Κατά τη διάρκεια συστηματικών υποβρύχιων διασκοπήσεων στη νότια Κρήτη, κλιμάκιο ερευνητών εντόπισε τα βυθισμένα κατάλοιπα ενός εκτεταμένου ρωμαϊκού λιμένα. Τα ευρήματα βρίσκονται σε βάθος τεσσάρων έως επτά μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, μερικώς καλυμμένα από στρώματα άμμου και θαλάσσιας βλάστησης. Οι δύτες αρχαιολόγοι, χρησιμοποιώντας σόναρ υψηλής ανάλυσης και υποβρύχια φωτογραμμετρία, κατέγραψαν μια εντυπωσιακή σειρά από λιθόκτιστες προβλήτες, κυματοθραύστες και θεμέλια δημόσιων κτιρίων που διατηρούνται σε εξαιρετική κατάσταση.
Η καταστροφή του 365 μ.Χ.
Η βύθιση του συγκροτήματος συνδέεται άμεσα με ένα από τα πιο βίαια γεωλογικά συμβάντα της αρχαιότητας: Τον καταστροφικό σεισμό του 365 μ.Χ., ο οποίος συνοδεύτηκε από γιγαντιαίο τσουνάμι στη Μεσόγειο. Το τεκτονικό φαινόμενο ανύψωσε απότομα τη δυτική Κρήτη έως και εννέα μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ αντίθετα προκάλεσε καθίζηση και καταβύθιση τμημάτων της νότιας ακτογραμμής, παρασύροντας ολόκληρες παράκτιες εγκαταστάσεις στον πυθμένα.
Η ταχύτητα της καταστροφής λειτούργησε ως προστατευτική ασπίδα για τις υποδομές: Τα κτίρια σφραγίστηκαν από τα θαλάσσια ιζήματα πριν προλάβουν να λιθολογηθούν ή να αλλοιωθούν από μεταγενέστερες παρεμβάσεις.
Εμπορικός κόμβος της αυτοκρατορίας
Τα κεραμικά ευρήματα και οι διασκορπισμένοι αμφορείς μαρτυρούν ότι το λιμάνι λειτουργούσε ως κομβικός σταθμός ανεφοδιασμού για τα ρωμαϊκά εμπορικά σκάφη που εκτελούσαν το δρομολόγιο από την Αλεξάνδρεια προς τη Ρώμη, μεταφέροντας σιτηρά, μπαχαρικά και λάδι.
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης λαξευτές δεξαμενές και ίχνη αποθηκών (horrea), όπου φυλάσσονταν τα φορτία πριν από την επαναφόρτωσή τους. Η τρισδιάστατη ψηφιακή αποτύπωση των κατασκευών ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία ενός επισκέψιμου υποθαλάσσιου αρχαιολογικού πάρκου, φέρνοντας στο φως άγνωστες πτυχές της ναυτιλιακής ισχύος της Κρήτης κατά τους αυτοκρατορικούς χρόνους.
