Όσο πλούσια κι αν είναι η ελληνική γλώσσα, δεν υπάρχει λέξη ή πιο σωστά επίθετο, που να μπορεί να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούμε όλοι μας τις εξελίξεις. Το «αποσβολωμένοι», το «σοκαρισμένοι», το «αγανακτισμένοι», «εξοργισμένοι» δεν είναι ικανά να καλύψουν όλο το φάσμα των συναισθημάτων μας.
Δυστυχώς, στη χώρα που όλα δουλεύουν «στο περίπου», στην πατρίδα του «δε βαριέσαι», έπρεπε να μαρτυρήσουν 57 άνθρωποι για να μάθουμε ότι ο ελληνικός σιδηρόδρομος ήταν ένα χάος. Για να ακούσουμε ότι καθαρά από τύχη και χάρη στην εμπειρία των μηχανοδηγών και των υπόλοιπων εργαζόμενων, δεν είχαμε θρηνήσει κι άλλες ζωές, νωρίτερα.
Στα 28 του, το 2018, ο Χρήστος Καρακώστας από τη Νέα Μάκρη ξεκίνησε μια νέα καριέρα ως μηχανοδηγός στη Hellenic Train. Πέντε χρόνια και πολλές εργατοώρες αργότερα, μπορεί με σιγουριά να επιβεβαιώσει ότι η τραγωδία των Τεμπών ήταν προδιαγεγραμμένη. Αλλά και να δεσμευτεί, μιλώντας στη MP, ότι τη μέρα που θα ξαναξεκινήσει τρένο να εξυπηρετεί κόσμο, θα υπάρχουν πλέον όλες οι δικλίδες ασφαλείας για να μην ξαναζήσουμε ποτέ κάτι ανάλογο.
Άλλωστε, όπως μας λέει «μία εβδομάδα νωρίτερα έκανα τις ίδιες βάρδιες με τη μοιραία. Και πιστέψτε με σε κάθε μία στο μυαλό μου είχα να γυρίσουμε σώοι στα σπίτια μας και εγώ αλλά και οι εκατοντάδες επιβάτες την ευθύνη των οποίων είχα κάθε βράδυ. Κι αυτό, δεν πρόκειται να το ξαναπαζαρέψει κανένας εργαζόμενος».
Μπορείτε να μας πείτε με απλά λόγια τι έγινε στα Τέμπη;
Τα βασικά δεδομένα νομίζω τα γνωρίζετε όλοι. Είχαμε δύο τρένα που κινούνταν στην ίδια γραμμή χωρίς οι μηχανοδηγοί να έχουν ιδέα. Νομίζω όμως έχετε καταλάβει και τις λεπτομέρειες. Ότι δηλαδή πριν καν βγει κάποιο πόρισμα από εμπειρογνώμονες, το σίγουρο είναι ότι έπαιξε ρόλο ο ανθρώπινος παράγοντας, έγινε λάθος, αλλά το δυστύχημα οφείλεται σε πολλά περισσότερα από αυτό.
Είναι προφανές ότι δεν είχαν παρθεί τα μέτρα ώστε να είμαστε σίγουροι πως κανένα ανθρώπινο λάθος δεν θα οδηγούσε σε μια τραγωδία. Καμία ανθρώπινη αδυναμία, όπως για παράδειγμα ένα περιστατικό υγείας, μια ανακοπή καρδιάς, δεν θα μπορούσε έτσι απλά να στοιχίσει 57 ζωές και να θέσει σε κίνδυνο άλλες 300.
Δεν μπορεί ένα ολόκληρο σύστημα κυκλοφορίας να βασίζεται πάνω στον άνθρωπο για να πάνε όλα τέλεια, στη στιγμή που σε όλη την Ευρώπη, που ακολουθούμε ακόμα και για τα των τρένων, τα μηχανήματα είναι εκεί για να διορθώνουν ή και να προλαβαίνουν λάθη».
Και τι δεν έγινε όλα αυτά τα χρόνια για να μη φτάσουμε μέχρι εδώ;
«Είναι πραγματικά περίεργο ότι πολλοί εξακολουθούν να ασχολούνται με το λάθος που έγινε και δεν ασχολούνται με όσα δεν έγιναν. Όλη η Ευρώπη έχει ένα σύστημα ασφαλείας που λέγεται τηλεδιοίκηση. Για να το πω με απλά λόγια, μόλις οι μηχανοδηγοί δουν κόκκινη σήμανση, αντιλαμβάνονται ότι κάτι γίνεται λάθος. Μια πρώτη και απλή δικλίδα ασφαλείας.
Υπάρχουν επίσης συστήματα όπως το ETCS που ακόμα και να μη θέλει κάποιος, θα σταματήσει το τρένο με το που θα δει κόκκινη σήμανση. Συστήματα που όπως παραδέχθηκαν κάποιοι είναι αγορασμένα από το 2000 αλλά δεν είναι τοποθετημένα»
Σας κατηγόρησαν ότι δεν κινητοποιηθήκατε ως εργαζόμενοι ενώ στην πραγματικότητα είχατε κάνει αρκετές απεργίες και στις 7 Φεβρουαρίου είχατε στείλει επιστολή όπου μιλούσατε για «δυστύχημα που περιμένατε να έρθει». Αλήθεια, ποιος ο ρόλος των ΜΜΕ στην απόκρυψη μιας αρρωστημένης κατάστασης
Τα σωματεία μας στέλνουν εξώδικα κάθε δύο μήνες για πολύ μικρότερα συμβάντα. Φωνάζουμε χρόνια τώρα και βλέπετε πως τα εξώδικα βλέπουν σιγά σιγά το φως της δημοσιότητας. Αλλά όπως είπε και ο πρόεδρος του σωματείου, το θέμα δεν ήταν hot…
Όλα τα προηγούμενα χρόνια, όταν κάναμε μια απεργία, μας την έβγαζαν παράνομη και καταχρηστική και προσπαθούσαν να στρέψουν τον κόσμο εναντίον μας. Τον ίδιο κόσμο για την ασφάλεια του οποίου παλεύαμε να βρεθεί λύση.
Επιπλέον, γνωρίζετε όλοι ότι με τους νόμους που έχουν περαστεί για τις απεργίες, ουσιαστικά βγαίνουν καταχρηστικές και τρέχουν τους εργαζόμενους στα δικαστήρια. Αρα κι αυτό είναι όπλο με μειούμενη ισχύ.
Ξέρετε κάτι όμως; Επειδή γίνεται μια επιχείρηση να μας επιρρίψουν κι εμάς ευθύνες, ότι δήθεν δεν αντιδρούσαμε κι αφήναμε τα πράγματα στην τύχη τους, υπάρχουν τα πάντα γραπτώς. Κάθε μας κίνηση, κάθε μας διαμαρτυρία και απεργία. Είμαι από το 2018 στην εταιρία και από την πρώτη στιγμή ακούω από τους παλιότερους και πιο έμπειρους για την ασφάλεια. Εμείς την ασφάλεια την είχαμε πολύ ψηλά. Είναι εύκολο να το καταλάβετε, το πιο απλό είναι ότι θέλουμε και εμείς να γυρίζουμε σπίτι μας το βράδυ. Φωνάζαμε, αλλά δεν άκουγε κανείς…
Τις τελευταίες ημέρες παρατηρούμε παραπληροφόρηση του κόσμου σε μεγάλο βαθμό. Ακόμα και η συνομιλία μηχανοδηγού-σταθμάρχη που βγήκε από τα κανάλια είναι κομμένη κι αποτελεί μισή αλήθεια.
Ό,τι και αν ειπωθεί όμως για να παραπλανηθεί ο κόσμος, δεν θα πετύχει τον στόχο του. Οι πολίτες γνωρίζουν ότι συστήματα υπάρχουν εδώ και 20 χρόνια. Και περιμένουν απάντηση στο ‘γιατί δεν μπήκαν στα τρένα’.
Προφανώς λοιπόν από τύχη και χάρη στους εργαζόμενους δεν είχε συμβεί κάποιο ανάλογο δυστύχημα νωρίτερα…
«Υπάρχει τρομερή εξειδίκευση και εμπειρία στο προσωπικό. Και ναι, η ικανότητα παίζει μεγάλο ρόλο. Ενδεικτικά αναφέρω ότι το καλοκαίρι είχαμε τρεις εκτροχιασμούς, αλλά μείναμε εκεί χάρη στην εμπειρία των μηχανοδηγών…
Γιατί απαξιώθηκε σταδιακά ο ελληνικός σιδηρόδρομος;
Το γιατί δεν μπορώ να το απαντήσω. Αυτό που μπορώ με σιγουριά να πω κι ακούγεται… τρελό είναι ότι ολόκληρη Πελοπόννησος και δεν έχει σιδηρόδρομο. Σκεφτείτε για τι έκταση μιλάμε. Φτάνουμε μέχρι το Αίγιο με το… ζόρι. Η μισή Μακεδονία, επίσης, δεν έχει τρένο. Εδώ συνδέονται κράτη ολόκληρα με τρένα γιατί θεωρούνται το ασφαλέστερο μέσο μετακίνησης και εδώ δεν εξυπηρετούμε τη μισή χώρα… Ένας λόγος είναι και η έλλειψη προσωπικού. Αλλά είναι και θέμα προτεραιοτήτων και οργάνωσης. Φέρνουν ανθρώπους να εργαστούν με μπλοκάκι για έξι μήνες. Μα, μπορείς να κάνεις αυτή τη δουλειά για έξι μήνες;
Ποια είναι η κατά την κρίση σας προσωπική σειρά καταλογισμού ευθυνών; Γιατί στην Ελλάδα του 2023 έχουμε ξεκινήσει από τον σταθμάρχη…
Ο σταθμάρχης είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Μια χώρα που θέλει να στηρίξει τον σιδηρόδρομο και λέει ότι τα τρένα θα κινούνται με ευθύνη ενός ανθρώπου, δεν ενδιαφέρεται για την ασφάλεια των πολιτών της. Η απαξίωση είναι στοχευμένη και με κρατική ευθύνη, ειδικά τα τελευταία χρόνια που μιλάμε για πλήρως απαξιωμένη κατάσταση. Κι είναι κάτι αυταπόδεικτο. Δεν γίνεται να ζητάμε οι ίδιοι οι εργαζόμενοι συναντήσεις με το υπουργείο Μεταφορών φωνάζοντας ότι πάμε με μαθηματική ακρίβεια στην τραγωδία και να μη μας απαντούν καν. Κι όταν ζητούσαμε έργα, μας έλεγαν ‘θα τα δείτε προσεχώς’.
Τι να περιμένουμε από δω και πέρα; Τι θα απαιτήσετε;
Να μπουν συστήματα ασφαλείας ΧΘΕΣ. Αυτό που εγγυόμαστε ως μηχανοδηγοί και συνολικά ως κλάδος εργαζομένων είναι ότι για να κουνηθεί ξανά τρένο, θα πρέπει να υπάρχουν όλες οι απαραίτητες εγγυήσεις. Είμαστε εδώ για να βρεθεί λύση. Δυστυχώς, μάθατε κι εσείς και όλος ο πλανήτης ότι υπάρχει πρόβλημα, με τον χειρότερο δυνατό τρόπο…
