Αν κάνετε ένα… γενναίο flashback στο 1984, όσοι και όσες ζούσατε τότε και πολύ περισσότεροι όσοι έχετε μνήμες, θα γυρίσετε σε μια εποχή που η χώρα μας μετρούσε όλα κι όλα πέντε χρόνια έγχρωμης τηλεόρασης κι άκουγε μουσική σε μικρά τρανζίστορ. Οι υπολογιστές ήταν κάτι άγνωστο κι εδώ που τα λέμε, ακόμα και σε πολύ προηγμένες χώρες βρίσκονταν σε εμβρυϊκό στάδιο.
Μοιάζει, λοιπόν, απίστευτο ότι πριν από 42 χρόνια ένας τύπος κάθισε, σκέφτηκε, προγραμμάτισε και παρουσίασε ένα παιχνίδι που μεγάλωσε γενιές και γενιές και παρά την τρομακτική ανάπτυξη της τεχνολογίας, εξακολουθεί να λατρεύεται σε όλο τον κόσμο.
Στις 6 Ιουνίου του 1984, ο 29χρονος τότε Ρώσος μαθηματικός, Αλεξέι Πατζίτνοφ, έβαζε στη ζωή μας το Tetris και το Ήξερες Ότι αυτού του μήνα είναι αφιερωμένο στο παιχνίδι με τα πολύχρωμα τουβλάκια.
Ο Πατζίτνοφ εργαζόταν ως προγραμματιστής στην Ακαδημία Επιστημών της Σοβιετικής Ένωσης κι απλώς αναζητούσε έναν διασκεδαστικό τρόπο να δοκιμάσει τις δυνατότητες των υπολογιστών της εποχής. Εμπνεύστηκε από ένα επιτραπέζιο παζλ, σχεδίασε τα τουβλάκια και τη ροή του παιχνιδιού και το ονόμασε Tetris από τον ελληνικό αριθμό «τέσσερα» (tetra), επειδή όλα τα κομμάτια αποτελούνταν από τέσσερα τετράγωνα και το tennis που ήταν το αγαπημένο του άθλημα.
Επειδή το Tetris δημιουργήθηκε στη Σοβιετική Ένωση, τα δικαιώματά του δεν ανήκαν αρχικά στον δημιουργό του αλλά στο κράτος, με αποτέλεσμα μέσα στα χρόνια να επικρατήσει ένα χάος από τις εταιρείες που νόμιζαν ότι είχαν εξασφαλίσει τα δικαιώματα. Ο δε εμπνευστής αρχικά δεν κέρδισε σχεδόν τίποτα από την παγκόσμια επιτυχία του παιχνιδιού και πέρασαν χρόνια μέχρι να αρχίσει να επωφελείται οικονομικά.
Παρότι ο Πατζίτνοφ δεν είχε καμία τέτοια πρόθεση, το Tetris έκανε πάταγο στην ΕΣΣΔ και πολύ γρήγορα η φήμη του ταξίδεψε κι εκτός αυτής. Προγραμματιστές άρχισαν να ανταλλάσσουν δισκέτες και να στρώνονται με τις ώρες μπροστά από μια οθόνη, ενθουσιασμένοι με το απλό, αλλά εθιστικό παιχνίδι.
Η παγκόσμια έκρηξη ήρθε το 1989 όταν η Nintendo συμπεριέλαβε το παιχνίδι στο Gameboy πετυχαίνοντας διάνα. Δεν είναι μόνο ότι έχτισε έναν μύθο γύρω από το Tetris, αλλά και ότι χάρη στη δημοφιλία του, άνοιξε τον δρόμο ώστε η κονσόλα της να μην αγοράζεται πλέον μόνο από παιδιά, αλλά από ανθρώπους όλων των ηλικιών που κολλούσαν με τα περιστρεφόμενα τουβλάκια.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, την 1η Ιουλίου 1993, ο Ρώσος κοσμοναύτης Αλεκσάντρ Σερέμπροφ πήρε μαζί του ένα Gameboy με Tetris στον διαστημικό σταθμό Mir Space Station, κάνοντας το ένα από τα πρώτα παιχνίδια που παίχτηκαν σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Ακόμα και η ψυχολογία έχει μιλήσει για το «φαινόμενο Tetris», την κατάσταση κατά την οποία κάποιος έχει παίξει τόσες ώρες, που βλέπει νοητά σχήματα να κατεβαίνουν με ταχύτητα ακόμα και στον ύπνο του ή παρατηρεί στο ξύπνιο του αντικείμενα που θα «κούμπωναν» το ένα με το άλλο, όπως στο παιχνίδι (κάτι σας λέει ε;).
Τον Ιανουάριο του 2024, ο μόλις 13 ετών Γουίλις Γκίμπσον, πέτυχε κάτι που για δεκαετίες θεωρούνταν αδύνατο να συμβεί. Έφτασε τόσο μακριά που το ίδιο το παιχνίδι «κράσαρε» και δεν μπορούσε να συνεχίσει λόγω ταχύτητας και πολυπλοκότητας. Παρότι δεν εμφανίστηκε στην οθόνη κάποιο σχετικό μήνυμα (προφανώς γιατί ποτέ κανείς δεν περίμενε ότι κάποιος θα νικούσε το λογισμικό), αυτό θεωρήθηκε ως το πρώτο τερμάτισμα του Tetris στην ιστορία.
Αφήσαμε για το τέλος κάτι εντυπωσιακό και κάτι στενάχωρο. Ξεκινώντας από το πρώτο, η ενασχόληση με το Tetris για ιατρικούς λόγους αποτελεί σύμφωνα με τους επιστήμονες «μια αναγνωρισμένη ψυχιατρική και γνωστική θεραπεία, με στόχο την πρόληψη ή τη μείωση τραυματικών αναμνήσεων και αναδρομών (flashbacks), όπως εκείνων που σχετίζονται με τη Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες».
Το στενάχωρο; Προφανώς με την αξία του και χάρη στην ευφυΐα του ο Αλεξέι Πατζίτνοφ είδε να του ανοίγονται δρόμοι που ποτέ δεν περίμενε κι έστω κΙ αργά, να κερδίζει χρήματα από την παγκόσμια επιτυχία του Tetris. Όσο τυχερός ήταν σε αυτό το κομμάτι της ζωής του, τόσο τραγικά τον σημάδεψε η μοίρα το 2017, όταν έχασε τον γιο του Ντμίτρι, ο οποίος σκοτώθηκε κάνοντας σκι στην περιοχή Mount Rainier των ΗΠΑ.
