Η νόσος του Αλτσχάιμερ, που γίνεται όλο και πιο συχνή και εμφανίζεται σε όλο και μικρότερες ηλικίες, φαίνεται ότι επηρεάζεται και από το κινητό τηλέφωνο.

Επιστήμονες έκαναν ανασκόπηση 12 παλαιότερων ερευνών, οι οποίες σχετίζονταν με το νέο μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας: τις νευροεκφυλιστικές νόσους. Πιο συγκεκριμένα, με το Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές έλαβαν υπ’ όψιν και την παράμετρο των συνεπειών που έχουν για τον εγκέφαλό μας τα κινητά τηλέφωνα και τo Wi-Fi.

Θα ήθελα να προετοιμαστείς, καθώς τα νέα δεν είναι ιδιαίτερα καλά. Πόσο άσχημα είναι; Οι ειδικοί εκτιμούν ότι έως το 2050 τα περιστατικά ασθενών με Αλτσχάιμερ θα έχουν τριπλασιαστεί συγκριτικά με σήμερα. Και ένας από τους βασικούς λόγους είναι το κινητό τηλέφωνο.

Πώς λειτουργούν τα κινητά τηλέφωνα

Στην πιο βασική του μορφή, ένα κινητό τηλέφωνο είναι ουσιαστικά ένα αμφίδρομο ραδιόφωνο, που αποτελείται από έναν ραδιοπομπό και έναν ραδιοφωνικό δέκτη.

Στις κλήσεις, το τηλέφωνο μετατρέπει τη φωνή μας σε ηλεκτρικό σήμα, που στη συνέχεια μεταδίδεται, μέσω ραδιοκυμάτων, στον πλησιέστερο πύργο κινητής τηλεφωνίας.

Το δίκτυο των πύργων κινητής τηλεφωνίας αναμεταδίδει στη συνέχεια το ραδιοκύμα στο κινητό τηλέφωνο του συνομιλητή και το μετατρέπει σε ηλεκτρικό σήμα, πριν το κάνει ήχο.

Tι είναι τα ραδιοκύματα

Την πιο απλή εξήγηση για το πώς λειτουργούν τα κινητά τηλέφωνα, τη βρήκα στο blog με τίτλο Pong Pulse. Εκεί, λοιπόν, αναφέρεται πως τα ραδιοκύματα μεταφέρουν τις πληροφορίες, που ταξιδεύουν στον αέρα με την ταχύτητα του φωτός. Μεταφέρουν ψηφιοποιημένη φωνή ή δεδομένα, με τη μορφή ταλαντευόμενων ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων (ονομάζονται ηλεκτρομαγνητικό πεδίο, Electromagnetic Field, δηλαδή EMF). Ο ρυθμός ταλάντωσης ονομάζεται συχνότητα.

Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ραδιοκύματα προς όλες τις κατευθύνσεις. Αυτά μπορούν να απορροφηθούν και να ανακληθούν από τα γύρω αντικείμενα, πριν φτάσουν στον πλησιέστερο πύργο κινητής τηλεφωνίας.

Παράδειγμα: όταν έχουμε το τηλέφωνο δίπλα στο κεφάλι μας κατά τη διάρκεια μιας κλήσης, ένα σημαντικό μέρος (πάνω από το μισό σε πολλές περιπτώσεις) της εκπεμπόμενης ενέργειας απορροφάται από το κεφάλι και το σώμα μας. Σε αυτήν την περίπτωση, μεγάλο μέρος της ενέργειας EMF του κινητού τηλεφώνου χάνεται και δεν είναι διαθέσιμο για την επικοινωνία.

Πώς λειτουργούν οι κεραίες

Τα κινητά τηλέφωνα περιέχουν τουλάχιστον μία κεραία ραδιοφώνου για τη μετάδοση ή λήψη ραδιοφωνικών σημάτων. Η κεραία μετατρέπει ένα ηλεκτρικό σήμα σε ραδιοκύμα (πομπός) και αντίστροφα (δέκτης).

Ορισμένα κινητά τηλέφωνα χρησιμοποιούν μία κεραία ως πομπό και δέκτη, ενώ άλλα (τα περισσότερα smartphones) έχουν πολλαπλές κεραίες εκπομπής ή λήψης. Πέραν αυτής που «βοηθά» τις κλήσεις, υπάρχουν άλλες για το Wi-Fi, το Bluetooth ή/και το GPS.

Η όποια κεραία είναι ένα μεταλλικό στοιχείο (όπως ο χαλκός), που έχει σχεδιαστεί ώστε να έχει συγκεκριμένο μέγεθος και σχήμα, για τη μετάδοση και λήψη συγκεκριμένων συχνοτήτων ραδιοκυμάτων.

Ενώ τα κινητά τηλέφωνα παλαιότερης γενιάς διέθεταν εξωτερικές ή αφαιρούμενες κεραίες, τα σύγχρονα περιέχουν πιο συμπαγείς κεραίες μέσα στη συσκευή, χάρη στις προηγμένες τεχνολογίες κεραιών.

Είναι σημαντικό να κατανοήσεις ότι τυχόν μεταλλικά εξαρτήματα στη συσκευή (όπως η πλακέτα κυκλώματος και το μεταλλικό πλαίσιο) μπορούν να αλληλεπιδράσουν με την κεραία ή τις κεραίες της μετάδοσης και να συμβάλουν στο μοτίβο του εκπεμπόμενου σήματος.

Πώς γίνεται η σύνδεση

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ένα κινητό τηλέφωνο είναι μια αμφίδρομη συσκευή ασύρματης επικοινωνίας. Χρειάζεται το εισερχόμενο σήμα (λήψη), αλλά και το εξερχόμενο σήμα (μετάδοση) για να λειτουργήσει.

Το μέγεθος του λαμβανόμενου σήματος από τον πύργο κινητής τηλεφωνίας, ονομάζεται «ισχύς σήματος». Είναι οι μπάρες που υπάρχουν πάνω δεξιά στην οθόνη του τηλεφώνου.

Η συνδεσιμότητα μεταξύ ενός κινητού τηλεφώνου και του δικτύου κινητής τηλεφωνίας, εξαρτάται και από τα δύο σήματα και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες -π.χ. την απόσταση μεταξύ του τηλεφώνου και του πλησιέστερου πύργου κινητής τηλεφωνίας ή τον αριθμό των εμποδίων μεταξύ τους-, αλλά και την ασύρματη τεχνολογία.

Μια κακή λήψη (λιγότερες μπάρες) συνήθως υποδηλώνει μεγάλη απόσταση ή/και μεγάλη διακοπή σήματος, μεταξύ του κινητού τηλεφώνου και του πύργου κινητής τηλεφωνίας.

Προκειμένου να εξοικονομηθεί η διάρκεια ζωής της μπαταρίας, ένα κινητό τηλέφωνο θα μεταβάλλει την ισχύ του μεταδιδόμενου σήματος και θα χρησιμοποιεί μόνο το ελάχιστο που είναι απαραίτητο για την επικοινωνία με τον πλησιέστερο πύργο κινητής τηλεφωνίας.

Όταν το κινητό έχει κακή συνδεσιμότητα, μεταδίδει ένα ισχυρότερο σήμα για να συνδεθεί στον πύργο και ως αποτέλεσμα η μπαταρία σας αδειάζει πιο γρήγορα.

Κινητά τηλέφωνα: ανέκαθεν είχαμε άγχος για το τι μας προκαλούν

Αν έφτασες έως εδώ, μπορείς να καταλάβεις γιατί οι επιστήμονες ερευνούν διαρκώς όσα μπορεί να μας προκαλεί η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων, κυρίως στον εγκέφαλο. Έχει θεωρηθεί ύποπτη και για την ανάπτυξη καρκινικών όγκων, αλλά κάτι τέτοιο δεν έχει αποδειχθεί.

Πάντως, τελευταία σχετική μελέτη δείχνει την ύπαρξη σχέσης μεταξύ των συσκευών και της εμφάνισης του Αλτσχάιμερ.

Για σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα, οι ερευνητές μελετούν και δημοσιεύουν την επίδραση του ασβεστίου στη νόσο του Αλτσχάιμερ. Η έρευνα υποστηρίζει ότι η ασθένεια που «κλέβει» το μυαλό του ανθρώπου, προκαλείται από υπερβολικό ενδοκυτταρικό ασβέστιο.

Οι ερευνητές πιστεύουν τώρα ότι η υπερβολική χρήση κινητού τηλεφώνου, αλλά και η ακτινοβολία Wi-Fi μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση των ενδοκυτταρικών επιπέδων ασβεστίου στον εγκέφαλο.

Η ανασκόπηση πολλών μελετών που αφορούσαν το Αλτσχάιμερ, εξηγεί ότι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που παράγονται με τη μορφή ταλαντευόμενων ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων (το EMF που λέγαμε πιο πάνω), παράγουν ισχυρές ηλεκτρικές και μαγνητικές δυνάμεις, οι οποίες έχουν επίδραση στα κύτταρα του ανθρώπινου σώματος.

Ενώ σύμφωνα με άλλη έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2008, έκθεση έως 2 ώρες την ημέρα σε πολύ χαμηλή ακτινοβολία που εκπέμπει πύργος κινητής τηλεφωνίας, προκάλεσε σημαντικό νευροεκφυλισμό του εγκεφάλου σε αρουραίους. Πιο συγκεκριμένα, το 34% των κυττάρων καταστράφηκε σε έναν μήνα, ενώ κατεγράφησαν 11 εγκεφαλικές αλλαγές και 4 αλλαγές συμπεριφοράς. Ο λόγος ήταν το VGCC. Να δούμε τι είναι αυτό.

Το ασβέστιο προκαλεί αλλαγές στον εγκέφαλο

Επειδή είναι πολλά τα άγνωστα δεδομένα, ας δούμε πώς επιχειρεί να τα εξηγήσει το EurekAlert (μη κερδοσκοπική πλατφόρμα δημοσίευσης ειδήσεων που λειτουργεί υπό την αιγίδα της American Association for the Advancement of Science): «Αυτά τα σήματα ασύρματης επικοινωνίας ενεργοποιούν κανάλια ασβεστίου με πύλη τάσης (VGCCs) -πρόκειται για τους βασικούς ρυθμιστές της εισροής ασβεστίου-, μέσω της πλασματικής μεμβράνης διεγέρσιμων κυττάρων (π.χ. νευρώνες)».

»Η ενεργοποίηση των VGCCs προκαλεί γρήγορες αυξήσεις στα ενδοκυτταρικά επίπεδα ασβεστίου. Κατά συνέπεια, η έκθεσή μας σε παλμικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία που παράγονται ηλεκτρονικά, προκαλούν αλλαγές, οι οποίες οδηγούν σε υπερβολικό ενδοκυτταρικό ασβέστιο. Η συγκεκριμένη συσσώρευση εξηγεί τις επιπτώσεις στον εγκέφαλο όσον αφορά τη νόσο του Αλτσχάιμερ».

»Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει πώς οι αλλαγές που προκαλούνται από το EMF στα ενδοκυτταρικά επίπεδα ασβεστίου παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη της πιο κοινής μορφής άνοιας».

Στην ανασκόπηση που έκανε για το Current Alzheimer Research, ο επίτιμος καθηγητής Βιοχημείας και Ιατρικών Επιστημών στο Washington State University, Martin L. Pall, έγραψε: «Ανθρώπινες γενετικές και φαρμακολογικές μελέτες δείχνουν ότι η αυξημένη δραστηριότητα VGCC αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης Αλτσχάιμερ».

Κατά συνέπεια, δεν είναι μόνο το ασβέστιο που είναι σημαντικό. Η δραστηριότητα VGCC, η οποία αυξάνεται άμεσα και σε μεγάλο βαθμό, από την έκθεση σε EMF, είναι επίσης σημαντική για την πρόκληση της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Δώδεκα πρόσφατες αξιολογήσεις επαγγελματικής έκθεσης διαπίστωσαν ότι τα άτομα που εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία λόγω επαγγέλματος, έχουν υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης Αλτσχάιμερ.

Η ηλικία εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ έχει μειωθεί τα τελευταία 20 χρόνια, προφανώς λόγω της αυξημένης έκθεσής μας σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία ασύρματης επικοινωνίας. Πρόσφατες μελέτες αναφέρουν περιπτώσεις Αλτσχάιμερ ακόμα και σε άτομα ηλικίας 30 και 40 ετών (αν και οι πιθανότητες να πρόκειται για Αλτσχάιμερ σε τόσο νεαρές ηλικίες, είναι πολύ λίγες).

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, νέοι άνθρωποι που εκτίθενται σε ακτινοβολία κινητού τηλεφώνου ή Wi-Fi για πολλές ώρες την ημέρα, ενδέχεται να αναπτύξουν «ψηφιακή» άνοια.

Η μελέτη κλείνει με την κλασική κατακλείδα «χρειάζεται περαιτέρω έρευνα», το μήνυμα όμως είναι σαφές και συγκεκριμένο. Πριν χάσεις, πάντως, τον ύπνο σου από το άγχος, διάβασε τους τρόπους με τους οποίους μπορείς να μειώσεις την ακτινοβολία του κινητού. Άλλωστε, δυστυχώς ή ευτυχώς το κινητό τηλέφωνο έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας.