Στα βάθη των ωκεανών κρύβονται οργανισμοί που έχουν τελειοποιήσει τους μηχανισμούς κυτταρικής αναγέννησης εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Μια διεθνής ερευνητική ομάδα με τη συμμετοχή επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο του Stanford εστίασε τη μελέτη της στα ασκίδια (sea squirts), θαλάσσια ασπόνδυλα που προσκολλώνται σε βράχους και τρέφονται φιλτράροντας το νερό. Τα πλάσματα αυτά περιέχουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις μιας σπάνιας κατηγορίας λιπιδίων, των πλασμαλογόνων, τα οποία παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δομή των μεμβρανών των εγκεφαλικών κυττάρων.
Η θεαματική ανάκτηση της μνήμης
Στο ανθρώπινο σώμα, τα επίπεδα των πλασμαλογόνων μειώνονται φυσιολογικά με την πάροδο της ηλικίας, ενώ η ραγδαία πτώση τους συνδέεται άμεσα με νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές χορήγησαν εκχύλισμα πλούσιο σε πλασμαλογόνα από ασκίδια σε ηλικιωμένα ποντίκια εργαστηρίου επί δύο μήνες.
Τα αποτελέσματα εξέπληξαν την ιατρική κοινότητα: Τα ηλικιωμένα τρωκτικά ανέπτυξαν νέες συνάψεις στον ιππόκαμπο, την περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τη μνήμη και τη μάθηση. Σε τεστ λαβυρίνθου, τα ποντίκια που έλαβαν τη θεραπεία απέδωσαν εξίσου καλά με νεαρά ζώα, επιδεικνύοντας ταχύτητα προσανατολισμού που θεωρούνταν αδύνατο να ανακτηθεί.
Το τέλος της χρόνιας φλεγμονής
Εκτός από τη βελτίωση της μνήμης, οι εξετάσεις έδειξαν σημαντική υποχώρηση της χρόνιας νευροφλεγμονής: Τα γερασμένα κύτταρα επανέκτησαν την ελαστικότητά τους, ενώ το τρίχωμα των ζώων έγινε ξανά πυκνό και λαμπερό.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα πλασμαλογόνα λειτουργούν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά που προστατεύουν τις συνάψεις από την οξειδωτική φθορά. Παρότι απαιτούνται κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους για να επιβεβαιωθεί η ασφάλεια και η δοσολογία, η ανακάλυψη αυτή ανοίγει έναν εντελώς νέο δρόμο για τη θεραπεία της άνοιας, αποδεικνύοντας ότι η βιολογική παρακμή του εγκεφάλου μπορεί υπό προϋποθέσεις να ανακοπεί ή ακόμη και να αναστραφεί.
