματικές ανάγκες του συστήματος.
Στις άμεσες ανάγκες των εκπαιδευτικών τοποθετούμε σε υψηλή προτεραιότητα και το ζήτημα της στέγασης. Γι’ αυτό, ως κυβέρνηση, έχουμε καθιερώσει τη διπλή επιστροφή ενοικίου για εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε σχολεία της περιφέρειας, προχωρούμε στην αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας για τη στέγαση εκπαιδευτικών, ενώ δημιουργούνται νέες δυνατότητες και μέσα από τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τη σίτιση και τη στέγασή τους από τους Δήμους. Συγχρόνως, η αξιολόγηση συνεχίζεται και εστιάζουμε στη διαρκή βελτίωση της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών.
Δεύτερη προτεραιότητα είναι η ίδια η ποιότητα της εκπαίδευσης. Νέα προγράμματα σπουδών και νέα βιβλία από τον Σεπτέμβριο του 2027, Ψηφιακό Φροντιστήριο με ζωντανά μαθήματα και για την Α΄ και Β΄ Λυκείου, πέραν της Γ΄ Λυκείου, αλλά και ψηφιακός βοηθός με Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.) για περισσότερο εξατομικευμένη υποστήριξη, επιμόρφωση, καλλιέργεια δεξιοτήτων και υπεύθυνη αξιοποίηση της ΤΝ αποτελούν διαφορετικές πλευρές της ίδιας προσπάθειας: ενός δημόσιου σχολείου που δίνει στα παιδιά περισσότερα εφόδια για το μέλλον.
Συγχρόνως, βελτιώνουμε ουσιαστικά τον εξοπλισμό των σχολείων: με περισσότερους διαδραστικούς πίνακες, νέο αθλητικό υλικό, καλύτερο εξοπλισμό στα εργαστήρια Φυσικών Επιστημών, στα Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία, σχολικούς κήπους και ατομικές θυρίδες στα Δημοτικά, αλλά και Media Labs για μαθητές μεγαλύτερων ηλικιών. Θέλουμε η συνεχής προσπάθεια αναβάθμισης του περιεχομένου της εκπαίδευσης να συνοδεύεται και από καλύτερα εργαλεία μέσα στο σχολείο.
Και βέβαια, το σχολείο είναι και ο χώρος στον οποίο ζουν καθημερινά μαθητές και εκπαιδευτικοί. Χρειαζόμαστε ασφαλή, λειτουργικά και σύγχρονα κτίρια. Με το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», αλλά και με νέες σχολικές μονάδες όπου υπάρχει τεκμηριωμένη ανάγκη, επιχειρούμε να καλύψουμε σταδιακά ένα μεγάλο κτιριακό έλλειμμα πολλών ετών. Συγχρόνως παραδίδονται σε όλη την Ελλάδα νέα σχολεία που κατασκευάζονται μέσω ΣΔΙΤ, ενώ προγραμματίζονται ενεργειακές αναβαθμίσεις σε σχολικά κτίρια που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Για μένα, όμως, όλα συγκλίνουν σε έναν στόχο: η ποιότητα της εκπαίδευσης που λαμβάνει ένα παιδί να εξαρτάται όλο και λιγότερο από τον τόπο όπου γεννήθηκε ή από τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς του.
Ένα μεγάλο αγκάθι για τα δημόσια σχολεία της Ανατολικής Αττικής είναι το Ολοήμερο πρόγραμμα με τους γονείς να νιώθουν ανασφάλεια τόσο για το αν θα λειτουργήσει με το ξεκίνημα όσο και με το αν θα διατηρηθεί μέχρι το τέλος. Ποιο είναι το πλάνο για τη νέα σχολική χρονιά;
Κατανοώ απολύτως αυτή την αγωνία και την έχω ακούσει πολλές φορές και από γονείς εδώ, στην Ανατολική Αττική. Για μια οικογένεια το Ολοήμερο δεν είναι μια δευτερεύουσα λειτουργία του σχολείου. Είναι μέρος της καθημερινότητάς της. Πάνω σε αυτό οργανώνει την εργασία της, τις μετακινήσεις της και συνολικά τον οικογενειακό της προγραμματισμό.
Γι’ αυτό ο στόχος μας για τη νέα σχολική χρονιά είναι ξεκάθαρος: η καλύτερη δυνατή στελέχωση από την πρώτη ημέρα και η ταχύτερη δυνατή παρέμβαση όταν κατά τη διάρκεια της χρονιάς δημιουργείται ένα κενό. Οι νέοι μόνιμοι διορισμοί, σημαντικό μέρος των οποίων αφορά την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, μας δίνουν μεγαλύτερη σταθερότητα ενώ, παράλληλα, βελτιώνουμε τον προγραμματισμό των αναγκών και τις διαδικασίες κάλυψης των κενών.
Θέλω, όμως, να είμαι ειλικρινής. Σε ένα σύστημα με χιλιάδες σχολικές μονάδες μπορεί να προκύψει μια άδεια, μια αποχώρηση ή μια απρόβλεπτη ανάγκη, ενώ υπάρχει βεβαίως και η υποχρέωση λελογισμένης αξιοποίησης των διαθέσιμων πιστώσεων. Το κρίσιμο είναι κάθε ανάγκη να καταγράφεται γρήγορα και να μην εξελίσσεται σε ένα πρόβλημα που παραμένει για μεγάλο διάστημα και ανατρέπει την καθημερινότητα μιας οικογένειας.
Το Ολοήμερο είναι ένας πολύ σημαντικός θεσμός για τα παιδιά και τους γονείς και πρέπει να αποτελεί μια σταθερή και αξιόπιστη επιλογή. Αυτή είναι η κατεύθυνση με την οποία εργαζόμαστε και για τα σχολεία της Ανατολικής Αττικής.
Πέρσι ακυρώθηκε μεγάλος αριθμός σχολικών δρομολογίων. Είστε σε επαφή με την Περιφέρεια για να εξασφαλιστεί η ομαλή μεταφορά μαθητών στα σχολεία;
Η μεταφορά των μαθητών είναι ένα ζήτημα που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή διοικητική διαδικασία. Ιδίως σε μια περιοχή όπως η Ανατολική Αττική, με μεγάλες αποστάσεις, διάσπαρτους οικισμούς και πολύ διαφορετικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά, ένα δρομολόγιο που δεν πραγματοποιείται μπορεί στην πράξη να σημαίνει ότι ένα παιδί δυσκολεύεται να φτάσει στο σχολείο του.
Η αρμοδιότητα για την οργάνωση και την εκτέλεση των μαθητικών δρομολογίων ανήκει στην Περιφέρεια. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι ένα ζήτημα που αφορά άμεσα τα παιδιά και τις οικογένειες της περιοχής μπορεί να μας αφήνει αδιάφορους. Από την πλευρά μας υπάρχει συνεργασία και παρακολούθηση των προβλημάτων μέσω των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και των σχολικών μονάδων, ώστε όπου χρειάζεται συντονισμός μεταξύ των αρμόδιων φορέων να γίνεται εγκαίρως.
Τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν την προηγούμενη σχολική χρονιά πρέπει ασφαλώς να αποτελέσουν οδηγό και για βελτιώσεις στο σύστημα. Γνωρίζουμε ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι σχετικοί διαγωνισμοί καταλήγουν άγονοι, γεγονός που προσθέτει μεγαλύτερες καθυστερήσεις. Ο κοινός στόχος πρέπει να είναι τα αναγκαία δρομολόγια να ξεκινούν εγκαίρως και να εκτελούνται με ασφάλεια και συνέπεια.
Σε τέτοια ζητήματα δεν πιστεύω στην ανταλλαγή ευθυνών μεταξύ διαφορετικών επιπέδων της διοίκησης. Ο γονέας δεν ενδιαφέρεται ποιος έχει ποια αρμοδιότητα. Θέλει το παιδί του να μπορεί να φτάσει με ασφάλεια στο σχολείο.
Ένα σύνηθες πρόβλημα με τους αναπληρωτές που καλούνται να έρθουν σε σχολεία της περιοχής είναι η άρνησή τους λόγω υψηλού κόστους διαβίωσης. Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτή η δυσκολία;
Είναι ένα υπαρκτό και πολύ σοβαρό πρόβλημα. Και η Ανατολική Αττική αποδεικνύει ότι η στεγαστική πίεση των εκπαιδευτικών δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα των νησιών ή ορισμένων τουριστικών περιοχών. Μπορεί να βρίσκεσαι σχετικά κοντά στην Αθήνα και παρ’ όλα αυτά το ύψος των ενοικίων και συνολικά το κόστος ζωής να καθιστούν πολύ δύσκολη την εγκατάσταση ενός αναπληρωτή εκπαιδευτικού.
Η πιο σταθερή απάντηση είναι οι μόνιμοι διορισμοί και γι’ αυτό τούς συνεχίζουμε. Όσο περισσότερο μόνιμο προσωπικό διαθέτει το δημόσιο σχολείο, τόσο μικρότερη είναι η εξάρτησή του από συνεχείς μετακινήσεις αναπληρωτών και τόσο μεγαλύτερη η σταθερότητα για ολόκληρη τη σχολική κοινότητα.
Δεν αρκεί, όμως, αυτό. Έχω θέσει επανειλημμένα το ζήτημα της στέγασης των εκπαιδευτικών και πιστεύω ότι χρειάζεται συστηματικότερη συνεργασία της κεντρικής κυβέρνησης με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με αξιοποίηση διαθέσιμων δημόσιων και δημοτικών ακινήτων, αλλά και κάθε χρηματοδοτικού εργαλείου που μπορεί να δώσει πρακτικές λύσεις.
Ο εκπαιδευτικός που καλείται να υπηρετήσει το δημόσιο σχολείο πρέπει να μπορεί και να ζήσει με αξιοπρέπεια στον τόπο στον οποίο τον χρειαζόμαστε. Δεν μπορούμε να του ζητούμε να στηρίξει μια ολόκληρη σχολική κοινότητα αν εμείς δεν προσπαθούμε ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για να μπορεί να βρίσκεται εκεί.
Δύο σχολεία του Δήμου Μαραθώνος εντάχθηκαν πρόσφατα στο πρόγραμμα ανακαίνισης «Μαριέττα Γιαννάκου» και εκσυγχρονίζονται, ωστόσο το κτιριακό εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό ζήτημα. Θεωρείτε πιο βιώσιμη λύση την επέκταση των ανακαινίσεων ή την κατασκευή νέων σχολείων;
Δε θεωρώ ότι πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στα δύο. Ο Μαραθώνας χρειάζεται και ανακαινίσεις υφιστάμενων σχολικών κτιρίων και, όπου οι ανάγκες το επιβάλλουν, νέες σχολικές μονάδες.
Έχουμε ήδη δύο συγκεκριμένες παρεμβάσεις μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», με το Δημοτικό Σχολείο Ανατολής και το Γυμνάσιο Μαραθώνα. Είναι δύο σημαντικά βήματα, αλλά δε θεωρώ ότι με αυτά λύθηκε το κτιριακό ζήτημα του Δήμου Μαραθώνος. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και άλλες ανάγκες και γι’ αυτό η προσπάθεια πρέπει να έχει συνέχεια.
Υπάρχουν σχολικά κτίρια τα οποία, με μια ουσιαστική ανακαίνιση, μπορούν να αποκτήσουν σύγχρονους χώρους και πολλά ακόμα χρόνια λειτουργικής ζωής. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η πληθυσμιακή εξέλιξη μιας περιοχής, η κατάσταση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων ή οι πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες επιβάλλουν τη δημιουργία νέου σχολείου.
Σε εθνικό επίπεδο το πρόγραμμα ανακαινίσεων συνεχίζεται και διευρύνεται. Για τον Μαραθώνα, όμως, αυτό που χρειάζεται είναι ένας συγκεκριμένος και συνολικός σχεδιασμός: ποια κτίρια μπορούν να αναβαθμιστούν ουσιαστικά, πού υπάρχει ανάγκη νέας σχολικής μονάδας και ποια έργα μπορούν να ωριμάσουν σε συνεργασία με τον Δήμο και τις Κτιριακές Υποδομές.
Δε θέλω να μιλάμε απλώς για περισσότερα κτίρια. Θέλω να μιλάμε για καλύτερα σχολεία, εκεί ακριβώς όπου τα χρειάζονται τα παιδιά.
Πήρατε μια σημαντική απόφαση για την επίσπευση της διαδικασίας στις μετεγγραφές φοιτητών, βοηθώντας οικογένειες να κάνουν τον προγραμματισμό τους. Υπάρχουν σκέψεις για επιπλέον καίριες παρεμβάσεις σε ό,τι αφορά στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση;
Η απόφαση να ολοκληρώνονται νωρίτερα οι μετεγγραφές ξεκίνησε από κάτι πολύ απλό: να δούμε τη διοίκηση μέσα από τα μάτια του φοιτητή και της οικογένειάς του. Όταν ένας γονέας πρέπει να αποφασίσει αν θα νοικιάσει σπίτι σε μια άλλη πόλη, να πληρώσει εγγύηση, να οργανώσει μια μετακόμιση και συνολικά έναν δεύτερο οικογενειακό προϋπολογισμό, η καθυστέρηση μιας διοικητικής διαδικασίας έχει πραγματικό κόστος.
Αυτό ακριβώς θέλουμε να αλλάξουμε: μια διοίκηση που ζητά από τον πολίτη να προσαρμοστεί στις δικές της καθυστερήσεις και όχι το αντίστροφο.
Η ατζέντα μας για τα πανεπιστήμια είναι, βέβαια, πολύ ευρύτερη. Επενδύουμε στις υποδομές των δημόσιων ΑΕΙ και στη φοιτητική στέγη. Επιμένουμε στην ασφάλεια των πανεπιστημιακών χώρων, γιατί η ελευθερία της γνώσης προϋποθέτει ένα ασφαλές ακαδημαϊκό περιβάλλον. Ενισχύουμε τη διεθνοποίηση, τα ξενόγλωσσα προγράμματα, τις συνεργασίες με σημαντικά ιδρύματα του εξωτερικού, την έρευνα και την καινοτομία.
Θέλουμε ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια ισχυρά, εξωστρεφή και ανταγωνιστικά διεθνώς. Πανεπιστήμια που να δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους ανθρώπους εδώ, αλλά και να μπορούν να προσελκύσουν φοιτητές, ερευνητές και συνεργασίες από το εξωτερικό.
Και ταυτόχρονα θέλουμε να κάνουμε πιο απλή την καθημερινότητα του φοιτητή. Γιατί μια μεγάλη μεταρρύθμιση δεν κρίνεται μόνο στους νόμους που ψηφίζονται. Κρίνεται και στο αν ένας νέος άνθρωπος αισθάνεται ότι το πανεπιστήμιό του και το κράτος σέβονται τον χρόνο, την προσπάθεια και τις ανάγκες του.
Με δεδομένη την εμπειρία σας, την ευθύνη ενός τόσο σημαντικού και απαιτητικού υπουργείου, αλλά και το έργο που αφήνετε πίσω, θα επιθυμούσατε να συνεχίσετε να προσφέρετε στην Παιδεία σε περίπτωση νίκης της ΝΔ στις εκλογές και δικής σας εκλογής;
Στην πολιτική έχω μάθει να μη θεωρώ καμία θέση δεδομένη και να μη βλέπω ποτέ μια κυβερνητική ευθύνη ως προσωπική ιδιοκτησία. Πρώτα αποφασίζουν οι πολίτες με την ψήφο τους και στη συνέχεια ο Πρωθυπουργός κρίνει πού μπορεί ο καθένας να προσφέρει καλύτερα.
Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι η Παιδεία έχει μια ξεχωριστή θέση μέσα μου. Υπηρέτησα ως εκπαιδευτικός πριν μπω στην πολιτική και σήμερα έχω την τιμή και την πολύ μεγάλη ευθύνη να υπηρετώ την εκπαίδευση από τη θέση της Υπουργού.
Και έχουμε μπροστά μας ακόμη σημαντική δουλειά. Το νέο Λύκειο και ο διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο, τα νέα βιβλία, η Τεχνητή Νοημοσύνη στην εκπαίδευση, η αναβάθμιση των σχολικών υποδομών, η ειδική εκπαίδευση και η περαιτέρω ενίσχυση των πανεπιστημίων μας είναι μεταρρυθμίσεις που απαιτούν συνέχεια, σοβαρότητα και επιμονή.
Θα ήταν, λοιπόν, μεγάλη τιμή να συνεχίσω να προσφέρω στην Παιδεία, εφόσον οι πολίτες και ο Πρωθυπουργός το κρίνουν. Όμως, για μένα το ουσιαστικό δεν είναι ποτέ η καρέκλα από την οποία υπηρετείς. Είναι αν, όταν έρθει η ώρα να φύγεις από αυτήν, μπορείς να πεις ότι χρησιμοποίησες τον χρόνο που σου δόθηκε για να αλλάξεις κάτι προς το καλύτερο.
Και ανεξάρτητα από οποιοδήποτε αξίωμα, η σχέση μου με την Ανατολική Αττική και η ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους που με εμπιστεύονται δεν αλλάζει. Είναι μια σχέση σταθερή, καθημερινή και ουσιαστική.
Ποιο είναι το μεγαλύτερό σας στοίχημα για την Παιδεία, τι θα σας κάνει να νιώθετε υπερήφανη κλείνοντας μια μέρα την πόρτα του συγκεκριμένου υπουργείου;
Θα ήθελα εκείνη την ημέρα να μπορώ να πω ότι αφήσαμε πίσω μας ένα δημόσιο σχολείο πιο δυνατό και, κυρίως, ένα σχολείο που δίνει περισσότερες πραγματικές ευκαιρίες σε κάθε παιδί.
Δε θα μετρήσω την επιτυχία μόνο με το πόσους νόμους ψηφίσαμε, πόσα προγράμματα ξεκινήσαμε ή πόσες ανακοινώσεις κάναμε. Θα τη μετρήσω με το αν ένας γονέας αισθάνεται μεγαλύτερη εμπιστοσύνη όταν αφήνει το παιδί του στο δημόσιο σχολείο.
Με το αν ο εκπαιδευτικός αισθάνεται ότι η Πολιτεία τον στηρίζει περισσότερο. Με το αν ένα παιδί από μια οικογένεια με μικρότερο εισόδημα ή από μια απομακρυσμένη περιοχή έχει περισσότερα εφόδια και περισσότερες επιλογές από ό,τι είχε πριν.
Θα ήθελα να έχουμε ένα Λύκειο που μορφώνει ουσιαστικά και δε λειτουργεί απλώς ως ένας τριετής προθάλαμος εξετάσεων. Σύγχρονα βιβλία και εργαλεία, καλύτερα σχολικά κτίρια, εκπαιδευτικούς με περισσότερη υποστήριξη, πραγματική συμπερίληψη για τα παιδιά που χρειάζονται περισσότερη βοήθεια και πανεπιστήμια ισχυρά και ανοιχτά στον κόσμο.
Γιατί, στο τέλος, η Παιδεία είναι ίσως ο πιο ουσιαστικός τρόπος με τον οποίο ένα κράτος μπορεί να διευρύνει την ελευθερία ενός ανθρώπου. Να του δώσει τη γνώση, την αυτοπεποίθηση και τα εφόδια για να επιλέξει ο ίδιος τη ζωή που θέλει να χτίσει.
Αν κλείνοντας κάποτε την πόρτα αυτού του Υπουργείου μπορώ να αισθάνομαι ότι κάναμε έστω και λίγο μικρότερη την απόσταση ανάμεσα στο παιδί που έχει πολλές ευκαιρίες και στο παιδί που ξεκινά με λιγότερες, τότε θα έχω έναν πολύ ουσιαστικό λόγο να είμαι υπερήφανη.
