Ο Τζορτζ Νταν, ο άνθρωπος που έγινε ζωντανός θρύλος για την παγκόσμια αεροπορική κοινότητα, απεβίωσε πλήρης ημερών σε ηλικία 103 ετών.
Η είδηση του θανάτου του Βρετανού βετεράνου πιλότου βομβαρδιστικών προκάλεσε συγκίνηση και στην Ελλάδα, καθώς ο ίδιος ήταν εκείνος που τον Ιανουάριο του 1947 παρέδωσε το ιστορικό καταδιωκτικό Spitfire MJ755 στους Έλληνες αεροπόρους.
Σήμερα, το συγκεκριμένο αεροσκάφος, πλήρως ανακατασκευασμένο και σε πτήσιμη κατάσταση, αποτελεί το καμάρι του Μουσείου Πολεμικής Αεροπορίας στο Τατόι, θυμίζοντας τη στενή σχέση του Νταν με τη χώρα μας και την αναδιοργάνωση της ελληνικής αεροπορίας μετά τον πόλεμο.
Η δράση στα πεδία των μαχών
Η πορεία του Τζορτζ Νταν ξεκίνησε το 1941, όταν κατατάχθηκε εθελοντικά στη RAF με το όνειρο να γίνει ιπτάμενος. Παρά το γεγονός ότι είχε εγκαταλείψει το σχολείο στα 14 του χρόνια για να εργαστεί σε μεταφορική εταιρεία, απέδειξε την αξία του στα κέντρα εκπαίδευσης του Καναδά, διαψεύδοντας όσους αμφισβητούσαν τις ικανότητές του λόγω των περιορισμένων γραμματικών του γνώσεων.
Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ολοκλήρωσε συνολικά 44 αποστολές πάνω από την Ευρώπη, πετώντας με τα βαριά βομβαρδιστικά Halifax αλλά και με τα ευέλικτα Mosquito, τα οποία ο ίδιος χαρακτήριζε ως θαυμάσια αεροσκάφη.
Μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές της καριέρας του ήταν η συμμετοχή του στον βομβαρδισμό του Πεενεμούντε στη Βαλτική, το καλοκαίρι του 1943. Εκείνη τη νύχτα με πανσέληνο, ο Νταν βρέθηκε στο πρώτο κύμα της επίθεσης εναντίον των εγκαταστάσεων των πυραύλων V1 και V2 των Ναζί.
Η επιτυχία της αποστολής ήταν καθοριστική για την έκβαση του πολέμου, και η γενναιότητά του αναγνωρίστηκε με την απονομή του Διακεκριμένου Σταυρού Ιπτάμενου (DFC), ενώ τιμήθηκε επίσης με το γαλλικό παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής.
Η σύνδεση με την Ελλάδα και το Spitfire
Μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, ο Νταν τοποθετήθηκε στην Αίγυπτο, αναλαμβάνοντας τη μεταφορά αεροσκαφών που παραχωρούσε η βρετανική κυβέρνηση στην Ελλάδα.
Στις 28 Ιανουαρίου 1947, πραγματοποίησε την τελευταία δοκιμαστική πτήση του MJ755 πριν το οδηγήσει προς το Τατόι, κάνοντας μια στάση στην Κύπρο για ανεφοδιασμό. Ο ίδιος θυμόταν με υπερηφάνεια εκείνη τη διαδρομή, ενώ πριν από λίγα χρόνια είχε την ευκαιρία να καθίσει ξανά στο ίδιο κόκπιτ στο Μπίγκιν Χιλλ του Κεντ, κατά τη διάρκεια της ανακατασκευής του αεροπλάνου.
Μια κληρονομιά θάρρους και ταπεινότητας
Ο Στιβ Ντάρλοου, ιστορικός και στενός του συνεργάτης, σημείωσε: Προνομιούχοι ένιωσαν όσοι τον γνώρισαν, καθώς ο Τζορτζ συνδύαζε τον ένθερμο χαρακτήρα με μια σπάνια ταπεινότητα.
Ο Νταν δεν σταμάτησε ποτέ να αγωνίζεται για την αναγνώριση των πεσόντων συντρόφων του στη Διοίκηση Βομβαρδιστικών, ενώ το 2019 εξέδωσε το βιβλίο του «Resolute». Τον Μάιο του 2025, συμμετείχε ως τιμώμενο πρόσωπο στις εκδηλώσεις για τα 80 χρόνια από τη λήξη του πολέμου στην Ευρώπη, παραμένοντας ενεργό μέλος της αεροπορικής οικογένειας μέχρι το τέλος.
Η απώλειά του σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Η υποπτέραρχος Κρις Έλιοτ του Ταμείου Φιλανθρωπίας της RAF δήλωσε: Βαθιά είναι η θλίψη μας για τον θάνατο ενός ανθρώπου που σήμαινε τόσα πολλά για όλους μας.
Ο Τζορτζ Νταν επιστρέφει πλέον στους ουρανούς που τόσο αγάπησε, αφήνοντας πίσω του μια κληρονομιά θάρρους που θα συνεχίσει να «πετά» πάνω από το Τατόι κάθε φορά που ο κινητήρας του ελληνικού Spitfire θα παίρνει μπροστά.
