Η τεστοστερόνη έχει συνδεθεί τόσο έντονα με τον ανδρικό οργανισμό, ώστε συχνά ξεχνάμε κάτι βασικό: παράγεται φυσιολογικά και στις γυναίκες. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, έχει βρεθεί στο επίκεντρο μιας έντονης συζήτησης γύρω από την εμμηνόπαυση, τη σεξουαλική επιθυμία και τις ορμονικές θεραπείες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες η αλλαγή είναι εντυπωσιακή. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Reuters, οι συνταγές τεστοστερόνης για γυναίκες αυξήθηκαν κατά 146% από τον Ιανουάριο του 2023 έως τον Ιούλιο του 2026. Βασικός λόγος είναι η χρήση της για γυναίκες που εμφανίζουν επίμονη και ενοχλητική μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας μετά την εμμηνόπαυση.
Πότε μπορεί πραγματικά να βοηθήσει
Η επιστημονική εικόνα είναι πολύ πιο συγκεκριμένη από αυτή που συχνά παρουσιάζεται στα social media. Διεθνής επιστημονική συναίνεση αναγνωρίζει τεκμηριωμένο όφελος της τεστοστερόνης σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με διαταραχή υποτονικής σεξουαλικής επιθυμίας (HSDD), όταν δηλαδή η μειωμένη επιθυμία προκαλεί σημαντική προσωπική δυσφορία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η τεστοστερόνη αποτελεί γενικό «φάρμακο της εμμηνόπαυσης». Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δικαιολογούν τη χρήση της ως λύση για την κούραση, την απώλεια μυϊκής μάζας, την κακή διάθεση ή ως θεραπεία αντιγήρανσης. Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην ιατρική ένδειξη και σε όσα συχνά υπόσχεται το wellness περιεχόμενο του διαδικτύου.
Το παράδοξο με τα φάρμακα
Στις ΗΠΑ υπάρχει ακόμη ένα ιδιαίτερο πρόβλημα: δεν υπάρχει εγκεκριμένο από τον FDA σκεύασμα τεστοστερόνης ειδικά για γυναίκες. Έτσι, η χρήση γίνεται off-label και οι γιατροί αναγκάζονται σε ορισμένες περιπτώσεις να χρησιμοποιούν πολύ μικρότερες δόσεις προϊόντων που έχουν σχεδιαστεί για άνδρες ή ειδικά παρασκευασμένα σκευάσματα.
Η απότομη αύξηση της ζήτησης έχει προκαλέσει και πρακτικά προβλήματα. Το Reuters καταγράφει περιπτώσεις καθυστερήσεων ή άρνησης εκτέλεσης συνταγών από αμερικανικά φαρμακεία, ενώ περισσότερο από 30 κλινικές δοκιμές βρίσκονται σε εξέλιξη για τη χρήση και την ασφάλεια της τεστοστερόνης στις γυναίκες.
Το ενδιαφέρον επομένως δεν βρίσκεται σε μια υποτιθέμενη νέα «ορμόνη της νεότητας». Βρίσκεται στο γεγονός ότι μια θεραπεία με συγκεκριμένη πιθανή χρησιμότητα για ορισμένες γυναίκες γνωρίζει τεράστια αύξηση, ενώ η επιστήμη εξακολουθεί να προσπαθεί να καθορίσει με ακρίβεια πού βοηθά, πού δεν βοηθά και πώς πρέπει να χορηγείται με ασφάλεια.
