«Χωρίς δικαιοσύνη δεν υπάρχει ειρήνη». «Πες το όνομά του». Φωνάζοντας αυτά και άλλα συνθήματα χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν την Κυριακή στον τόπο του μαρτυρίου, στη Μινεάπολη, για να τιμήσουν τη μνήμη του Τζορτζ Φλόιντ στην πρώτη μιας σειράς εκδηλώσεων που θα γίνουν σε διάφορα σημεία των ΗΠΑ και στις οποίες θα συμμετέχουν και συγγενείς άλλων Αφροαμερικανών που δολοφονήθηκαν από αστυνομικούς.
Σήμερα συμπληρώνεται ακριβώς ένας χρόνος από την ημέρα που ο άτυχος Αφροαμερικανός έχασε τη ζωή του ασφυκτιώντας κάτω από το γόνατο του λευκού αστυνομικού Ντέρεκ Σόβιν, ο οποίος τον πίεζε επί σχεδόν εννέα λεπτά ενώ οι άλλοι τρεις συνάδελφοί του παρακολουθούσαν απαθείς κι εμπόδιζαν τον κόσμο να πλησιάσει, ακόμα και για να παράσχει τις πρώτες βοήθειες στον άτυχο άντρα.
Η επανειλημμένη, απελπισμένη έκκληση «δεν μπορώ να αναπνεύσω» έγινε γροθιά στο στομάχι για κάθε στοιχειωδώς ευαισθητοποιημένο και πολιτισμένο άνθρωπο στον πλανήτη. Πυροδότησε ένα πρωτοφανές κίνημα διαμαρτυρίας στις ΗΠΑ κατά του ρατσισμού και της αστυνομικής βίας που πολλοί παραλλήλισαν με τον ξεσηκωμό που ακολούθησε τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ το 1968, έγινε σύνθημα και σύμβολο σε πολλές αντιφασιστικές και αντιρατσιστικές διαδηλώσεις ανά τον κόσμο, επηρέασε ενδεχομένως και το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών κι ανάγκασε την Αμερική να κοιτάξει το σκοτεινό πρόσωπό της στον καθρέφτη.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές έρευνες και δημοσκοπήσεις απηχούν την αίσθηση πολλών πολιτών ότι ζουν σε μια εν πολλοίς ρατσιστική κοινωνία. Σύμφωνα με μια τελευταία από τον ιστότοπο Axios και το ινστιτούτο Ipsos, το 75% πιστεύει ότι η Αμερική είναι ρατσιστική χώρα, ενώ μόνο το 13% βρίσκει ότι η συμπεριφορά της αστυνομίας απέναντι στους μαύρους έχει βελτιωθεί μέσα στον τελευταίο χρόνo.
Σε μια σπάνια περίπτωση καταδίκης αστυνομικού για δολοφονία Αφροαμερικανού, ο Σόβιν κρίθηκε ένοχος τον περασμένο μήνα για τον θάνατο του Φλόιντ και αναμένεται η ανακοίνωση της ποινής του. Ομως, όπως τονίζουν όλοι όσοι επηρεάστηκαν και ευαισθητοποιήθηκαν από τον άδικο χαμό του, αυτή η καταδίκη δεν πρέπει να είναι το τέλος, αλλά η αρχή.
«Ηταν μια ατελείωτη χρονιά. Μια οδυνηρή χρονιά. Ηταν πολύ επώδυνο για μένα και την οικογένειά μου να βλέπουμε τη ζωή μας να αλλάζει εν ριπή οφθαλμού κι ακόμα δεν ξέρουμε το γιατί» είπε η Μπρίτζετ Φλόιντ, αδελφή του αδικοχαμένου άντρα, απευθυνόμενη στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στη Μινεάπολη. «Θέλουμε να βγει κάτι από την Ουάσινγκτον. Θέλουμε κάτι που θα αλλάξει τον ομοσπονδιακό νόμο» ζήτησε ο παλαίμαχος Αφροαμερικανός ακτιβιστής για τα πολιτικά δικαιώματα Αλ Σάρπτον. «Η απόδοση της δικαιοσύνης», πρόσθεσε, «έχει καθυστερήσει πάρα πολύ. Είναι καιρός να ψηφίσουν και να το κάνουν νόμο του κράτους» είπε αναφερόμενος στο νομοσχέδιο για την αστυνόμευση, που έχει εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων αλλά θα αντιμετωπίσει μια δύσκολη πορεία στη διαιρεμένη Γερουσία.
Το νομοσχέδιο που φέρει το όνομα του Τζορτζ Φλόιντ θεωρείται αρκετά φιλόδοξο για τα μέχρι σήμερα αμερικανικά δεδομένα. Μία από τις καινοτομίες που προβλέπει είναι η κατάργηση της ειδικής ασυλίας την οποία απολαμβάνουν οι αστυνομικοί και τους προστατεύει από προσφυγές θυμάτων τους ή συγγενών τους για καταπίεση των δικαιωμάτων τους. Μια άλλη διάταξη θα θέτει αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση μεθόδων ασφυξίας κατά τη σύλληψη υπόπτων. Μετά τη δολοφονία του Φλόιντ 17 Πολιτείες, ανάμεσά τους και η Μινεσότα, νομοθέτησαν για την απαγόρευση ή την περιστολή των μεθόδων ασφυξίας. Μέχρι τότε μόνο στο Τενεσί και το Ιλινόις ίσχυαν περιορισμοί για αυτές τις τεχνικές.
Οργή στο μεταξύ έχει προκαλέσει τις τελευταίες μέρες η δημοσιοποίηση ενός βίντεο που δείχνει έναν κρατούμενο να πεθαίνει στη φυλακή περίπου με τον ίδιο τρόπο με τον Φλόιντ. Ο Ουίλιαμ Τζενέτ, ένας λευκός άντρας 48 χρονών, πέθανε πέρσι σε φυλακή του Τενεσί από ασφυξία που του προκάλεσαν αστυνομικοί. Στο βίντεο ο άντρας φαίνεται ακινητοποιημένος μπρούμυτα να φωνάζει «βοήθεια, θα με σκοτώσουν». «Δεν θα πρέπει να μπορείς να πάρεις ανάσα» ακούγονται να του λένε οι αστυνομικοί. Σύμφωνα με την ιατροδικαστική έκθεση, η ασφυξία συνέβαλε στον θάνατό του. Ωστόσο η Εισαγγελία έκλεισε την υπόθεση πριν από πολλούς μήνες, ενώ το δικαστήριο που την εξέτασε αποφάσισε να μην απαγγείλει κατηγορίες στους αστυνομικούς.
Το βίντεο αυτό αποκτά άλλη διάσταση ύστερα από όσα προηγήθηκαν με την περίπτωση του Φλόιντ. Την ίδια στιγμή φαίνεται πως το να είσαι μαύρος και μάλιστα ακτιβιστής είναι ένα «επικίνδυνο σπορ» κι εκτός αμερικανικών συνόρων. Από τα ξημερώματα της Κυριακής χαροπαλεύει σε νοσοκομείο του Λονδίνου η Σάρα Τζόνσον, γνωστή ακτιβίστρια του κινήματος Black Lives Matter (Οι ζωές των μαύρων μετράνε) και μέλος του κόμματος Taking the Initiative (Παίρνοντας την πρωτοβουλία). Η 27χρονη Τζόνσον, μητέρα δύο παιδιών, πυροβολήθηκε στο κεφάλι ενώ βρισκόταν σε συγκέντρωση περίπου 40 ατόμων σε κήπου σπιτιού στο νότιο Λονδίνο. Σύμφωνα με τα βρετανικά ΜΜΕ, η αστυνομία δεν έχει στοιχεία που να δείχνουν ότι η Σάρα Τζόνσον ήταν ο στόχος της επίθεσης. Σύμφωνα όμως με ανάρτηση του Taking The Initiative Party στο Instagram, η επίθεση ήρθε ύστερα «από πολλές απειλές κατά της ζωής της εξαιτίας της ακτιβιστικής της δράσης».
