Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε έστω κάποιες επιδερμικές γνώσεις σχετικά με τη Μάχη του Μαραθώνα, η οποία -για πολλούς σύγχρονους ιστορικούς -και τη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ- αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές της ανθρωπότητας.

Έλαβε χώρα τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο του 490 π.Χ. και σε αυτή συγκρούστηκαν οι Έλληνες (Αθηναίοι και Πλαταιείς) με τους Πέρσες, κατά τη διάρκεια της εισβολής των τελευταίων στην Ελλάδα. Αυτή η κομβική μάχη κερδήθηκε και βοήθησε τους Έλληνες να καταλάβουν ότι ενωμένοι μπορούν να πετύχουν πολλά.

Η επιβολή κατά του Περσικού Στρατού τους έδωσε την ευκαιρία να δημιουργήσουν, ελεύθεροι, μέσα στους τρεις επόμενους αιώνες, τον σπουδαίο πολιτισμό που όλοι γνωρίζουμε. Μάλιστα, ο Άγγλος φιλόσοφος Τζων Στιούαρτ Μιλ έχει πει ότι «η μάχη του Μαραθώνα, ως γεγονός στη βρετανική ιστορία, είναι πιο σημαντική από τη μάχη του Χάστινγκς».

Βασική πηγή για όσα διαδραματίστηκαν στο πεδίο της μάχης είναι τα απομνημονεύματα του Ηροδότου, όμως υπάρχουν και αρκετές αναφορές από φιλόσοφους και γεωγράφους, όπως ο Πλάτων και ο Παυσανίας. Πολλοί έχουν κατηγορήσει τον Ηρόδοτο ότι έμπλεκε την προσωπική του άποψη καταγράφοντας τα γεγονότα, όμως τα ευρήματα που είδαν το φως μέσα στους αιώνες επιβεβαιώνουν ένα μεγάλο κομμάτι των περιγραφών του.

Όπως είναι φυσικό, ένα τόσο σημαντικό γεγονός ακολουθείται από τους μύθους του. Ιστορίες που ακροβατούν μεταξύ θεωριών συνωμοσίας, fake news και μυθοπλασίας. Ένα τρανό παράδειγμα είναι και η ιστορία του Εχετλαίου ή Έχετλου.

Τα Στοιχεία

Την παρουσία του στη Μάχη του Μαραθώνα επιβεβαιώνουν μέσω αναφορών ο Ηρόδοτος, ο Παυσανίας αλλά και κάποια ευρήματα που τον απεικονίζουν ανάμεσα στους ήρωες που πρωτοστάτησαν σε αυτή.

Κανείς δεν γνώριζε το πραγματικό του όνομα και έτσι αναφέρεται ως Εχετλαίος ή Έχετλος, πιθανότατα επηρεασμένο από το όπλο που κρατούσε. Ο λόγος για την εχέτλη, τη λαβή δηλαδή του αρότρου. Η χρήση του συγκεκριμένου εργαλείου ταιριάζει με τη συνηθέστερη περιγραφή του, η οποία, τον θέλει να φοράει ρούχα αγρότη.

Σύμφωνα με την επικρατέστερη -στα στενά του Διαδικτύου- εκδοχή, αυτή του Παυσανία, επρόκειτο για έναν άγνωστο άνδρα με μεγάλη γενειάδα και αγροτική περιβολή, ο οποίος εμφανίστηκε από το πουθενά στο κέντρο της μάχης και σκότωσε εκατοντάδες Πέρσες πολεμιστές. Στη συνέχεια και αφού τα πάντα είχαν κριθεί, χάθηκε στο βουνό από όπου και προήλθε.

Ο Ηρόδοτος, από την άλλη, πήγε τη φάση ένα βήμα πιο πέρα βασιζόμενος στη μαρτυρία του Αθηναίου στρατιώτη, Επίζηλου, ο οποίος ενώ πολεμούσε στήθος με στήθος με τους αντιπάλους, ξαφνικά, έχασε την όρασή του και από τα δύο μάτια, παρόλο που δεν είχε δεχθεί κάποιο χτύπημα. Ο Επίζηλος διηγείται πως είδε έναν μεγαλόσωμο οπλίτη του οποίου η γενειάδα κάλυπτε ολόκληρη την ασπίδα. Αυτός κρατούσε στα χέρια του ένα πολύ φωτεινό όπλο. Πέρασε ακριβώς από δίπλα του σκοτώνοντας Πέρσες αντιπάλους, με τη λάμψη του περίεργου αντικειμένου να τυφλώνει τον Επίζηλο.

Και οι δύο εκδοχές τελειώνουν με τους Αθηναίους να ρωτούν στο Μαντείο των Δελφών σχετικά με την ταυτότητα του άγνωστου άνδρα. Η απάντηση που πήραν ήταν πως έπρεπε να τιμήσουν τον Εχετλαίο. Κάτι που συνέβη με τον ήρωα να απεικονίζεται στην Ποικίλη Στοά, δίπλα στους υπόλοιπους που ήρωες της Μάχης.

Οι Αστικοί Θρύλοι 

Στα χρόνια του Διαδικτύου και της έξαρσης των θεωριών συνωμοσίας, οι αναφορές για την εμφάνιση ενός μυστήριου μαχητή που ξέκανε τους εχθρούς από απόσταση με ένα περίεργο όπλο, το οποίο πετούσε λάμψεις, σίγουρα αποτελεί μια καλή βάση για να στηθούν δεκάδες πιθανές εξηγήσεις. Τι πιο λογικό, λοιπόν, από έναν Έλληνα χρονοταξιδιώτη (πες τον και Δόκτωρ Ποιος) που αποφάσισε να πάει πίσω στον χρόνο με σκοπό να βοηθήσει στη μάχη με το ακτινοβόλο όπλο του;

Έτοιμο στο πιάτο μας το έδωσαν και δεν είναι λίγοι οι φίλοι που σκιαγραφούν τον Εχετλαίο ως μέλος της περιβόητης ομάδας «Έψιλον». Μπορείτε εύκολα με ένα Google search να βρείτε σχετικά threads σε όλα τα συνωμοσιολογικά forum της διαδικτυακής «γειτονιάς» σας.

Αρκετοί συγκρίνουν το όπλο του Εχετλαίου, βασιζόμενοι σε κάποιες απεικονίσεις που έχουν διασωθεί, με ένα πολυβόλο Ούζι – επειδή, 2021, γι’ αυτό.

Ναι, υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι κάποιος ταξίδεψε στον χρόνο κρατώντας ένα Ούζι -ή ένα όπλο με ακτίνες- και ξεπάστρεψε χιλιάδες Πέρσες. Πολλοί, επίσης, υποστηρίζουν ότι κατά τη διάρκεια της μάχης έγιναν αντιληπτές και αρκετές λάμψεις στον ουρανό. Μάλλον θα έβαλαν και οι εξωγήινοι το χεράκι τους.

Όταν το Πράγμα Χόντρυνε 

Σε ένα από τα προαναφερθέντα forum, άγνωστος χρήστης αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

Κατά τη διάρκεια της μάχης, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος, ο Πλούταρχος και ο Παυσανίας, ενεφανίσθησαν περίεργα φαινόμενα. Ο Παυσανίας μας προσφέρει μία παραστατική εικόνα της μάχης και γράφει ότι οι Αθηναίοι είδαν τον Θησέα να βγαίνει μέσα από τη γη. Επίσης ο ημίθεος Ηρακλής (κατ` εξοχήν προστάτης-ήρωας του Μαραθώνα ) λαμβάνει μέρος στη μάχη και η θεά Αθηνά παίρνει μέρος σ` αυτήν πάνοπλη, οδηγώντας ένα άρμα με τέσσερα άλογα. Ακόμα στο πλευρό των Αθηναίων ήταν ο τραγοπόδαρος θεός Πάνας, ο οποίος μαζί με τους ακολούθους του Πανίσκους, σκόρπισαν τον τρόμο και τον πανικό στους Πέρσες (Παυσ. Αττικά Ι, 13, 3). Μετά τη μάχη, οπλίτες Αθηναίοι είπαν ότι λίγο πιο μπροστά από τον Μιλτιάδη, που οδηγούσε τη φάλαγγα, έτρεχε λουσμένος σε ένα χρυσό φως ο ήρωας της Αθήνας, ο Θησέας, βαριά οπλισμένος και αυτός ήταν εκείνος που έπεσε πρώτος επάνω στο κέντρο των Περσών.

H Πιθανή Εξήγηση  

Σύμφωνα με τον Ελβετό ιστορικό Christian Pfister, η εμφάνιση όλων αυτών των ηρωϊκών και θεϊκών φιγούρων στις περιγραφές των μαχών δεν είναι κάτι παραπάνω από αυτό που ονομάζουμε επιφάνεια. Όπως διαβάζουμε στη Βικιπαιδεία: «Με τον όρο επιφάνεια απαντάται και εναλλακτικά ως ιεροφάνεια στη θρησκειολογία χωρίς ωστόσο να έχει το ίδιο νόημα, εννοείται η θεία εμφάνιση». Περίπου σαν να λέμε «ο Θεός έβαλε το χέρι του». Κάτι σαν απόδειξη ότι είχαν τους θεούς με το μέρος τους. Έτσι και ο Εχετλαίος, που για πολλούς ήταν απεσταλμένος του Πάνα -ή ακόμη και ο ίδιος- ο οποίος ήθελε να δείξει τη στήριξή του προς τους Αθηναίους.

Αυτή είναι σίγουρα μια πιο λογική περίπτωση από αυτή του χρονοταξιδιώτη με το Ούζι.

Υπόλοιπες Θεωρίες και Ανακρίβειες 

Η παραπάνω θεωρία δεν είναι η μοναδική που αφορά τον πόλεμο μεταξύ Περσών και Ελλήνων. Μια από αυτές θέλει το Πείραμα της Φιλαδέλφειας να αποτελεί προσπάθεια των Αμερικανών να επέμβουν στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας με σκοπό να επηρεάσουν την ιστορία. Παράλληλα, η κούρσα του Φειδιππίδη από τη Σπάρτη στην Αθήνα με σκοπό την ανακοίνωση της νίκης έχει δυο-τρεις διαφορετικές εκδοχές.

Κανείς δεν ήταν εκεί για να γνωρίζει τι ακριβώς συνέβη και αν οι Έλληνες πληκτρολόγησαν “Big Daddy”, σαν να παίζουν Age of Empires. Το μόνο σίγουρο είναι ότι όλες οι εκδοχές είναι εξίσου διασκεδαστικές.