Ήταν 3 Απριλίου του 2018, δηλαδή 11 μήνες πριν, που στη MP ασχοληθήκαμε με το πρόβλημα της έλλειψης χώρων για τους ανθρώπους που φεύγουν από τη ζωή.
Γράφαμε τότε σε δημοσίευμα υπό τον τίτλο «“The Walking Dead”στον Μαραθώνα» ότι «το σημαντικό αυτό πρόβλημα ξεκίνησε με την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Μαραθώνα, όταν μετέτρεψε όλους τους υπάρχοντες τάφους μέχρι και τον Μάιο του 2016 σε οικογενειακούς. Με την απόφαση αυτή τελείωσε ουσιαστικά η διαδικασία εκτεταμένων εκταφών σε όλα τα Κοιμητήρια του Δήμου Μαραθώνα. Και χωρίς εκταφές, δεν μπορεί κανένα Κοιμητήριο να βρει χώρο για νέες ταφές. Τα χειρότερα, όμως, έπονται, γιατί με τη μεταφορά των θανόντων της ευρύτερης περιοχής στο Κάτω Σούλι, με μαθηματική ακρίβεια, σύντομα θα γεμίσει και εκείνο το Κοιμητήριο. Και θα επιστρέψουμε στο σημείο μηδέν…»…
Δεν ήμασταν μάντεις κακών. Βλέπαμε μπροστά κάτι που δεν χρειάζεται να έχεις την παραμικρή εξειδικευμένη γνώση για να το φανταστείς. Αρκούσε η κοινή λογική.
Συμπληρώναμε, δε, ότι «με την απόφαση της Δημοτικής Αρχής να “σφραγίσει” τις πόρτες του Κοιμητηρίου της Νέας Μάκρης, αρχίζουν τα δύσκολα… Όταν στο παρελθόν οι υπεύθυνοι του Κοιμητηρίου προσπάθησαν να το επεκτείνουν σε όμορο οικόπεδο, ιδιοκτησίας του Δήμου, οι περίοικοι ξεσηκώθηκαν και “μπλόκαραν” τις εργασίες. Καλώς ή κακώς, κανένας δε θέλει ένα Κοιμητήριο δίπλα στο σπίτι του».
Να, λοιπόν, που φτάσαμε στο σήμερα και στα όσα αλλοπρόσαλλα συνέβησαν το τελευταίο διάστημα.
Τα θύματα της πυρκαγιάς κι η έλλειψη χώρου
Όπως ήταν, δυστυχώς, φυσικό, προέκυψε η ανάγκη ταφής των συμπολιτών μας που χάθηκαν άδικα την 23η Ιουλίου. Η μεγάλη πλειοψηφία των θυμάτων ενταφιάστηκε εκτός Μαραθώνα, σε ιδιαίτερες πατρίδες των θανόντων. Υπήρξαν, όμως, και περιπτώσεις που απαιτήθηκε ενταφιασμός σε Κοιμητήριο της περιοχής μας.
Με σύννομες διαδικασίες -με Νόμο, που ψήφισε η Βουλή- ο Δήμος Μαραθώνα βρήκε λύση αλλά εξ όσων προκύπτουν την υλοποίησε με περισσή προχειρότητα, έστω και αν οι ανάγκες ήταν επείγουσες και η πίεση χρόνου δεδομένη… Επέκτεινε το γεμάτο Κοιμητήριο της Νέας Μάκρης στο γειτονικό οικόπεδο, περικυκλώνοντάς το με νέα περίφραξη, θεωρώντας ότι δημιούργησε τις κατάλληλες προδιαγραφές για την ταφή συνανθρώπων μας, που έχασαν τη ζωή τους στα τραγικά γεγονότα της 23ης Ιουλίου.
Οι αντιδράσεις
Το να βάλεις, βέβαια, ένα συρματόπλεγμα λίγα μέτρα πιο κει από ότι ήταν την περασμένη μέρα δεν είναι κάτι που περνά απαρατήρητο. Ομάδα πολιτών που ζουν κοντά στο νεκροταφείο προχώρησε σε αγωγές και έφτασε την υπόθεση στα Δικαστήρια.
Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι οι αντιδράσεις των περιοίκων για τη μη επέκταση του Κοιμητηρίου ήταν υπερβολικές, ίσως και αδικαιολόγητες. Γιατί οι περισσότεροι απ’ αυτούς το βρήκαν εκεί σε πλήρη λειτουργία και παρόλα αυτά έχτισαν στην τριγύρω περιοχή, χωρίς να τους ενοχλεί.
Η σημερινή κατάσταση, όμως, δικαιολογεί πλήρως τους φόβους και τις αντιδράσεις τους. Όπως αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη σχετική απόφαση του δικαστηρίου που τους δικαιώνει, συνέβησαν απίστευτα πράγματα. Αφήνουμε στην άκρη την αισθητική υποβάθμιση της περιοχής, που «υπήρξε άμεση και προφανής» και πάμε στις πιο ουσιαστικές επισημάνσεις, που επηρέασαν την απόφαση του δικαστηρίου:
- Οι εν λόγω ταφές έγιναν σε κοινή θέα.
- Η γενόμενη περίφραξη από συρματόπλεγμα δεν εξασφάλιζε την προστασία του χώρου από τη διέλευση ζώων ή ανθρώπων ούτε τις αναμενόμενες σε ένα χώρο κοιμητηρίου συνθήκες επισκεψιμότητας από τους συγγενείς των ενταφιασμένων.
- Σε περίπτωση βροχής ο χώρος πλημμυρίζει, με αποτέλεσμα να υπάρχουν λιμνάζοντα ύδατα δίπλα στους τάφους, αλλά να προκύπτει και το ενδεχόμενο τα υπερχειλίζοντα όμβρια ύδατα, παρασυρόμενα, να εισβάλλουν στην κατοικία των αιτουσών.
- Τα νερά της βροχής παρασύρουν και τα χώματα που καλύπτουν τους ενταφιασμένους.
- Ο Δήμος δεν έχει προβεί ούτε πριν τη λειτουργία του επίμαχου κοιμητηρίου ούτε σε μεταγενέστερο χρόνο σε καμία περιβαλλοντική μελέτη και σε καμία από τις απαιτούμενες εργασίες κατασκευής αποχετευτικού συστήματος, συστήματος αποστράγγισης των όμβριων υδάτων, κανονικής περιτοίχισης του χώρου και επαρκούς δενδροφύτευσης.
- Καμία διαβεβαίωση δεν υφίσταται ότι η λειτουργία του Κοιμητηρίου του καθ’ ου Δήμου στο ως άνω ακίνητο του Δήμου αλλά και τις κοινόχρηστες οδούς δεν θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
Τσάτρα-πάτρα
Με απλά λόγια, αν και η επέκταση του Κοιμητηρίου στο παρακείμενο οικόπεδο φαίνεται να είναι σύννομη, αλλά και η μόνη πρακτικά εφικτή λύση, η λειτουργία του στην πράξη έγινε με απόλυτη προχειρότητα και στην λογική «να ξεμπερδεύουμε με το πρόβλημα». Και ναι, η δικαιολογία ότι «ήταν ένα έκτακτο γεγονός, χρειάστηκε να γίνουν οι κηδείες και δεν μπορούσαν να μείνουν άταφοι», ευσταθεί, αλλά είναι προφανές ότι η λειτουργία ενός Κοιμητηρίου διέπεται από κανόνες, που δεν τηρήθηκαν, αλλά και από θεμελιώδεις αρχές που παραβιάστηκαν βάναυσα.
Διότι είναι αδιανόητο εν έτει 2019 να υπάρχουν τάφοι σε κοινή θέα και πρόσβαση, που προσβάλλουν τη μνήμη των νεκρών, μεγαλώνουν τον πόνο των συγγενών και σε δεύτερο βαθμό εντείνουν τις ανησυχίες των δημοτών για υποβάθμιση της ποιότητας ζωής τους.
Σε κάθε περίπτωση, η διαταχθείσα από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών απαγόρευση της ταφής νεκρών στον χώρο της επέκτασης του Κοιμητηρίου έως την τελεσιδικία (!) της αγωγής που ασκήθηκε από κατοίκους -για διάστημα δηλαδή έως και 4 χρόνων- δημιουργεί ένα εκρηκτικό πρόβλημα, στο οποίο θα πρέπει να δώσει άμεσα λύση η επόμενη Δημοτική Αρχή.
