Το πρώτο κουδούνι χτύπησε, αλλά για χιλιάδες γονείς μαζί του ξεκίνησε και ένας λογαριασμός που θα παραμείνει ανοιχτός μέχρι το επόμενο καλοκαίρι.
Η σχολική τσάντα, τα τετράδια και η κασετίνα αποτελούν μόνο την αρχή. Ξένες γλώσσες, φροντιστήρια, αθλητικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες, βοηθήματα και μετακινήσεις προστίθενται στα πάγια έξοδα ενός νοικοκυριού.
Ενδεικτικός υπολογισμός για τη σχολική χρονιά 2026-2027 ανεβάζει περίπου στα 130 ευρώ την αρχική αγορά βασικών σχολικών ειδών για ένα παιδί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το ποσό είναι ίδιο για όλες τις οικογένειες. Μάρκες, καταστήματα και επαναχρησιμοποίηση περσινού εξοπλισμού μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τον τελικό λογαριασμό.
Δημοτικό: Τα πρώτα 100άρια έρχονται εκτός σχολείου
Για ένα παιδί του Δημοτικού, η μεγάλη επιβάρυνση δεν προέρχεται απαραίτητα από το ίδιο το σχολείο.
Ένας ενδεικτικός υπολογισμός για Αγγλικά δύο φορές την εβδομάδα φτάνει περίπου στα 470 ευρώ για τη σχολική χρονιά. Εάν προστεθεί μία δραστηριότητα, όπως ποδόσφαιρο, μπάσκετ, κολύμβηση ή χορός, μπορούν να απαιτηθούν περίπου άλλα 300 ευρώ τον χρόνο.
Μαζί με τα σχολικά είδη, ο λογαριασμός προσεγγίζει έτσι τα 900 ευρώ, πριν υπολογιστούν μετακινήσεις, εκδρομές, πρόσθετος εξοπλισμός ή άλλες αγορές που θα προκύψουν μέσα στη χρονιά.
Και όσο μεγαλώνει το παιδί, μεγαλώνει συνήθως και το κόστος.
Στο Γυμνάσιο αρχίζει να βαραίνει ο λογαριασμός
Στο Γυμνάσιο οι ανάγκες αλλάζουν. Οι ώρες ξένης γλώσσας αυξάνονται, αρκετοί μαθητές προετοιμάζονται για πιστοποιήσεις και μπορεί να προστεθεί φροντιστήριο σε σχολικά μαθήματα.
Ενδεικτικά, δημοσιευμένοι τιμοκατάλογοι για το 2026-2027 δείχνουν ότι ένα πρόγραμμα προετοιμασίας Lower μπορεί να φτάνει τα 1.100 ευρώ ετησίως, ανάλογα φυσικά με το φροντιστήριο και το πρόγραμμα.
Εάν ένας μαθητής χρειάζεται παράλληλα υποστήριξη σε μαθήματα και θέλει να συνεχίσει μια δραστηριότητα, το μηνιαίο ποσό μπορεί εύκολα να περάσει σε επίπεδα αρκετών εκατοντάδων ευρώ.
Για μια οικογένεια με δύο παιδιά, τα ποσά πλέον πολλαπλασιάζονται.
Πανελλαδικές: Εκεί ο προϋπολογισμός αλλάζει κατηγορία
Η μεγαλύτερη οικονομική πίεση εμφανίζεται συνήθως στο Λύκειο και ιδιαίτερα στις τάξεις που οδηγούν στις Πανελλαδικές.
Ανάλογα με την κατεύθυνση, τον αριθμό των μαθημάτων, το φροντιστήριο και το εάν υπάρχουν ιδιαίτερα, η προετοιμασία μπορεί να κινηθεί περίπου στα 200 έως 400 ευρώ τον μήνα ή και υψηλότερα σε ορισμένες περιπτώσεις. Τα ποσά δεν αποτελούν ενιαίο τιμοκατάλογο της αγοράς, αλλά δείχνουν την τάξη μεγέθους που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία.
Η φροντιστηριακή εκπαίδευση στην Ελλάδα δεν αποτελεί περιθωριακή οικογενειακή δαπάνη.
614 εκατ. ευρώ τον χρόνο στα φροντιστήρια
Μελέτη του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ υπολόγισε ότι τα ελληνικά νοικοκυριά δαπάνησαν 614 εκατομμύρια ευρώ για φροντιστήρια το 2023, το υψηλότερο ποσό της προηγούμενης δεκαετίας.
Η πραγματική δαπάνη είχε αυξηθεί κατά 35,7% από το 2021, ενώ το 94,6% των χρημάτων κατευθυνόταν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Η ίδια έρευνα υπολόγισε τη μέση οικογενειακή μηνιαία δαπάνη για φροντιστήρια στα 180 ευρώ, με πολύ μεγάλες αποκλίσεις ανάλογα με το εισόδημα.
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο αφορά ίσως τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι γονείς αντιλαμβάνονται το σύστημα: το 48,7% θεωρεί ότι το παιδί του δεν θα είχε πετύχει στις Πανελλαδικές χωρίς φροντιστήριο. Παράλληλα, οι μισοί γονείς αναγνωρίζουν ότι η φροντιστηριακή εκπαίδευση επιβαρύνει οικονομικά την οικογένεια και αυξάνει τον φόρτο των μαθητών.
Υπάρχει και ένας λογαριασμός που συχνά ξεχνάμε
Τα δίδακτρα δεν είναι το μοναδικό επαναλαμβανόμενο κόστος.
Κάθε δραστηριότητα σημαίνει μετακινήσεις αρκετές φορές την εβδομάδα. Και όταν σχολείο, φροντιστήριο και προπόνηση βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία, το αυτοκίνητο μετατρέπεται σε ακόμη μία σημαντική σχολική δαπάνη.
Σε πρόσφατο υπολογισμό, μόνο το κόστος καυσίμων για τις σχολικές μετακινήσεις εκτιμήθηκε από περίπου 200 έως σχεδόν 880 ευρώ για ολόκληρη τη χρονιά, ανάλογα με τις αποστάσεις.
Και κάπως έτσι, η εικόνα των σχολικών εξόδων αλλάζει.
Δεν είναι τα 100 ή 130 ευρώ που θα δώσει μια οικογένεια τον Σεπτέμβριο για τετράδια, τσάντες και γραφική ύλη.
Είναι δέκα μήνες συνεχόμενων μικρών και μεγάλων πληρωμών.
Για μια οικογένεια με ένα παιδί στο Δημοτικό μπορεί να είναι Αγγλικά και μία δραστηριότητα. Για έναν μαθητή Γυμνασίου προστίθενται περισσότερες εκπαιδευτικές ανάγκες. Και για έναν υποψήφιο των Πανελλαδικών, το φροντιστήριο μπορεί από μόνο του να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες πάγιες δαπάνες του νοικοκυριού.
Το σχολείο στην Ελλάδα παραμένει δημόσιο και δωρεάν.
Η σχολική χρονιά, όμως, για πολλές οικογένειες μόνο δωρεάν δεν είναι.
