Η εικαστικός Καλλιόπη Οικονομάκου μιλά στη MP για την Καιόμενη Σφαίρα και τους συμβολισμούς του έργου της για το Μάτι
Του Μάκη Κουλουμπή
Το απόγευμα της 23ης Ιουλίου 2018, η Καλλιόπη Οικονομάκου βρισκόταν στο σπίτι της στον Σχινιά και εργαζόταν στο εργαστήριό της. Τα όσα δραματικά έγιναν εκείνη την ημέρα δεν έφτασαν στην πόρτα της, όμως, ουδέποτε ξέχασε τις εικόνες κι αυτή την αίσθηση του ασυνήθιστα απόκοσμου που συνέβη δίπλα μας. Και φυσικά, όπως όλοι, συγκλονίστηκε με τις εξελίξεις, την καταστροφή, τον εφιάλτη, τις απώλειες.
Όταν εξέφρασε για πρώτη φορά στον δήμαρχο Μαραθώνος, Στέργιο Τσίρκα, την επιθυμία να αφιερώσει ένα έργο της στο Μάτι, οι μνήμες από τη φονική πυρκαγιά ήταν ακόμα πολύ νωπές και η ατμόσφαιρα βαριά. Η ιδέα, ωστόσο, παρέμεινε ζωντανή στο μυαλό και των δύο και σταδιακά μετατράπηκε σε απόφαση.
Απόφοιτη της Σχολής Καλών Τεχνών, η Καλλιόπη Οικονομάκου είναι γνωστή εικαστικός που τα τελευταία χρόνια έχει επικεντρωθεί στο «πάντρεμα» της τέχνης της με την τεχνολογία, δουλεύοντας πάνω σε multimedia projects.
Η δημιουργία και η τοποθέτηση
Η «Καιόμενη Σφαίρα» που δημιούργησε μαζί με τον Κωνσταντίνο Μιχαηλίδη, συνθέτη στο επάγγελμα και γιο της, είναι ένα πολυσύνθετο έργο που ξεκίνησε να υλοποιείται τον χειμώνα του 2024, με τη συνδρομή της αρχιτέκτονος και συμβούλου εγκατάστασης Ελίνας Δάλλα. Και βέβαια, με την πολύτιμη βοήθεια ομογενών από την Αδελαΐδα και ενός κυπριακού συλλόγου, που συγκλονισμένοι από όσα είχαν μάθει και δει για το Μάτι, εξέφρασαν την επιθυμία να το χρηματοδοτήσουν.
Παραμονές Χριστουγέννων του 2024 κι αφού πρώτα πέρασε το τεστ στατικής μελέτης στο εργαστήριο του Βασίλη Καταβελάκου, η κατασκευασμένη από οικολογικά υλικά «Καιόμενη Σφαίρα» τοποθετήθηκε δίπλα στο γήπεδο της Αμπελούπολης, σε ένα περιβάλλον που ακόμα ήταν γυμνό και η Ευτυχία Παπαδογεωργοπούλου, ανέλαβε το κομμάτι της παρουσίασης ως Σύμβουλος Επικοινωνίας.
Έχει διάμετρο τρία μέτρα, είναι από γαλβανισμένα χαλυβδοελάσματα βαμμένα με σκούρο χρώμα και φέρει σχισμές στην επιφάνειά της. Μέσα από αυτές τις σχισμές και μέσω φωτιστικής εγκατάστασης, διακρίνεται ένα πορτοκαλοκόκκινο φως, που συμβολίζει τη φωτιά που εξελίσσεται, ενώ μια ηχητική εγκατάσταση, φτιαγμένη από τον Κωνσταντίνο Μιχαηλίδη, παράγει τους ήχους της πυρκαγιάς, της πυροσβεστικής, του αέρα, των ανθρώπων, του πόνου. Στο εξωτερικό της κυλά νερό, αργά αλλά με συνεχή ροή και μετά την τοποθέτηση του κατάλληλου φωτισμού και την επιμέλεια στον περιβάλλοντα χώρο, το μόνο που απομένει είναι η επίσημη παρουσίασή της.
«Η κόρη ενός ματιού»
«Η πρώτη μου σκέψη ήταν να δημιουργήσω κάτι που δεν θα λειτουργεί ως μνημείο, αλλά ως μια εικαστική εγκατάσταση που θα έχει ως στόχο να περιγράψει τη στιγμή που συμβαίνει το γεγονός. Δεν είναι μια ανάμνηση, αλλά η μεταφορά των συναισθημάτων του τρόμου και της απώλειας. Επέλεξα τη σφαίρα, λόγω του σχήματος του ίδιου του πλανήτη και την τοποθέτησα πάνω σε μια οβάλ βάση,
Αν κάποιος δει το έργο από ψηλά με drone, θα παρατηρήσει ότι είναι σαν να βλέπει την κόρη ενός ματιού. Κι όλα αυτά με φόντο τη θάλασσα, στην άκρη ενός γκρεμού», λέει στη MP η κα Οικονομάκου περιγράφοντας το έργο και τους συμβολισμούς του ενώ δεν παραλείπει να ευχαριστήσει «όλους όσοι συνέβαλαν με τον τρόπο τους ώστε να ολοκληρωθεί η «Καιόμενη Σφαίρα», τους ανθρώπους που τη χρηματοδότησαν αλλά και τον οικισμό της Αμπελούπολης που παραχώρησε τον χώρο για να τοποθετηθεί το έργο».
Κλείνοντας, στέλνει μέσα από τη MP ένα μήνυμα προς τους κατοίκους του Ματιού, τους επιζώντες, τις επιζήσασες…
«Αυτό που ειλικρινά θα επιθυμούσα είναι η ‘Καιόμενη Σφαίρα’ να γίνει ένα σημείο αναφοράς. Όχι για να παρηγορηθούν, ούτε για να πονέσουν όσοι έζησαν αυτόν τον εφιάλτη. Δεν θέλω να βλέπει κανείς ως μνημείο για τα θύματα, αλλά ως μια στιγμή μνήμης για το γεγονός συνολικά. Για την απώλεια των ανθρώπων, των ζώων, των περιουσιών, τις στιγμές αγωνίας, την αλλαγή ολόκληρης της περιοχής. Να αντιμετωπίσουν το έργο ως μια αποτύπωση της στιγμής που θα λειτουργεί θεραπευτικά, όσο αυτό είναι δυνατό».
