Ανοίγεις την πλατφόρμα streaming έχοντας στη διάθεσή σου εκατοντάδες νέες, πολυδιαφημισμένες σειρές και βραβευμένες ταινίες. Κι όμως, μετά από μια κουραστική μέρα γεμάτη πίεση, καταλήγεις να πατήσεις το play για πολλοστή φορά στα «Φιλαράκια», στο «The Office» ή στο «Κωνσταντίνου και Ελένης»: Αυτή η συνήθεια δεν είναι ένδειξη βαρεμάρας, αλλά ένας ισχυρός ψυχολογικός μηχανισμός άμυνας που οι ειδικοί ονομάζουν «comfort watching».
Ο εγκέφαλος αναζητά την απόλυτη προβλεψιμότητα
Στον σύγχρονο τρόπο ζωής, ο ανθρώπινος εγκέφαλος βομβαρδίζεται καθημερινά από εκατοντάδες αποφάσεις, αβεβαιότητα και επαγγελματικό στρες. Όταν παρακολουθούμε μια εντελώς νέα σειρά μυστηρίου ή δράσης, το νευρικό μας σύστημα παραμένει σε εγρήγορση, προσπαθώντας να επεξεργαστεί νέα πρόσωπα και ανατροπές στην πλοκή: Αντίθετα, με μια γνωστή σειρά γνωρίζουμε ήδη το τέλος κάθε σκηνής.
Αυτή η μηδενική γνωστική απαίτηση επιτρέπει στον εγκέφαλο να χαλαρώσει ουσιαστικά: Η αίσθηση του ελέγχου μειώνει τα επίπεδα της κορτιζόλης, δημιουργώντας μια ζεστή αίσθηση ασφάλειας και οικειότητας.
Η ψευδαίσθηση της παρέας και των παλιών φίλων
Επιπλέον, οι ψυχολόγοι επισημαίνουν το φαινόμενο των «παρακοινωνικών σχέσεων» (parasocial relationships). Όταν βλέπουμε τους ίδιους χαρακτήρες επί χρόνια, ο εγκέφαλός μας τους αντιλαμβάνεται υποσυνείδητα σαν μέλη μιας οικείας παρέας: Μας προσφέρουν συναισθηματική σταθερότητα χωρίς τις απαιτήσεις των πραγματικών σχέσεων.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα νιώσεις ενοχές επειδή ξαναείδες τον ίδιο κύκλο για πέμπτη φορά, θυμήσου ότι το μυαλό σου απλώς επέλεξε το πιο αποτελεσματικό, ανέξοδο και ασφαλές ηρεμιστικό της ημέρας.
