Ένας μικρός χαμός προκλήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας με αφορμή την εμφάνιση φιδιών στην Ελλάδα αλλά και στο τηλεπαιχνίδι “Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος”.
Συγκεκριμένα, ερώτηση που ετέθη σε διαγωνιζόμενο, είχε να κάνει με το πόσα δηλητηριώδη φίδια υπάρχουν στη χώρα μας. Ως σωστή δόθηκε η απάντηση “1”, ενώ ο παίκτης επέλεξε να σταματήσει και να μην απαντήσει.
Ωστόσο, όπως αναφέρει ο βιολόγος με ειδίκευση στη γενετική και την οικολογία των ερπετών και αμφιβίων και παρουσιαστής της εκπομπής της ΕΡΤ3 Άγρια Ελλάδα, Ηλίας Στραχίνης, “τα είδη φιδιών στην Ελλάδα είναι 23 και τα δηλητηριώδη ειναι 7 (5 είδη οχιάς και 2 οπσθόγλυφα άλλων οικογενειών). Είναι λάθος τόσο η ερώτηση όσο και οι απαντήσεις που δόθηκαν”.
Παράλληλα, τελευταία έχουν αυξηθεί οι αναφορές για εμφανίσεις φιδιών σε περιοχές της χώρας, όπως στην Αλεξανδρούπολη, την Λαμία και την Κατερίνη. Τα συγκεκριμένα ερπετά εμφανίζονται αυτή την περίοδο σε μεγάλα αστικά κέντρα και κατά βάση σε πάρκα, λόφους, ακάλυπτους, υπόγεια παλιών σπιτιών ή μεταφέρονται με αυτοκίνητα.
Οι ειδικοί αναφέρουν πως δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού, καθώς πρόκειται για ένα συνηθισμένο φαινόμενο, ειδικά αυτή την εποχή που οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, τα ερπετά έχουν ξυπνήσει από τη χειμερία νάρκη τους και βρίσκονται σε αναζήτηση τροφής.
Τα περισσότερα είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο
“Πρόκειται για μια φυσική ικανότητα της γης αυτή την εποχή, διότι η παρουσία των φιδιών στα αστικά κέντρα σχετίζεται πάντα με την τροφή” ανέφερε στο GRTimes ο αντιπρόεδρος της Εταιρείας Προστασίας Περιβάλλοντος και Σταθμού Περίθαλψης Άγριων Ζώων, Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο οποίος προσθέτει, ότι “πολλοί ονοματίζουν λανθασμένα τα φίδια με αποτέλεσμα να υπάρχει σύγχυση. Ειδικά ο Λαφιάτης, όταν είναι μικρός μοιάζει με Οχιά.
Στο πλαίσιο αυτό δε μπαίνουμε στη διαδικασία να ονοματίσουμε από μόνοι μας το φίδι. Πρέπει να γνωρίζουμε επιστημονικά εάν πρόκειται πραγματικά για το είδος που εμείς πιστεύουμε ότι είναι. Ξέρετε, κάποια φίδια έχουν την ικανότητα να αφομοιώνουν το χρώμα του περιβάλλοντος στο οποίο κινούνται με αποτέλεσμα κάποια να μοιάζουν μεταξύ τους, όμως ποτέ δεν αλλάζει το είδος τους”.
Ο Νίκος Παπαγιωτόπουλος προσθέτει επίσης ότι “τα φίδια υπήρχαν και υπάρχουν στο αστικό περιβάλλον, όμως τα περισσότερα είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Σχεδόν πάντα πρόκειται για Λαφιάτες, για Σπιτόφιδα ή ακόμα και για Τυφλίτες που δεν είναι φίδι, αλλά μια μεγάλη σαύρα. Ακόμη κι έτσι όμως, δεν γινόμαστε ειδικοί. Δεν το προσεγγίζουμε για να το απομακρύνουμε. Είναι σημαντικό να παραμείνουμε ψύχραιμοι, να το φωτογραφίσουμε και να στείλουμε τη φωτογραφία σε έναν ειδικό, χωρίς να μας ξεφύγει από τα μάτια, διότι όταν φτάσει το ειδικό συνεργείο απομάκρυνσης θα πρέπει να ξέρουμε που ακριβώς βρίσκεται”.
Τι κάνουμε εάν μας δαγκώσει
Σε περίπτωση που ένα φίδι τελικά καταφέρει και μας δαγκώσει οι οδηγίες των ειδικών ως προς τους τρόπους αντιμετώπισης είναι συγκεκριμένες.
“Πρέπει να απευθυνθούμε στο γιατρό για να μας δώσει οδηγίες και βέβαια να θυμόμαστε καλά το φίδι. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, όταν συνυπάρχουμε με τα ερπετά. Δεν τα πιάνουμε επειδή κατά τη γνώμη μας είναι ακίνδυνα. Η οχιά, που είναι και το μοναδικό δηλητηριώδες φίδι, είναι ένα αργό και νωχελικό ερπετό, το οποίο αν σε δαγκώσει, αφήνει συνήθως δύο σημάδια. Τα υπόλοιπα αφήνουν σημάδι από όλο το σιαγόνα. Επίσης, εκτός από την οχιά τα υπόλοιπα είδη έχουν στη πίσω γνάθο μια αμελητέα για τον άνθρωπο ποσότητα δηλητηρίου. Ποσότητα που δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να σε σκοτώσει” συμπληρώνει στο GRTimes, ο αντιπρόεδρος της Εταιρείας Προστασίας Περιβάλλοντος και Σταθμού Περίθαλψης Άγριων Ζώων.
“Εάν κάνουμε εργασίες φοράμε πάντα γάντια και δημιουργούμε θόρυβο. Επίσης στην εξοχή φοράμε πάντα μποτάκια γιατί εάν μας επιτεθούν, συνήθως το κάνουν στο ύψος του αστραγάλου μας. Τέλος, επίσης εάν υπάρχει πυκνή βλάστηση και ψηλά χόρτα κοντά σε κατοικία, φροντίζουμε να κόψουμε τα χόρτα και να καθαρίσουμε τον χώρο. Τα φίδια τρυπώνουν συνήθως σε σωρούς από πέτρες, σε σωρούς ξύλα, σε ένα αντικείμενο που έχουμε καιρό να μετακινήσουμε από τη θέση του. Πρέπει να γνωρίζουμε τι κάνουμε σε αυτές τις περιπτώσεις” τονίζει ο κ. Παναγιωτόπουλος, προσθέτοντας πως “πρέπει να γνωρίζουμε επίσης ότι εάν σκοτώσουμε ένα φίδι, διαπράττουμε μια παρανομία”.
Η αντιμετώπιση
Πρώτο μέλημα μετά το δάγκωμα είναι να ακινητοποιηθεί το θύμα, για να μην μπει το δηλητήριο στην κυκλοφορία του αίματος. Το ΕΚΑΒ συνιστά τα εξής:
Όχι περπάτημα.
Καθησυχασμός του θύματος.
Αφαίρεση κοσμημάτων και στενών ρούχων (π.χ. κάλτσα), πριν αρχίσει το οίδημα.
Ακινητοποίηση του άκρου (όπου συνέβη το δάγκωμα) σε θέση χαμηλότερη από το ύψος της καρδιάς.
Καθαρισμός της πληγής με νερό και σαπούνι.
Όχι πάγος στο τραύμα.
Όχι ίσχαιμος περίδεση. Η σύσταση να δένουμε σφιχτά με έναν επίδεσμο ή ύφασμα το μέλος πιο ψηλά από το σημείο της πληγής, για να εμποδίσουμε τη διάχυση του δηλητηρίου, είναι λανθασμένη.
Όχι χορήγηση καφέ και αλκοόλ.
Όχι σύλληψη του φιδιού. Προσπαθήστε να απομνημονεύσετε το χρώμα και το σχήμα του φιδιού, για να το περιγράψετε στους γιατρούς.
Διακομιδή στο νοσοκομείο.
Η θεραπεία
Μετά από το δάγκωμα φιδιού, χρειάζεται να γίνει αντιτετανικός ορός. Αντιοφικός ορός γίνεται μόνο στο νοσοκομείο και δεν είναι πάντοτε απαραίτητος, αναφέρεται στο εγχειρίδιο του ΕΚΑΒ.
Επιπλέον, η χορήγηση αντιοφικού ορού μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση ή ακόμα και αναφυλαξία σε άτομα που είναι αλλεργικά.
Η οχιά
Σε ένα δηλητηριώδες φίδι, η ουρά του έχει παράλληλες γραμμές στο δέρμα.
Τα μάτια του είναι όπως της γάτας, και το χώρισμα του κεφαλιού με τον λαιμό ξεχωρίζει αν το κοιτάξετε από πάνω.
Συγκεκριμένα η οχιά έχει ένα κέρατο στο μπροστινό μέρος της κεφαλής της και το δέρμα της έχει “ζιγκ ζαγκ” σχέδια από το κεφάλι ως την ουρά. Η γλώσσα είναι συνήθως σκούρη.
Συνοπτικά, όπως αναφέρει η σελίδα της Ελληνικής Ερπετοπανίδας, herpetofauna.gr:
1. Κοντόχοντρο σώμα
2. Πολύ πλατύ κεφάλι
3. χοντρό ζιγκ-ζαγκ κατά μήκος της ράχης
4. κοντή ουρά που στενεύει απότομα
Στο παρακάτω βίντεο η περιγραφή γίνεται από ειδικό. Μην επιχειρήσετε να χειριστείτε ή να πλησιάσετε μια οχιά σε τέτοια απόσταση. Κρατήστε απόσταση τουλάχιστον 2 μέτρων για να είστε ασφαλείς.
