Γράφει ο Δημήτρης Καλογεράς,
Γαστρεντερολόγος
Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι μια παθολογική κατάσταση κατά την οποία το όξινο γαστρικό περιεχόμενο αντί να συνεχίσει τη φυσιολογική του ροή από το στομάχι προς το λεπτό έντερο για την ολοκλήρωση της πέψης, επιστρέφει (παλινδρομεί) στον οισοφάγο.
Τα όξινα αυτά γαστρικά υγρά προκαλούν βλάβες στον βλεννογόνο του οισοφάγου. Η πιο συχνή από αυτές είναι η φλεγμονή του οισοφάγου, η οποία ονομάζεται οισοφαγίτιδα και η οποία σε βάθος χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε οισοφάγο Barrett. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ο οισοφάγος Barrett μπορεί να είναι απειλητικός για τη ζωή. Από τη στιγμή που θα παρουσιαστεί μπορεί να προκαλέσει κακοήθεια, αυξάνοντας τον κίνδυνο εξέλιξης σε καρκίνο του οισοφάγου κατά 30 έως 125 φορές. Ο καρκίνος του οισοφάγου είναι από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους καρκίνους του πεπτικού συστήματος.
Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και η οισοφαγίτιδα χαρακτηρίζονται από τα παρακάτω κύρια συμπτώματα
- Το οπισθοστερνικό κάψιμο (καούρες): Το πιο συχνό και χαρακτηριστικό σύμπτωμα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι ο οπισθοστερνικός καύσος. Το σύμπτωμα αυτό οφείλεται στην παλινδρόμηση του υδροχλωρικού οξέος από το στομάχι προς τον οισοφάγο. Το αίσθημα του καψίματος εντοπίζεται στο πάνω μέρος της κοιλιάς και πίσω από το στέρνο (οπισθοστερνικά). Επεκτείνεται δε προς τον τράχηλο και ακτινοβολεί προς τη ράχη. Το αίσθημα του καψίματος μπορεί να διαρκέσει για πολλές ώρες και συνήθως εμφανίζεται μετά το φαγητό. Τα συμπτώματα έχουν τη μεγαλύτερη ένταση μια ώρα μετά το φαγητό και επιδεινώνονται με το κάπνισμα, με ορισμένα φαγητά και ποτά. Τα συμπτώματα, επίσης, χειροτερεύουν όταν ο ασθενής σκύβει, όταν σηκώνει βάρος, μετά από κούραση και όταν ξαπλώνει.
- Όξινες ερυγές (ξινίλες)
- Πόνος κατά την κατάποση (οδυνοφαγία)
Ένας αριθμός ασθενών παραπονιέται για πόνο στον θώρακα, βραχνάδα, ναυτία και συμπτώματα από το αναπνευστικό, όπως άσθμα, νυχτερινό ξηρό βήχα, δύσπνοια, φαρυγγίτιδα και λαρυγγίτιδα. Πολύ συχνά οι ξινίλες είναι η αιτία της κακοσμίας του στόματος.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Οι βλαπτικές συνέπειες και τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης επιδεινώνονται προοδευτικά όταν δε γίνεται έγκαιρη διάγνωση και εν συνεχεία η σωστή αντιμετώπιση.
Η ενδοσκόπηση είναι η καλύτερη εξέταση να ελέγξουμε τον οισοφάγο και το στομάχι. Με την εξέταση αυτή εκτιμάται ο βαθμός της παλινδρομικής νόσου, η έκταση και η βαρύτητα της οισοφαγίτιδας.
Επίσης διαγιγνώσκονται οι παράγοντες που τη δημιουργούν π.χ. διαφραγματοκήλη. Όταν υπάρχει υπόνοια κακοήθους εξαλλαγής, λαμβάνονται τεμαχίδια για βιοψία και γίνεται ιστολογική εξέταση.
Θεραπεία και πρόληψη
Σήμερα, όμως, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής, υπάρχουν φάρμακα που είναι αποτελεσματικά και ασφαλή. Τα φάρμακα που μειώνουν την γαστρική οξύτητα είναι αποτελεσματικά και μειώνουν τα συμπτώματα.
Η αποφυγή του καπνίσματος, η καταπολέμηση της παχυσαρκίας και η διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους σώματος, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, η αποφυγή φαγητών που αυξάνουν την οξύτητα του στομαχιού, η μείωση ή αποφυγή του καφέ, η μείωση κατανάλωσης λιπαρών τροφών ή σοκολάτας μπορούν να βοηθήσουν.
Επίσης το βράδυ, όταν ο ασθενής κοιμάται, καλό θα είναι να βάζει μαξιλάρια για να έχει το κεφάλι του ελαφρώς ανασηκωμένο.
