Eurovision 2026: τι σχέση έχει ο Akylas και το «Φέρτο» με τον Στραβίνσκι, τον Μπραμς, τον Μπετόβεν; Μην βιαστείτε να χαρακτηρίσετε το παρακάτω κομμάτι ιεροσυλία… Μια σκέψη καταγράφουμε στην… οθόνη· απλή σκέψη, ερευνώντας την ιστορία της μουσικής με το πρίσμα γιουροβισιονιστή και όχι του ρεβιζιονιστή. Ποιος ο λόγος; Η ελληνική συμμετοχή στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision.
Και μην λησμονούμε: στη Βιέννη ο μουσικός διαγωνισμός, ο τόπος που έκλεισε τα μάτια του ο Μότσαρτ, «σπίτι» του Μπετόβεν, πολιτεία των Στράους, πόλη της διασημότερης Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Κόσμου, γιατί να μην στριμώξουμε και τον «δικό» μας Akyla στα κλασσικά πλακόστρωτα της πόλης που ψήθηκε το πρώτο κρουασάν…
«Φέρτο», και για εμάς δεν έχει τόση σημασία αν το «φέρει», ο Akylas, ή όχι· το θέμα μας είναι η απόρριψη από πολλούς και οι ακραίοι χαρακτηρισμοί: «κιτς», «αθλιότητα», «ντροπή», «έκτρωμα»… αλλά και από την άλλη, η αποδοχή, μέχρις υστερίας, από αρκετούς.
Δεν θα πάρουμε θέση. Απλά θα καταγράψουμε ότι το «Φέρτο» δεν περνάει απαρατήρητο· έχει απήχηση, προκαλεί θετικά ή αρνητικά συναισθήματα, αλλά… Γιά να θυμηθούμε σπαράγματα μουσικής ιστορίας…
29 Μαΐου του 1913 (103 χρόνια πριν), ακούγεται για πρώτη φορά στο Παρίσι το μουσικό έργο του Ιγκόρ Στραβίνσκι «Η Ιεροτελεστία της Άνοιξης» και προκαλεί αίσθηση, όπως λέμε χρησιμοποιώντας μια φράση-κλισέ· αίσθηση, αλλά και ταραχή! Ναι ταραχή!
Ήταν κάτι το απρόσμενο για το κοινό! Η παρτιτούρα του Στραβίνσκι περιείχε αναρίθμητα καινοτόμα χαρακτηριστικά για την εποχή της, συμπεριλαμβανομένων πειραμάτων στην τονικότητα, το μέτρο, τον ρυθμό, την έμφαση και την δυσαρμονία· όλα αυτά «τάραξαν» το πλαδαρά αυτιά του Μεσοπολέμου.
Το «Le Sacre du Printemps», από πολλούς θεωρείται ΤΟ Αριστούργημα που άλλαξε για πάντα τη σύγχρονη μουσική. Το κοινό των καλοζωισμένων αστών στο Θέατρο των Ηλυσίων Πεδίων δεν ήταν έτοιμο για παράξενους ρυθμούς και τον δίχως ειρμό (και ρυθμό) δονήσεις των χορευτών στη σκηνή. Το μπαλέτο είχε χορογραφηθεί από τον μέγιστο Νιζίνσκι κι’ όμως προκάλεσε οργή!
Όλοι σχεδόν αποδοκίμασαν το 1913, αλλά όσο περνούσαν τα χρόνια τόσο αγκάλιαζαν το «αλλόκοτο» αριστούργημα του Στραβίνσκι. Στη δεκαετία του 1940, το διαβόητο κομμάτι κέρδισε πια μόνιμη θέση και στην pop κουλτούρα όταν ο Walt Disney το ταίριαξε ως soundtrack στη θρυλική ταινία του κινουμένων σχεδίων «Fantasia». Σήμερα, στην εποχή των αλλόκοτων μουσικών που προκαλούν εμβοές στην ακοή μας, το κλασσικό «Η Ιεροτελεστία της Άνοιξης» παραμένει απλά κλασικό!
Από τον Τσαϊκόφσκι στον Ντεμπισί
Και ας ανατρέξουμε, στα γρήγορα, σε ανάλογα κομμάτια κλασσικής μουσικής.
Το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1 του Τσαϊκόφσκι, με το πρώτο άκουσμα απορρίφθηκε από τον βιρτουόζο πιανίστα Νικολάι Ρουμπινστάιν ως «χυδαίο και φθηνό»· στη συνέχεια έγινε ένα από τα πιο διάσημα κοντσέρτα για πιάνο στην Ιστορία.
Ο Ένταρντ Γκριγκ, ο νορβηγός μουσουργός, είχε πει για το έργο του «Στην Αίθουσα του Βασιλιά των Βουνών» (In the Hall of the Mountain King): «… τελικά είναι βρωμερό σαν σβουνιές αγελάδας»!
Η Τρίτη Συμφωνία του Μπετόβεν- η «Ηρωική»- χαρακτηρίστηκε αφόρητη και χαμένη στην απόλυτη σύγχυση» από την Allgemeine Musikalische Zeitung.
Η «ακόλαστη» Κάρμεν του Μπιζέ σκανδάλισε και προκάλεσε αποστροφή στο κοινό με την πρώτη της σκηνική παρουσία! Η κριτική ήταν σκληρή: «γυναίκες που έκαναν εμετό από την Κόλαση»!
«Φιάσκο» το Κονσέρτο για πιάνο αριθμός 1 του Μπραμς. Αποδοκιμασίες και σφυρίγματα για τη Συμφωνία αριθμός 1 του Μάλερ. «Τρικυμία σε πιατάκι του γλυκού» το θρυλικό κομμάτι La Mer του Ντεμπισί…
Προς Θεού: δεν συγκρίνουμε το εύπεπτο ή (για άλλους) δυσκολοχώνευτο «Φέρτο» του «αρκούδου» Akyla με τους Τιτάνες της μουσικής, όμως το παράδοξο, το νεοφανές, το αλλόκοτο πάντα προκαλεί περισσότερες αποδοκιμασίες (από παρελθούσες γενιές) και επιδοκιμασίες από νέους. Ο χρόνος και η ωρίμανση στη σκέψη το κάνουν αποδεκτό, κάποτε.
Φέρτε καινούργια αυτιά…
Η… σαν Παιδικού Σταθμού θερινή γιορτούλα, σκηνική παρουσία του Akyla και των συνεργατών του, προσφέρει κάποιο χαμόγελο, αν μη τι άλλο… Και σίγουρα, η Φιλαρμονική της Βιέννης δεν θα συμπεριλάβει «Akyla» στην πρωτοχρονιάτικη συναυλία της και σίγουρα, , το «Φέρτο» θα γίνει από αύριο κιόλας «Πάρτο» για τα Πρωινάδικα τύπου «Λιάγκα», Καινούργιου, Σκορδά και λοιπών· θα μας απασχολήσει μέχρι να ανέβει ο υδράργυρος και να καταλάβουμε ότι εφέτος δεν υπάρχει κανέις να μας φέρει διακοπές και μετά θα μπει στο χρονοντούλαπο της μουσικής ιστορίας, της Eurovision έστω.
Γιατί, ας μην βαυκαλιζόμαστε, ένα τραγουδάκι- ό,τι πρέπει για πανηγύρι στείλαμε στη… Eurovision! Εκεί ήταν που ακούστηκαν το «Espresso Macchiato», το «Baila el Chiki-chiki» και τόσα άλλα ελαφρά σαν φτερά τραγουδάκια, που άρεσαν, αλλά γρήγορα ξεχάστηκαν. Και το «Φέρτο» (έρθει δεν έρθει…) θα ξεχαστεί, αναμφίβολα· όμως μην βιάζεστε να το συντρίψετε τώρα· δώστε του χρόνο ωρίμανσης. Η μετάβασή του δεν θα είναι- σίγουρα- από «ασμάτιο» σε «κλασσική μελωδία» , αλλά θα «μείνει», να είστε σίγουροι ως σινιάλο εποχής.
Αλλάζουν οι καιροί και μαζί τους και τα ακούσματα. Κάποτε ακούγαμε, από στημένους καλλιτέχνες σαν μπαστούνια στη σκηνή της Eurovision, «Waterloo», «Volare», «Save Your Kisses for Me» και σήμερα προβληματιζόμαστε αν το θεαματικό «Φέρτο» του Akyla είναι καλύτερο από το «Bangaranga» της καλλίπυγης Dara …Γι’ αυτήν την καινούρια μουσική χρειάζονται και καινούρια αυτιά…
«Η παρουσία του Akyla: η αμφίεση, η συμπεριφορά, η κίνηση, ο τρόπος έκφρασης, το τραγούδι και γενικά η ελληνική συμμετοχή στον διαγωνισμό της Eurovision»- όπως με επέκρινε η κόρη μου- είναι η απάντηση στην ερώτηση γιατί δεν πάμε καλά στην Ελλάδα. Να ‘χει δίκο; Δεν πάμε καλά; Άλλα μας λένε οι κυβερνώντες…
Κάποτε λοιδορούσαν τον Στραβίνσκι για την «Ιεροτελεστία της Άνοιξης», σήμερα στη σταθερά χειμαζόμενη παγκόσμια μουσική σκηνή ένα ασταθές «Φέρτο» στη μουσική ιεροσυλία της Eurovision δεν θα φέρει την άνοιξη, αλλά, προς Θεού, ούτε και την καταιγίδα… Καλή ακρόαση…
Νίκος Τζιανίδης
Πηγή: ethnos.gr
